Wścibscy
literatura dziecięca, cykl wierszowanych historyjek (książka obrazkowa)
Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania
Streszczenie w pigułce
Niania podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą, dostrzega sąsiada z wózkiem, zagląda do wózka i komentuje, że dziecko ma jeden ząb; dziecko gryzie ją w nos. UWAGA, SPOILER.
Streszczenie szczegółowe
Czas, miejsce i punkt wyjścia
Tło i przestrzeń wydarzeń
Polska, bliżej nieokreślone miasto; sceny rozgrywają się w przestrzeniach codziennych i sąsiedzkich: park, klatka schodowa i mieszkania sąsiadów (drzwi, dziurka od klucza, ściana między mieszkaniami), ogród sąsiadów z murem porośniętym różami, cukiernia, dom rodzinny przy stole i przed telewizorem, gabinet lekarski.
Początek historii i zawiązanie akcji
Książka jest cyklem siedemnastu krótkich, osobnych, rymowanych historyjek dla dzieci o wścibstwie, czyli o niezdrowym interesowaniu się cudzymi sprawami. Bohaterami kolejnych historyjek są różni ludzie oraz zwierzęta: niania, staruszek i staruszki, dziadek, babcia, ciotka, kuzyn, wnuczka, wnuczek, a także pies, kot i mysz.
Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki
Niania podgląda park i zostaje ugryziona
Niania podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą, dostrzega sąsiada z wózkiem, zagląda do wózka i komentuje, że dziecko ma jeden ząb; dziecko gryzie ją w nos.
Staruszek przyłapany na podsłuchiwaniu
Staruszek podsłuchuje sąsiadów przez trąbkę przystawioną do ściany, a gdy nic nie słyszy, sam prosi ich o rozmowę; sąsiedzi informują go, że został przyłapany i że ściana była świeżo malowana.
Pies traci jedzenie przez podglądanie kota
Pies obserwuje przez lunetę kota, a kot ostrzega go, że w tym czasie wrona opróżniła jego miskę.
Niania w przebraniu na szczudłach
Niania przebiera się i chodzi na szczudłach, żeby zaglądać do mieszkań na wyższych piętrach, i zostaje przyłapana oraz upomniana przez podglądanego mężczyznę.
Staruszka uwięziona na murze w różach
Staruszka wspina się na mur ogrodu, żeby podejrzeć przyjęcie sąsiadów, utyka tam i pokłuta kolcami róży wzywa pomocy; sąsiedzi ściągają ją i wyciągają jej kolce.
Kot podgląda mysz
Kot obserwuje mysz, którą podejrzewa o wyjadanie sera; mysz zauważa podglądanie i zaczyna pozować jak gwiazda filmowa.
Wnuczka przeziębia się przy dziurce od klucza
Wnuczka podgląda sąsiadów przez dziurkę od klucza wbrew ostrzeżeniom dziadka; dziadek przytrzasnął jej ucho, a wnuczka przeziębiła się i spała w nausznikach.
Niania wychodzi z ekranu telewizora
W czasie obiadu z telewizorem z ekranu wychyla się wścibska niania i komentuje jedzenie oraz stół; znika dopiero wtedy, gdy rodzina częstuje ją sałatką.
Finał i rozwiązanie
Zakończenie losów bohaterów
UWAGA, SPOILER. Ostatnia historyjka zbiera bohaterów wszystkich pozostałych: wszyscy wścibscy trafiają do lekarza, który stwierdza u każdego przerost oczu i uszu.
Puentujące rozstrzygnięcie
Lekarz domyśla się, że to skutek podglądania i podsłuchiwania, i upomina pacjentów. Oni obiecują, że skończą z tym nawykiem, ale lekarz nie daje im wiary.
Bohaterowie utworu
Niania
Główny bohaterpostać powracająca w największej liczbie historyjek
Wzorcowy wścibski, który dla zdobycia informacji o innych zmienia wygląd i przekracza granice
- • Podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą i zaczepia napotkanych sąsiadów.
- • Zagląda do dziecięcego wózka i komentuje wygląd niemowlęcia, po czym zostaje przez nie ugryziona w nos.
- • Przebiera się i chodzi na szczudłach, żeby zaglądać przez okna do mieszkań na wyższych piętrach.
