Drzewo do samego nieba

W którym roku ukazało się pierwsze wydanie „Drzewa do samego nieba” i kto je opublikował? 1975 — rok podawany przez Wikipedię (hasło o książce i hasło o Terlikowskiej jako rok wydania utworu), przez opracowanie GREG (wydane po raz pierwszy w 1975 roku) i przez księgarnię Bullerbyn; wydawcą miała być Krajowa Agencja Wydawnicza (KAW), a ilustracje wykonała Teresa Wilbik. 1978 — rok podany na karcie książki w portalu CzasDzieci jako data pierwszego wydania (Warszawa 1978), przy jednoczesnym wskazaniu Teresy Wilbik jako ilustratorki i wydawnictwa MUZA dla wydania współczesnego. 1968 — rok zapisany w manifeście produktu; nie potwierdza go żadne ze sprawdzonych źródeł. W 1968 roku ukazały się inne książki Terlikowskiej, między innymi Pan Zefirek szuka słońca i Malowana awantura, więc najprawdopodobniej doszło do pomylenia tytułów; Jak nazywa się tytułowe drzewo — czy to topola? Gatunek jest celowo nieokreślony. Tekst mówi wprost, że narrator nigdy nie słyszał, żeby ktoś nazwał drzewo kasztanem, topolą albo lipą — dzieci z podwórka mówią po prostu drzewo, bo innych drzew na podwórku nie ma i nawet by się tam nie zmieściły. Recenzentka blogowa opisuje bohatera jako drzewo liściaste i podkreśla, że czytelnik nie dowiaduje się, jakiego jest gatunku — czyli brak nazwy jest cechą utworu, a nie luką w opracowaniach. Niektóre zewnętrzne skróty i streszczenia nazywają drzewo topolą, kasztanowcem albo lipą; są to jednak dopowiedzenia niepotwierdzone w tekście; Czy narratorem jest dziecko, czy dorosły wspominający dzieciństwo? Narratorem jest dziecko — jeden z braci Lichockich, uczeń drugiej klasy szkoły podstawowej. Opracowanie GREG nazywa utwór zapisem wspomnień jednego z braci Lichockich, a narracja prowadzona jest w czasie przeszłym, w pierwszej osobie, najczęściej liczby mnogiej (my, nasze podwórko). Narracja ma wyraźną ramę wspomnieniową osoby dorosłej, która wraca pamięcią do dzieciństwa i komentuje wydarzenia z dystansu — narrator mówi na przykład, że każde dziecko z podwórka pamięta swój pierwszy raz na drzewie, co jest perspektywą kogoś patrzącego wstecz; Czy obaj bracia Lichoccy są w tej samej klasie? Opracowanie GREG opisuje braci Lichockich jako uczniów drugiej klasy, a Staszka wskazuje jako tego, który ma brata-narratora — co sugerowałoby, że chodzą do tej samej klasy. Plan wydarzeń EduZabawy przedstawia Staszka jako tego, który wchodzi na drzewo pierwszy i pomaga wejść młodszemu bratu, co sugeruje, że narrator jest młodszy, a więc uczy się w innej (niższej) klasie; Czy „Drzewo do samego nieba” jest lekturą obowiązkową? Tak, w sensie obecności w wykazie. W 2017 roku książka trafiła na listę lektur szkolnych Ministerstwa Edukacji Narodowej dla klas I–III, a w rozporządzeniu MEN z 13 sierpnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1533, załącznik nr 2) tytuł figuruje pod numerem 22 na liście dla pierwszego etapu edukacyjnego; współczesne wydania i opracowania traktują ją jako pozycję z listy MEN. Nie w sensie ścisłym. Na pierwszym etapie edukacyjnym nie ma lektur obowiązkowych — podstawa programowa wymienia je jako propozycję lektur do wspólnego i indywidualnego czytania, więc o tym, czy i kiedy książka zostanie przeczytana, decyduje nauczyciel. Ten sam mechanizm potwierdza wykaz lektur na rok szkolny 2024/2025; Czy drzewo ginie na końcu książki? Nie. Drzewo zostaje uratowane przez mieszkańców w Wielkiej Bitwie o Drzewo i dwa lata później nadal rośnie na miejscu wyburzonych kamienic; potwierdza to zarówno plan wydarzeń, jak i opis wydawniczy mówiący, że drzewo przetrwało dzięki dzieciom i niektórym dorosłym. Niektóre streszczenia akcentują stratę i czytają finał jako smutny: podwórko, kamienice i cała wspólnota sąsiadów znikają, dzieci tracą swoje miejsce i muszą przenieść się na nowe osiedle. Zakończenie bywa więc opisywane jako gorzko-słodkie, mimo ocalenia drzewa; Kim jest Paweł — starszym kolegą, rywalem czy przyjacielem młodszych chłopców? Uczniem piątej klasy i starszym kolegą z podwórka, który początkowo nie pozwala młodszym korzystać z wyższego konara, ale po wypadku przyznaje się do błędu i prosi braci o pilnowanie drzewa. Sympatycznym starszym kolegą, z którym chłopcy zawierają bliższą znajomość — opracowanie GREG mówi wprost o bliższej znajomości chłopców ze starszym od nich Pawłem, a nie o konflikcie; Czy podział na trzynaście rozdziałów i ich tytuły pochodzą od autorki? Struktura rozdziałowa jest traktowana jako część utworu: opracowanie GREG podaje trzynaście krótkich rozdziałów z tytułami, od Drzewo do Odwiedziny, i tak samo zapisuje je spis treści edycji. Może to być zabieg konkretnego wydania. Wydania różnią się liczbą stron i układem (wydanie Muzy z ilustracjami Teresy Wilbik to kilkadziesiąt stron, wydanie GREG liczy ich znacznie więcej i zawiera dodatkowo opracowanie), a pierwsze wydanie z 1975 roku mogło mieć inny układ typograficzny; W którym roku zmarła Maria Terlikowska? 1990 — rok podawany zgodnie przez Wikipedię (zm. 1 marca 1990 w Warszawie), przez Dziennik Literacki (1920–1990) oraz przez katalog biblioteczny w.bibliotece.pl, który podaje lata życia autorki jako 1920–1990. 1994 — rok podany w opisie zadania i w manifeście produktu; nie potwierdza go żadne ze sprawdzonych źródeł.

Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.

Fakty źródłowe

137

Pewność wysoka

79

Źródła sprawdzone

20

Kwestie sporne

9

Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. 4 twierdzenia odrzuciliśmy jako niepewne, zamiast podawać je uczniowi jako pewnik. Ocena jakości treści: 98,2/100 (próg publikacji 90/100).

Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.