Przejdź do treści
Lektury Polskie Kanon CKE 2026/2027
Menu
Arkusze CKE
Klasy 4-6 Powieść Epoka: Dwudziestolecie międzywojenne 1937 r. Zakres: Całość Lektura obowiązkowa

Hobbit, czyli tam i z powrotem

John Ronald Reuel Tolkien

powieść fantasy dla dzieci i młodzieży (z cechami baśni literackiej)

14
Bohaterów
19
Wydarzeń fabuły
8
Motywów literackich
15
Pytań w quizie

Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania

Streszczenie w pigułce

Gandalf i trzynaście krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie jako włamywaczowi. Po Bitwie Pięciu Armii ginie Thorin, a wraz z nim Fili i Kili; Thorin przed śmiercią godzi się z Bilbem.

Streszczenie szczegółowe

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

Śródziemie – fikcyjny świat wymyślony przez autora, osadzony w legendarnej prehistorii; Shire (Zagrabie) i Bag End – kraina hobbitów; Rivendell (Imladris), Góry Mgliste, Mroczna Puszcza (Mirkwood), Miasto na Jeziorze (Esgaroth), Samotna Góra; czas akcji niedookreślony datą; akcja rozgrywa się przed wydarzeniami Władcy Pierścieni.

Początek historii i zawiązanie akcji

Hobbit, czyli tam i z powrotem ukazał się 21 września 1937 roku nakładem wydawnictwa Allen & Unwin w Londynie. Tolkien zaczął pisać książkę dla własnych dzieci; impulsem była jedna kartka, na której podczas sprawdzania prac szkolnych napisał zdanie o hobbicie mieszkającym w norze ziemnej.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Niespodziewana wizyta w Bag End

Gandalf i trzynaście krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie jako włamywaczowi.

Wyruszenie z Shire

Kompania opuszcza dom Bilba i wędruje przez dzikie tereny na wschód.

Trolle

Gandalf ratuje kompanię przed trollami, które o świcie zamieniają się w kamienie; bohaterowie zdobywają broń.

Postój w Rivendell

Elrond odczytuje księżycowe litery na mapie Throra.

Niewola u goblinów

W Górach Mglistych kompania zostaje pojmana; Gandalf zabija Wielkiego Goblina i ucieczka rozdziela bohaterów.

Pierścień i Gollum

Bilbo znajduje pierścień i wygrywa grę w zagadki, a dzięki niewidzialności wydostaje się z podziemi.

Orły i dom Beorna

Uciekinierów ratują orły, a kompania odpoczywa u Beorna.

Mroczna Puszcza

Gandalf opuszcza wyprawę; bohaterowie tracą ścieżkę, Bombur zapada w sen po upadku do rzeki.

Pająki i elfy

Bilbo ratuje krasnoludy z sieci pająków, a następnie pomaga im uciec z niewoli u leśnych elfów.

Ucieczka w beczkach

Kompania spływa rzeką ukrytą w beczkach do Miasta na Jeziorze.

Przyjęcie w Mieście na Jeziorze

Mieszkańcy i Mistrz miasta przyjmują wyprawę, wspominając przepowiednię o powrocie Króla pod Górą.

Wejście do Samotnej Góry

Bilbo odnajduje tajemne drzwi i wchodzi tunelem do wnętrza góry.

rozmowa że Smaugiem

Bilbo wykrada złoty puchar i rozmawia że smokiem, który wyczuwa obcego w swojej kryjówce.

Atak na Miasto na Jeziorze

Smaug wylatuje z góry i niszczy miasto, ginąc od strzały Barda.

Spór o skarb

Thorin odmawia podziału bogactwa z ludźmi i elfami, a Bilbo zatrzymuje Arkenstone.

Przekazanie Arkenstone'u

Bilbo daje Arkenstone Bardowi i królowi elfów, za co Thorin wygania go z kompanii.

Oblężenie i odsiecz

wojska elfów i ludzi oblegają górę, a Thorin wzywa Daina; nadciągają też gobliny i wargowie.