- • Pojawia się w cudzym telewizorze w czasie obiadu rodziny i w cudzym lustrze.
- • Wysyła samą siebie w paczce do pewnej kobiety.
- • Zaczepia sąsiada z mikrofonem i zasypuje go pytaniami; mężczyzna w słuchawkach jej nie słyszy i na końcu proponuje jej, żeby straszyła wróble swoim kapeluszem.
Lekarz
Główny bohaterpostać z finałowej historyjki
Która zbiera cały cykl i stawia diagnozę
- • Bada wszystkich wścibskich, którzy zgłaszają się do niego z przerośniętymi oczami i uszami.
- • Domyśla się, że przyczyną jest podglądanie i podsłuchiwanie.
- • Nie wierzy w obietnice pacjentów, że zaprzestaną wścibstwa.
Pies
Główny bohaterbohater zwierzęcy w kilku historyjkach
Odpowiednik wścibskiego człowieka w świecie zwierząt
- • Przez lunetę obserwuje kota, podejrzewając go o złe zamiary, i w tym czasie traci jedzenie z miski, które zabiera wrona.
- • W innej historyjce wtyka nos w gniazdo os, a ostrzeżony przez owady rezygnuje z dalszej ciekawości.
Staruszek (w części opracowań: dziadek)
Postać drugoplanowabohater historyjki o podsłuchiwaniu przez ścianę
- • Podsłuchuje sąsiadów przez trąbkę przystawioną do ściany.
- • Gdy nic nie słyszy, sam prosi sąsiadów, żeby zaczęli rozmawiać, i zostaje przyłapany; ściana, do której przystawiał ucho, była świeżo malowana.
Staruszka (historia z murem i różami)
Postać drugoplanowabohaterka historyjki o podglądaniu przyjęcia w ogrodzie sąsiadów
- • Wspina się na mur ogrodu, żeby lepiej widzieć przyjęcie u sąsiadów.
- • Utyka na murze porośniętym różami i zostaje pokłuta kolcami.
- • Zostaje uratowana przez tych samych sąsiadów, których podglądała, i to oni wyciągają jej kolce.
Staruszka (historia z soplami w uszach)
Postać drugoplanowabohaterka zimowej historyjki o podsłuchiwaniu
- • Podsłuchuje sąsiadów i przekręca to, co usłyszy.
- • Zimą odmraża sobie uszy podczas podsłuchiwania, w uszach wyrastają jej wielkie sople.
- • Jej zdjęcia trafiają do gazet i staje się z tego powodu sławna.
Ciotka
Postać drugoplanowabohaterka historyjki o śledzeniu męża
- • Przez bardzo grube okulary śledzi męża, żeby sprawdzić, dokąd chodzi bez niej.
- • Odkrywa, że mąż ukradkiem chodzi do cukierni i zjada tam pączki.
- • Ma pretensje nie o samą tajemnicę, ale o to, że mąż objadał się bez niej.
Kuzyn (w części opracowań: młody człowiek chory na lumbago)
Postać drugoplanowabohater historyjki o podglądaniu przez dziurkę od klucza
- • Chory na lumbago podgląda ludzi przez dziurkę od klucza.
- • Zastyga w tej pozycji na skutek ataku bólu, a sąsiad nie może domknąć drzwi, bo pod klamką jest jego głowa.
- • Do oka wlatuje mu mucha i bohater musi czekać na pomoc do późnych godzin nocnych.
Kot
Postać drugoplanowabohater zwierzęcy historyjki o myszy i serze
- • Obserwuje mysz, podejrzewając ją o wyjadanie sera.
- • Wysyła psu wiadomość, żeby zajął się własnymi sprawami, bo w tym czasie wrona opróżniła jego miskę.
- • W historyjce z myszą widzi przede wszystkim zęby myszy, która zaczyna pozować jak gwiazda filmowa.
Wnuczka
Postać drugoplanowabohaterka historyjki o podglądaniu przez dziurkę od klucza i o przeziębieniu
- • Podgląda i podsłuchuje sąsiadów przez dziurkę od klucza.
- • Jest ostrzegana przez dziadka, że w ten sposób się przeziębi.
- • Dziadek wracający z zakupami przytrzasnął jej ucho, wnuczka przeziębiła się i musiała spać w nausznikach.
