Jan Brzechwa

Profil twórczości w bazie serwisu

Utwory w bazie

2 utwory

Epoki

Współczesność

Formy

Powieść i Poezja

Poziomy opracowań

klasy 1–3 szkoły podstawowej i klasy 4–6 szkoły podstawowej

Datowanie utworów

1946 r. – 1953 r.

Postacie w opracowaniach

21

Zdarzenia w planach wydarzeń

35

Motywy literackie

7: Szkoła, nauka i wychowanie, Wina, kara i sumienie, Magia, fantastyka i baśniowość, Zabawa, święto i radość, Język, mowa i porozumienie, Humor, groteska i absurd i Natura i przyroda

Tematy

15: Niezwykła szkoła i radość uczenia się, Wyobraźnia i świat baśni, Przyjaźń i opieka, Złość i zniszczenie, Wina, kara i poprawa, Świat jako opowieść, Pożegnanie z dzieciństwem, Świat na opak, Przechwalanie się i zarozumialstwo, Kłótnia i wspólny los oraz 5 innych

Fakty źródłowe

224

Wszystkie liczby i nazwy powyżej pochodzą z opracowań w bazie serwisu - z plików lektur i bazy faktów. Serwis nie dopisuje do nich danych spoza źródeł.

Epoka i kontekst literacki

Współczesność (po 1939 r.)

Literatura współczesna dzieli się na świadectwo i na grę. Po jednej stronie są książki o wojnie, okupacji, lagrach i Zagładzie, pisane przez świadków albo w ich imieniu - one mają ocalić pamięć i nie pozwolić nazwać zła czymś neutralnym. Po drugiej stronie jest literatura wolności: eseju, reportażu, opowieści dla dzieci i dorosłych, która szuka formy na doświadczenie nowoczesnego życia. Wspólnym mianownikiem jest pytanie o odpowiedzialność jednostki wobec historii i wobec innych.

Formy, po które sięga

Powieści

Najpojemniejszy gatunek epiki: rozbudowana fabuła, wielu bohaterów, tło społeczne i czas na przemianę postaci. W lekturach szkolnych powieść bywa realistyczna, historyczna i młodzieżowa, a jej objętość pozwala autorowi pokazać świat w działaniu, a nie w opisie.

• wielowątkowa fabuła
• bohaterowie w działaniu i w przemianie
• szerokie tło społeczne i obyczajowe
• narracja prowadzona przez narratora

W bazie tę formę reprezentują: Akademia Pana Kleksa.

Poezja

Utwory pisane wierszem - od pieśni i fraszek po wiersze wolne. W lekturach szkolnych poezja jest najczęściej czytana dla obrazu i środka stylistycznego, a jej sens powstaje między tym, co autor mówi wprost, a tym, co sugeruje obrazem.

• rytm i podział na wersy
• obrazy poetyckie i środki stylistyczne
• podmiot liryczny zamiast bohatera
• nastrój i niedopowiedzenie niosące sens

W bazie tę formę reprezentują: Brzechwa dzieciom.

Najważniejsze utwory w bazie

Akademia Pana Kleksa - 1946 r.

Powieść fantastyczna dla dzieci (baśniowa powieść o niezwykłej szkole), pierwsza część trylogii o panu Kleksie

• Czas i miejsce akcji: Warszawa — mieszkanie rodziców Adasia przy ulicy Czekoladowej, punkt wyjścia i punkt powrotu opowieści; Akademia Pana Kleksa — budynek w wielkim ogrodzie, otoczony murem, z trzema piętrami, strychem i licznymi pracowniami; Ogród Akademii …
• Opracowanie obejmuje 10 postaci i 17 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Szkoła, nauka i wychowanie, Wina, kara i sumienie, Magia, fantastyka i baśniowość i Zabawa, święto i radość.

Niezwykła szkoła i radość uczenia się - Akademia jest szkołą odwrotną wobec zwyczajnej: lekcje są zabawą i eksperymentem, a wiedza zdobywana jest przez ciekawość i działanie, co pozwala pokazać naukę jako przygodę, a nie obowiązek.

Wyobraźnia i świat baśni - Furtki w ogrodzie prowadzą do krain baśni, dzięki czemu świat realny i baśniowy przenikają się, a wyobraźnia staje się realnym sposobem poruszania się po świecie powieści.

Brzechwa dzieciom - 1953 r.

Poezja dziecięca: krótkie wiersze rymowane i rytmiczne, humorystyczne, część z nich to bajki wierszowane z wyraźnym morałem albo puentą, a część to zabawne scenki, dialogi i wyliczanki

• Czas i miejsce akcji: wieś, rzeczka i krzak nad wodą (Kaczka Dziwaczka); targ i stragan z warzywami w dzień targowy (Na straganie); ogród warzywny i grządki (Pomidor, Chrzan, Na straganie); dom, kanapa i pokój (Leń, Samochwała); gabinet lekarski (Żaba); miasta…
• Opracowanie obejmuje 11 postaci i 18 zdarzeń w planie wydarzeń.
• Motywy: Język, mowa i porozumienie, Szkoła, nauka i wychowanie, Humor, groteska i absurd i Natura i przyroda.

Świat na opak - Bohaterowie robią odwrotnie, niż podpowiada zdrowy rozsądek: kaczka unika wody i załatwia sprawy bez logiki, a robak nie chce jeść jabłek.…

Przechwalanie się i zarozumialstwo - Postacie same siebie oceniają i wynoszą ponad innych.…

Na którym etapie czytasz tego autora

• klasy 1–3 szkoły podstawowej: Brzechwa dzieciom.
• klasy 4–6 szkoły podstawowej: Akademia Pana Kleksa.
• Motywy, które wracają w więcej niż jednym utworze: Szkoła, nauka i wychowanie. To najlepszy punkt zaczepienia, gdy temat wypracowania łączy dwa teksty tego autora.
• Do utworów tego autora w bazie jest 27 pytań quizowych z wyjaśnieniami.

Pytania egzaminacyjne

Pytania z bazy serwisu, w których wraca ten materiał (2 pytania). Każde ma wyjaśnienie i podpowiedź, tak jak na egzaminie.

1. Akademia Pana Kleksa

   Jak nazywa się bohater i narrator Akademii Pana Kleksa?

   1. A. Adam Niezgódka, nazywany Adasiem
   2. B. Mirmił, kasztelan Mirmiłowa
   3. C. Nemeczek, najmłodszy z gromady
   4. D. Tadeusz Soplica

   Poprawna odpowiedź: Adam Niezgódka, nazywany Adasiem

   Bohaterem i narratorem powieści jest dwunastoletni Adam Niezgódka, nazywany Adasiem, który ma niezwykły talent do wpadania w tarapaty.

   Podpowiedź: Jego nazwisko znaczy, że nigdy nie robi tego, co trzeba.

2. Akademia Pana Kleksa

   Przy jakiej ulicy mieści się Akademia Pana Kleksa?

   1. A. Przy Czekoladowej
   2. B. Przy Piernikowej
   3. C. Przy Karmelowej
   4. D. Przy Miodowej

   Poprawna odpowiedź: Przy Czekoladowej

   Akademia mieści się przy ulicy Czekoladowej w wielkim ogrodzie otoczonym murem; budynek ma kilka pięter i strych.

   Podpowiedź: Ta ulica kojarzy się ze słodyczami.

Wszystkie lektury tego autora

Te 2 lektury: 224 fakty źródłowe, każdy z odniesieniem do źródła. Jak powstają opracowania