Bitwa Pięciu Armii

Orły i Beorn przesądzają losy bitwy; giną Thorin, Fili i Kili.

Powrót do Shire

Bilbo wraca do domu, gdzie trwa licytacja jego majątku, i spisuje wspomnienia z wyprawy.

Finał i rozwiązanie

Zakończenie losów bohaterów

Po Bitwie Pięciu Armii ginie Thorin, a wraz z nim Fili i Kili; Thorin przed śmiercią godzi się z Bilbem. Dain Żelazna Stopa zostaje Królem pod Górą, a skarb zostaje podzielony.

Puentujące rozstrzygnięcie

Bilbo zrzeka się Arkenstone'u, który wcześniej zatrzymał dla siebie i przekazał oblężniczym wojskom, oraz większości należnej mu części skarbu, zatrzymując dla siebie niewiele. Bilbo wraca do Shire, gdzie zastaje dom w trakcie licytacji, ponieważ uznano go za zmarłego; udaje mu się odzyskać część majątku, ale traci dawną powagę wśród sąsiadów.

Bohaterowie utworu

14 postaci

Bilbo Baggins

Główny bohater

tytułowy hobbit

Zamożny i spokojny mieszkaniec Bag End, który wyrusza jako włamywacz wyprawy

Cechy i działania:
  • • Rozwija się w trakcie wyprawy z bojaźliwego i przywiązanego do wygody hobbita w postać samodzielną i odważną.
  • • Znajduje złoty pierścień w tunelach Gór Mglistych i wygrywa grę w zagadki z Gollumem.
  • • Nadaje swojemu nożowi imię Żądełko i dzięki niemu ratuje kompanię z opresji.
  • • Zatrzymuje Arkenstone i przekazuje go Bardowi oraz królowi elfów, za co zostaje wygnany przez Thorina.
  • • Po powrocie zastaje swój dom w trakcie licytacji.

Gandalf

Główny bohater

czarodziej

Inicjator wyprawy i opiekun kompanii

Cechy i działania:
  • • Wyznacza Bilba na włamywacza i organizuje całe przedsięwzięcie.
  • • Ratuje kompanię przed trollami, doprowadzając do ich przemiany w kamienie.
  • • W Górach Mglistych zabija Wielkiego Goblina i prowadzi ucieczkę.
  • • Opuszcza wyprawę przed wejściem do Mrocznej Puszczy.

Thorin Dębowa Tarcza

Główny bohater

przywódca trzynastu krasnoludów

Prawowity dziedzic Samotnej Góry

Cechy i działania:
  • • Dąży do odzyskania królestwa i skarbu zagarniętego przez Smauga.
  • • Po odzyskaniu góry odmawia podziału bogactwa z ludźmi i elfami.
  • • Wygania Bilba za przekazanie Arkenstone'u, ale przed śmiercią godzi się z nim.
  • • Ginie w Bitwie Pięciu Armii.

Smaug

Główny bohater

smok

Główny przeciwnik wyprawy, strażnik skarbu w Samotnej Górze

Cechy i działania:
  • • Zagarnął Samotną Górę i zgromadzony w niej skarb krasnoludów.
  • • Rozmawia z Bilbem, gdy hobbit zakrada się do jego kryjówki.
  • • Po kradzieży pucharu atakuje Miasto na Jeziorze.
  • • Ginie od strzały Barda w słabe miejsce na piersi.

Gollum

Postać drugoplanowa

mieszkaniec podziemi Gór Mglistych

Dawny właściciel pierścienia

Cechy i działania:
  • • Rozgrywa z Bilbem grę w zagadki, stawiając na szali życie hobbita.
  • • Przegrywa pojedynek i próbuje odebrać pierścień, którym Bilbo staje się niewidzialny.
  • • W późniejszych wydaniach książki Tolkien zmienił ten wątek, dostosowując go do koncepcji Jedynego Pierścienia.