Wnuczek
Postać drugoplanowabohater historyjki o podglądaniu żuków
- • Podgląda żuki.
- • Owady orientują się, że są obserwowane, i atakują chłopca.
- • Uciekając przed żukami, gubi czapkę i sandały.
Mysz
Postać drugoplanowabohaterka zwierzęca jednej historyjki
- • Jest podejrzewana przez kota o wyjadanie sera.
- • Zauważa, że jest podglądana, i zaczyna pozować, wyobrażając sobie, że bierze udział w filmie lub reklamie.
Mąż ciotki
Postać drugoplanowapostać drugoplanowa jednej historyjki
- • Ukradkiem chodzi do cukierni i zjada tam pączki, nie mówiąc o tym żonie.
- • Odkrywa, że mąż ukradkiem chodzi do cukierni i zjada tam pączki.
Niemowlę z wózka
Postać drugoplanowapostać epizodyczna pierwszej historyjki
- • Ma zaledwie jeden ząb, co komentuje wścibska niania.
- • Gryzie nianię w nos.
Dziadek (w historyjce o wnuczce)
Postać drugoplanowapostać drugoplanowa ostrzegająca wnuczkę
- • Ostrzega wnuczkę, że podglądanie przez dziurkę od klucza skończy się przeziębieniem.
- • Wracając z zakupami, niechcący przytrzaskuje wnuczce ucho.
Wrona
Postać drugoplanowapostać epizodyczna w historyjce o psie i kocie
- • Opróżnia psu miskę z jedzeniem, gdy pies zajęty jest podglądaniem kota.
Żuki
Postać drugoplanowapostacie zbiorowe w historyjce o wnuczku
- • Orientują się, że są podglądane, i atakują wnuczka, zmuszając go do ucieczki.
Osy
Postać drugoplanowapostacie zbiorowe w historyjce o psie
- • Ostrzegają psa, który wtyka nos w ich gniazdo, że może to dla niego skończyć się źle.
Relacje między bohaterami
Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.
podglądanie i podsłuchiwanie; niania przekracza granice prywatności obcych ludzi
przyłapanie i upomnienie wścibskiej
zaczepianie pytaniami, które nie zostaje przyjęte; mężczyzna ignoruje nianię i próbuje się jej pozbyć
podsłuchiwanie przez trąbkę; sąsiedzi przyłapują go na gorącym uczynku
wzajemne podglądanie i podejrzliwość w świecie zwierząt
obserwowanie i podejrzewanie o kradzież sera
dziadek ostrzega wnuczkę przed podglądaniem i niechcący przyczynia się do jej przeziębienia
śledzenie współmałżonka i awantura o pączki zjedzone bez niej
podglądanie przyjęcia, a potem ratunek udzielony przez podglądanych sąsiadów
diagnoza i upomnienie; lekarz nie wierzy w obietnice poprawy
Plan wydarzeń
Niania podgląda park i zostaje ugryziona
Niania podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą, dostrzega sąsiada z wózkiem, zagląda do wózka i komentuje, że dziecko ma jeden ząb; dziecko gryzie ją w nos.
Staruszek przyłapany na podsłuchiwaniu
Staruszek podsłuchuje sąsiadów przez trąbkę przystawioną do ściany, a gdy nic nie słyszy, sam prosi ich o rozmowę; sąsiedzi informują go, że został przyłapany i że ściana była świeżo malowana.
Pies traci jedzenie przez podglądanie kota
Pies obserwuje przez lunetę kota, a kot ostrzega go, że w tym czasie wrona opróżniła jego miskę.
Niania w przebraniu na szczudłach
Niania przebiera się i chodzi na szczudłach, żeby zaglądać do mieszkań na wyższych piętrach, i zostaje przyłapana oraz upomniana przez podglądanego mężczyznę.
Staruszka uwięziona na murze w różach
Staruszka wspina się na mur ogrodu, żeby podejrzeć przyjęcie sąsiadów, utyka tam i pokłuta kolcami róży wzywa pomocy; sąsiedzi ściągają ją i wyciągają jej kolce.
Kot podgląda mysz
Kot obserwuje mysz, którą podejrzewa o wyjadanie sera; mysz zauważa podglądanie i zaczyna pozować jak gwiazda filmowa.