Bard Łucznik

Postać drugoplanowa

łucznik z Miasta na Jeziorze

Pogromca smoka

Cechy i działania:
  • • Zabija Smauga strzałą w jedyne słabe miejsce, wskazane mu przez drozda.
  • • Występuje jako obrońca miasta i uczestnik rokowań o skarb.
  • • Otrzymuje od Bilba Arkenstone.

Elrond

Postać drugoplanowa

władca Rivendell

Gospodarz kompanii

Cechy i działania:
  • • Przyjmuje bohaterów w Rivendell.
  • • Odczytuje księżycowe litery na mapie Throra i wyjaśnia ich znaczenie.

Beorn

Postać drugoplanowa

odmieniec potrafiący przybierać postać niedźwiedzia, gospodarz po wyjściu z Gór Mglistych

Cechy i działania:
  • • Przyjmuje kompanię i zaopatruje ją przed wyprawą w Mroczną Puszczę.
  • • W Bitwie Pięciu Armii pojawia się w postaci niedźwiedzia i przechyla szalę walki.

Balin

Postać drugoplanowa

krasnolud

Najstarszy i najbardziej doświadczony członek kompanii, życzliwy Bilbowi

Cechy i działania:
  • • Należy do trzynastu krasnoludów Thorina.
  • • Pełni wobec Bilba rolę życzliwego towarzysza i opiekuna.
  • • Jest jednym z krasnoludów, którzy przeżywają wyprawę.

Bombur

Postać drugoplanowa

krasnolud

Którego dotyka większość niepowodzeń kompanii, między innymi w Mrocznej Puszczy

Cechy i działania:
  • • Wpada do zaczarowanej rzeki w Mrocznej Puszczy i zapada w długi sen.
  • • Jego tusza bywa źródłem komicznych sytuacji.

Fili i Kili

Postać drugoplanowa

młodzi krasnoludy

Siostrzeńcy Thorina

Cechy i działania:
  • • Należą do kompanii Thorina.
  • • Giną razem z Thorinem w Bitwie Pięciu Armii.

Król elfów

Postać drugoplanowa

władca leśnych elfów Mrocznej Puszczy

U którego krasnoludy trafiają do niewoli

Cechy i działania:
  • • Więzi krasnoludy w swoim podziemnym pałacu.
  • • Występuje w rokowaniach o skarb po śmierci Smauga.

Mistrz Miasta na Jeziorze

Postać drugoplanowa

przywódca miasta Esgaroth

Które przyjmuje wyprawę

Cechy i działania:
  • • Gości kompanię w Mieście na Jeziorze.
  • • Kieruje obroną i odbudową miasta po ataku smoka.

Dain Żelazna Stopa

Postać drugoplanowa

kuzyn Thorina

Który przybywa z odsieczą pod Samotną Górę

Cechy i działania:
  • • Zostaje wezwany przez Thorina na pomoc w sporze o skarb.
  • • Po śmierci Thorina obejmuje godność Króla pod Górą.

Relacje między bohaterami

Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.

Mapa pokazuje strukturę powiązań - każda linia to jedna relacja opisana niżej.

Bilbo Baggins Thorin Dębowa… Bard Łucznik Gandalf Smaug Beorn Dain Żelazna … Elrond Gollum
Bilbo Baggins - Gandalf

współpraca i opieka; Gandalf wybrał Bilba na włamywacza i kilkakrotnie ratuje kompanię

Bilbo Baggins - Thorin Dębowa Tarcza

umowa i przyjaźń, która przechodzi kryzys po przekazaniu Arkenstone'u, a kończy się pojednaniem przed śmiercią Thorina

Bilbo Baggins - Gollum

przeciwnicy w grze w zagadki; spotkanie decyduje o losach pierścienia

Bilbo Baggins - Smaug

włamywacz i strzegący skarbu smok; rozmowa Bilba ze Smaugiem poprzedza atak na Miasto na Jeziorze

Thorin Dębowa Tarcza - Bard Łucznik

spór o skarb i prawo do bogactw Samotnej Góry

Thorin Dębowa Tarcza - Dain Żelazna Stopa

pokrewieństwo; Dain przybywa z odsieczą i dziedziczy godność króla

Bard Łucznik - Smaug

pogromca i pokonany smok

Gandalf - Elrond

gospodarz i gość; Elrond pomaga kompanii odczytać mapę

Bilbo Baggins - Beorn

gość i gospodarz; Beorn zaopatruje wyprawę przed Mroczną Puszczą

Plan wydarzeń

19 punktów
1

Niespodziewana wizyta w Bag End

Gandalf i trzynaście krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie jako włamywaczowi.