Wnuczka przeziębia się przy dziurce od klucza
Wnuczka podgląda sąsiadów przez dziurkę od klucza wbrew ostrzeżeniom dziadka; dziadek przytrzasnął jej ucho, a wnuczka przeziębiła się i spała w nausznikach.
Niania wychodzi z ekranu telewizora
W czasie obiadu z telewizorem z ekranu wychyla się wścibska niania i komentuje jedzenie oraz stół; znika dopiero wtedy, gdy rodzina częstuje ją sałatką.
Chory na lumbago zastyga przy dziurce od klucza
Młody człowiek chory na lumbago podgląda przez dziurkę od klucza, zastyga w tej pozycji z powodu bólu i blokuje sąsiadowi drzwi; po tym, jak do oka wlatuje mu mucha, czeka na pomoc do północy.
Ciotka śledzi męża w cukierni
Ciotka śledzi męża przez grube okulary, odkrywa jego wyprawę do cukierni i robi mu awanturę o to, że jadł pączki bez niej.
Niania w paczce
Pewna kobieta rozpakowuje przesyłkę, z której wyskakuje wścibska niania i zaczyna komentować wygląd kobiety i jej męża.
Sople w uszach staruszki
Starsza kobieta zimą tak długo podsłuchuje sąsiada, że odmraża uszy; w uszach wyrastają jej wielkie sople, przez które trafia ze zdjęciami do gazet.
Wnuczek ucieka przed żukami
Wnuczek podgląda żuki, owady orientują się, że są obserwowane, i atakują go; chłopiec ucieka, gubiąc czapkę i sandały.
Niania w lustrze
Strojąca się przed lustrem kobieta dostrzega w lustrze wścibską nianię, która przedostała się do jej domu.
Pies i gniazdo os
Pies wtyka nos w gniazdo os, a owady ostrzegają go, że może to dla niego skończyć się źle; pies tym razem stosuje się do ostrzeżenia.
Niania z mikrofonem zlekceważona
Niania czeka z mikrofonem na sąsiada i zasypuje go pytaniami, ale mężczyzna w słuchawkach jej nie słyszy; kolejno proponuje jej pieniądze i pracę niani, a na końcu radzi straszyć wróble kapeluszem.
Wszyscy wścibscy u lekarza
Bohaterowie wszystkich historyjek spotykają się w gabinecie lekarza, który stwierdza u nich przerost oczu i uszu, wskazuje jako przyczynę podglądanie i podsłuchiwanie, wysłuchuje obietnic poprawy i nie daje im wiary.
Czas i miejsce akcji
Polska, bliżej nieokreślone miasto; sceny rozgrywają się w przestrzeniach codziennych i sąsiedzkich: park, klatka schodowa i mieszkania sąsiadów (drzwi, dziurka od klucza, ściana między mieszkaniami), ogród sąsiadów z murem porośniętym różami, cukiernia, dom rodzinny przy stole i przed telewizorem, gabinet lekarski; współczesność (czas wydania i czas akcji nie są w utworze datowane konkretnym rokiem); część historyjek ma wyraźną porę roku lub dnia: zima przy historii o odmrożonych uszach i soplach, noc przy historii o chorym na lumbago, który czekał na pomoc do północy.
Motywy literackie i problematyka
Wścibstwo i niezdrowa ciekawość
Każda historyjka pokazuje inną odmianę wścibstwa: podglądanie przez lunetę, podsłuchiwanie przez ścianę lub trąbkę, zaglądanie przez dziurkę od klucza, śledzenie współmałżonka, wchodzenie do cudzego domu w przebraniu. Bohaterowie traktują to jako swoje główne zajęcie i nie widzą w nim niczego złego.
Granice prywatności innych ludzi
Wścibstwo jest pokazane jako zachowanie, które narusza cudzą przestrzeń: wchodzenie do cudzych mieszkań, zaglądanie do wózków, śledzenie, podsłuchiwanie. Książka pokazuje to z perspektywy tego, kto jest podglądany, między innymi w scenie, w której podglądani sąsiedzi muszą ratować staruszkę z muru.