2

Wyruszenie z Shire

Kompania opuszcza dom Bilba i wędruje przez dzikie tereny na wschód.

3

Trolle

Gandalf ratuje kompanię przed trollami, które o świcie zamieniają się w kamienie; bohaterowie zdobywają broń.

4

Postój w Rivendell

Elrond odczytuje księżycowe litery na mapie Throra.

5

Niewola u goblinów

W Górach Mglistych kompania zostaje pojmana; Gandalf zabija Wielkiego Goblina i ucieczka rozdziela bohaterów.

6

Pierścień i Gollum

Bilbo znajduje pierścień i wygrywa grę w zagadki, a dzięki niewidzialności wydostaje się z podziemi.

7

Orły i dom Beorna

Uciekinierów ratują orły, a kompania odpoczywa u Beorna.

8

Mroczna Puszcza

Gandalf opuszcza wyprawę; bohaterowie tracą ścieżkę, Bombur zapada w sen po upadku do rzeki.

9

Pająki i elfy

Bilbo ratuje krasnoludy z sieci pająków, a następnie pomaga im uciec z niewoli u leśnych elfów.

10

Ucieczka w beczkach

Kompania spływa rzeką ukryta w beczkach do Miasta na Jeziorze.

11

Przyjęcie w Mieście na Jeziorze

Mieszkańcy i Mistrz miasta przyjmują wyprawę, wspominając przepowiednię o powrocie Króla pod Górą.

12

Wejście do Samotnej Góry

Bilbo odnajduje tajemne drzwi i wchodzi tunelem do wnętrza góry.

13

Rozmowa ze Smaugiem

Bilbo wykrada złoty puchar i rozmawia ze smokiem, który wyczuwa obcego w swojej kryjówce.

14

Atak na Miasto na Jeziorze

Smaug wylatuje z góry i niszczy miasto, ginąc od strzały Barda.

15

Spór o skarb

Thorin odmawia podziału bogactwa z ludźmi i elfami, a Bilbo zatrzymuje Arkenstone.

16

Przekazanie Arkenstone'u

Bilbo daje Arkenstone Bardowi i królowi elfów, za co Thorin wygania go z kompanii.

17

Oblężenie i odsiecz

Wojska elfów i ludzi oblegają górę, a Thorin wzywa Daina; nadciągają też gobliny i wargowie.

18

Bitwa Pięciu Armii

Orły i Beorn przesądzają losy bitwy; giną Thorin, Fili i Kili.

19

Powrót do Shire

Bilbo wraca do domu, gdzie trwa licytacja jego majątku, i spisuje wspomnienia z wyprawy.

Czas i miejsce akcji

Śródziemie – fikcyjny świat wymyślony przez autora, osadzony w legendarnej prehistorii; Shire (Zagrabie) i Bag End – kraina hobbitów; Rivendell (Imladris), Góry Mgliste, Mroczna Puszcza (Mirkwood), Miasto na Jeziorze (Esgaroth), Samotna Góra; czas akcji niedookreślony datą; akcja rozgrywa się przed wydarzeniami Władcy Pierścieni.

Motywy literackie i problematyka

Dojrzewanie i inicjacja bohatera

Bilbo przemienia się z przywiązanego do wygody hobbita w samodzielnego uczestnika wyprawy; kolejne próby (trolle, Gollum, pająki, smok, spór o skarb) zmuszają go do podejmowania decyzji wbrew własnemu strachowi.