Konsekwencja i nauczka
Niemal każda historyjka kończy się dla wścibskiego nieprzyjemnością: ugryzieniem w nos, przytrzaśnięciem ucha, przeziębieniem, odmrożeniem uszu, lumbago, kolcami róży, utratą jedzenia z miski. Konsekwencje są śmieszne dla czytelnika, ale dotkliwe dla bohatera.
Humor i ośmieszanie wady
Wada nie jest piętnowana powagą, ale wyśmiewana: przesadne sytuacje, komiczne rekwizyty (trzy lunety, trąbka, szczudła, mikrofon, wielki kapelusz) i rymowana forma sprawiają, że książka bawi także dorosłego czytelnika.
Ciekawość w świecie zwierząt
Wścibstwo nie jest przypisane wyłącznie ludziom: pies podgląda kota, kot obserwuje mysz, wnuczek podgląda żuki, a pies wtyka nos w gniazdo os. Zwierzęta pełnią funkcję drugiego, łagodniejszego zwierciadła tej samej wady.
Wścibstwo w mediach i w codziennym sąsiedztwie
Część historyjek przenosi temat do współczesnych realiów: niania pojawia się w telewizorze, w lustrze i z mikrofonem, a bohaterowie czytają gazety z plotkami i tytułami w rodzaju programów telewizyjnych. Wścibstwo pokazane jest jako zjawisko obecne w sąsiedztwie, rodzinie i mediach.
Choroba i diagnoza jako puenta
Cały cykl spina finałowa scena w gabinecie lekarskim, w której nadmierne podglądanie i podsłuchiwanie zostaje nazwane przyczyną przerostu oczu i uszu. Medyczna puenta zamienia wadę charakteru w żartobliwą dolegliwość.
Ten motyw na maturze i egzaminie ósmoklasisty
Niejednoznaczności interpretacyjne
Czy książka uczy szacunku do prywatności, czy przede wszystkim bawi i ośmiesza wadę? Książka uczy: recenzje i materiały edukacyjne mówią wprost, że utwór pokazuje negatywne skutki wtrącania się w cudze sprawy, uczy szanowania prywatności innych i łączy komizm z wyraźnym morałem, przez co sprawdza się jako lektura wychowawcza. Książka przede wszystkim bawi: katalog Międzynarodowej Biblioteki Młodzieżowej opisuje ją jako adresującą tę ludzką słabość w sposób bardziej żartobliwy i kpiący niż moralizatorski, a recenzja branżowa podkreśla, że autorka podsuwa raczej sposoby zawstydzenia i obśmiania wścibstwa niż pouczenie. Stanowisko pośrednie: jedno z opracowań mówi o humorystycznym ośmieszaniu absurdalnych zachowań, które nie szanują granic i prywatności, i o książce prześmiewczej, ale zmuszającej do myślenia o własnych wyborach i o tym, gdzie idzie nasza uwaga; Rok pierwszego wydania: 2012 czy 2000? 2012: Wikipedia, katalog Międzynarodowej Biblioteki Młodzieżowej w Monachium (z dokładnym adresem wydawniczym Warszawa, Wydawnictwo Bajka, 2012, 35 stron), katalogi księgarskie, opracowanie lekturowe oraz recenzja branżowa z czerwca 2012 zgodnie podają rok 2012 i Wydawnictwo Bajka jako pierwsze wydanie. 2000: data ta pojawia się w obiegu, ale w zebranych źródłach NIE została potwierdzona dla tego tytułu. Polska Bibliografia Literacka notuje w 2000 roku inną książkę tej samej autorki, Królewna i nianka, więc najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie daty 2000 to pomylenie tytułów lub wydań w obiegu internetowym; Czy Wścibscy to jeden utwór wierszowany, czy zbiór osobnych wierszy o kolejnych bohaterach? Zbiór osobnych historyjek: katalog biblioteczny i opracowania zgodnie mówią o siedemnastu krótkich, samodzielnych scenach lub opowieściach, z których każda ma własnego bohatera. Jeden cykl z powracającą postacią: część opisów wydawniczych i recenzji mówi o historyjkach o wścibskich bohaterach i wymienia ich jednym ciągiem, a powracająca niania oraz wspólny finał u lekarza spinają całość w jeden cykl, co sprawia, że część czytelników odbiera książkę jako jedną opowieść; Czy wścibscy to jedna rodzina, czy raczej sąsiedzi i przypadkowe osoby? Sąsiedzi i przypadkowe osoby: streszczenia pokazują bohaterów jako odrębne, niepowiązane osoby, które podglądają swoich sąsiadów albo nieznajomych w parku, w cukierni czy na ulicy. Rodzina: katalog biblioteczny pisze o 'rodzinie Ciekawości' i o tym, że spostrzeżenia dotyczą wszystkich jej członków, a opisy wydawnicze wyliczają nianię, dziadka, babcię, wnuczkę, wnuczka, ciotkę i kuzyna, co sugeruje układ rodzinny; część tych określeń może być umowna, bo utwór nie przedstawia jednego drzewa genealogicznego; Jak nazywają się poszczególne historyjki i ile ich dokładnie jest? Siedemnaście: liczba siedemnaście powtarza się niezależnie w katalogu bibliotecznym i w opracowaniu lekturowym; tytuły historyjek są tam podawane zgodnie (Trzy lunety zza gazety, Z trąbką w uchu na podsłuchu i dalej). Różnice w brzmieniu i zakresie: tytuły pojawiają się w źródłach w nieco odmiennych wersjach, na przykład wrzask na mur albo wrzask na murze, a jedno z opracowań nie wymienia wszystkich siedemnastu pozycji w tej samej kolejności co plan wydarzeń. Bez dostępu do oryginału nie da się ustalić, czy różnice wynikają z wariantów zapisu, czy z odmiennego rozbicia tekstu; Jak nazywa się gatunek i forma: rymowana proza czy wiersz? Rymowana proza: tak formę opisuje wydawca i większość recenzji, a Polska Bibliografia Literacka klasyfikuje utwór jako wiersz. Wierszowane winiety: katalog biblioteczny nazywa książkę zbiorem wierszowanych winiet, a opracowania mówią o rymowanych opowieściach lub opowiastek-przypowieści; Które wydanie jest podstawą pracy z lekturą? Wydanie pierwsze z 2012 roku, o ISBN 978-83-61824-43-5 i 35 stronach, notowane w katalogu bibliotecznym i księgarniach. Wydania późniejsze: wydanie trzecie z 2023 lub 2024 roku, o ISBN 978-83-67697-04-0, 36 stronach i formacie 240 x 240 mm, a także wydanie z okładką oznaczoną jako 2021. Wszystkie mają ten sam tekst Doroty Gellner i te same ilustracje Beaty Zdęby, różnią się rokiem, ISBN i ceną.
Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.
Baza faktów tego opracowania
- Fakty źródłowe
- 129
- Pewność wysoka
- 52
- Źródła sprawdzone
- 12
- Kwestie sporne
- 7
Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. Ocena jakości treści: 99,5/100 (próg publikacji 90/100).
Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.
To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)
UWAGA, SPOILER. Ostatnia historyjka zbiera bohaterów wszystkich pozostałych: wszyscy wścibscy trafiają do lekarza, który stwierdza u każdego przerost oczu i uszu. Lekarz domyśla się, że to skutek podglądania i podsłuchiwania, i upomina pacjentów. Oni obiecują, że skończą z tym nawykiem, ale lekarz nie daje im wiary.
Niania — postać powracająca w największej liczbie historyjek; wzorcowy wścibski, który dla zdobycia informacji o innych zmienia wygląd i przekracza granice.
Lekarz — postać z finałowej historyjki.
Pies — bohater zwierzęcy w kilku historyjkach; odpowiednik wścibskiego człowieka w świecie zwierząt.
Staruszek (w części opracowań: dziadek) — bohater historyjki o podsłuchiwaniu przez ścianę.
Tło: Polska, bliżej nieokreślone miasto; sceny rozgrywają się w przestrzeniach codziennych i sąsiedzkich: park, klatka schodowa i mieszkania sąsiadów (drzwi, dziurka od klucza, ściana.
Tło: współczesność (czas wydania i czas akcji nie są w utworze datowane konkretnym rokiem).
Trzecioosobowa narracja w formie rymowanej, prowadzona przez narratora z zewnątrz, który opowiada kolejne krótkie historyjki o różnych bohaterach i komentuje je z humorem, bez ujawniania się jako postać.
Czy książka uczy szacunku do prywatności, czy przede wszystkim bawi i ośmiesza wadę? Książka uczy: recenzje i materiały edukacyjne mówią wprost, że utwór pokazuje negatywne.
Quiz sprawdzający znajomość lektury
Kim jest Niania w utworze?
Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE
Inne lektury z epoki (Współczesność)
Lektury do zestawienia porównawczego (wspólne motywy CKE)
Utwory innych autorów, które dzielą najwięcej wspólnych motywów z lekturą „Wścibscy” i sprawdzą się jako drugi argument w rozprawce lub wypracowaniu:
Pojęcia ze Słownika Terminów Literackich w tym utworze
Kategorie genologiczne, rodzajowe i środki stylistyczne powiązane z lekturą „Wścibscy”:
Rodzaj literacki skupiony na uczuciach, myślach i przeżyciach wypowiadanych przez podmiot liryczny.
Zestawienie wyrazów, w którym jedna rzecz zostaje nazwana przez inną, bo coś je łączy; znaczenie nie wynika wprost ze słów.
Określenie dodane do rzeczownika, które nazywa jego cechę i zabarwia wypowiedź emocjonalnie.
Bezpośredni zwrot do osoby, bóstwa, przedmiotu albo pojęcia, które nie biorą udziału w rozmowie.
Zestawienie dwóch rzeczy połączone słowami jak, niby, jakby albo podobny do, które wskazuje ich podobieństwo.
Nadanie rzeczy, zjawisku przyrody albo pojęciu cech i zachowań właściwych człowiekowi.
Nadanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech istot żywych, bez przypisywania im ludzkich czynności.
Powtórzenie jednakowego albo podobnego brzmienia na końcu wersów, najczęściej od ostatniej akcentowanej samogłoski.
Trening egzaminacyjny CKE (Klasy 1–3)
Przećwicz wiedzę z lektury w pełnych arkuszach egzaminacyjnych, przewodnikach pisemnych i testach:
Sprawdź lektury z wyższego etapu edukacyjnego
Baśń, legenda, bajka, epitet, porównanie i inne pojęcia
Przyjaźń, rodzina, podróż, dobro i zło w lekturach
Podział lektur na powieści, opowiadania, poezję i baśnie
Sprawdź wiedzę z języka polskiego, historii i przyrody
Powtórz pytania z rozwiązanych quizów lekturowych
Częste pytania o lekturę „Wścibscy” (FAQ)
Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Wścibscy”? ▼
Autorem utworu „Wścibscy” jest Dorota Gellner. Dzieło powstało w 2012 r. Gatunek literacki: literatura dziecięca, cykl wierszowanych historyjek (książka obrazkowa).
O czym opowiada „Wścibscy”? ▼
Niania podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą, dostrzega sąsiada z wózkiem, zagląda do wózka i komentuje, że dziecko ma jeden ząb; dziecko gryzie ją w nos. UWAGA, SPOILER. Pełne opracowanie „Wścibscy” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.
Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Wścibscy”? ▼
Do najważniejszych motywów w utworze „Wścibscy” należą: Wścibstwo i niezdrowa ciekawość, Granice prywatności innych ludzi, Konsekwencja i nauczka, Humor i ośmieszanie wady, Ciekawość w świecie zwierząt. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.
Kto jest głównym bohaterem „Wścibscy”? ▼
Kluczową postacią utworu jest Niania. W utworze występują również m.in.: Lekarz, Pies, Staruszek (w części opracowań: dziadek).
Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 1–3
Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Wścibscy”
Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.
Katalog lektur szkolnych w bibliotece cyfrowej Wolne Lektury
Otwarty zasób tekstów lektur szkolnych z przypisami, motywami i biogramami autorów.
Zintegrowana Platforma Edukacyjna - materiały do języka polskiego
Bezpłatne e-materiały dydaktyczne, karty pracy i ćwiczenia interaktywne zgodne z podstawą programową MEN.
Polona - Cyfrowa Biblioteka Narodowa (pierwodruki i rękopisy)
Skany historycznych wydań, rękopisów, ilustracji z epoki oraz opracowań krytycznoliterackich.
Encyklopedia PWN - literatura, biogramy pisarzy i pojęcia
Hasła encyklopedyczne weryfikujące daty wydań, konteksty historyczne i terminologię teoretycznoliteracką.