Przykłady z tekstu: Rozwija się w trakcie wyprawy z bojaźliwego i przywiązanego do wygody hobbita w postać samodzielną i odważną.; Bohaterem jest hobbit Bilbo Baggins, stateczny i zamożny mieszkaniec Bag End w krainie Shire, przywiązany do wygody i spokoju.
Motyw w literaturze: Podróż, wędrówka i tułaczka →

Chciwość i jej niszcząca siła

Skarb Samotnej Góry budzi pożądanie smoka, krasnoludów, ludzi i elfów; konflikt o bogactwo prowadzi do wygnania Bilba i do wojny, a Thorin umiera, nie ciesząc się odzyskanym królestwem.

Przykłady z tekstu: Krasnoludy odzyskują górę i skarb, a Thorin odmawia podzielenia się bogactwem z ludźmi z Miasta na Jeziorze i z leśnymi elfami.; Thorin Dębowa Tarcza — przywódca trzynastu krasnoludów, prawowity dziedzic Samotnej Góry.

Odwaga zwykłego człowieka

Bohaterem nie jest wojownik ani czarodziej, lecz mały, niepozorny hobbit; o losach wyprawy decydują jego spryt, wytrwałość i gotowość do ryzyka.

Przykłady z tekstu: Gandalf — czarodziej, inicjator wyprawy i opiekun kompanii.; Do domu Bilba przybywa czarodziej Gandalf wraz z trzynastoma krasnoludami pod wodzą Thorina Dębowej Tarczy i proponuje hobbitowi udział w wyprawie w charakterze włamywacza.
Motyw w literaturze: Czas, los i przeznaczenie →

Przyjaźń i lojalność

Więź Bilba z krasnoludami, zwłaszcza z Balinem, a także jego relacja z Gandalfem, wystawiane są na próbę przez spór o skarb, ale ostatecznie prowadzą do pojednania przed śmiercią Thorina.

Przykłady z tekstu: Niespodziewana wizyta w Bag End: Gandalf i trzynaście krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie jako włamywaczowi.; Bilbo Baggins — Thorin Dębowa Tarcza: umowa i przyjaźń, która przechodzi kryzys po przekazaniu Arkenstone'u, a kończy się pojednaniem przed śmiercią Thorina.

Natura jako siła i jako dom

Świat przyrody jest zarazem groźny (pająki, wargowie, smocza pustka) i opiekuńczy (orły, Beorn, drozd); natura potrafi karać i ratować, a ludzie oraz krasnoludy muszą się z nią liczyć.

Motyw w literaturze: Natura i przyroda →

Dom i powrót

Cała wyprawa rozgrywa się między tęsknotą za domem a pociągiem do przygody; Bilbo wraca do Shire, ale nie jest już tym samym hobbitem i traci dawną pozycję wśród sąsiadów.

Przykłady z tekstu: Bilbo Baggins — tytułowy hobbit, zamożny i spokojny mieszkaniec Bag End, który wyrusza jako włamywacz wyprawy.; Rozwija się w trakcie wyprawy z bojaźliwego i przywiązanego do wygody hobbita w postać samodzielną i odważną.

Przypadek i szczęście

Wiele zwrotów akcji wynika z przypadku – znalezienie pierścienia, pojawienie się drozda, przybycie orłów; szczęście bywa przedstawiane jako siła sprzyjająca bohaterowi.

Przykłady z tekstu: Przyjmuje kompanię i zaopatruje ją przed wyprawą w Mroczną Puszczę.; Bilbo wydostaje się z tuneli dzięki niewidzialności, którą daje pierścień, i wraca do kompanii, nie zdradzając całej prawdy o znalezisku.

Siła opowieści i pamięci

Utwór jest zbudowany jak relacja z wyprawy spisana przez Bilba jako wspomnienia Tam i z powrotem; narrator komentuje zdarzenia i zwraca się do czytelnika, przez co sama opowieść staje się tematem książki.

Przykłady z tekstu: Przyjęcie w Mieście na Jeziorze: Mieszkańcy i Mistrz miasta przyjmują wyprawę, wspominając przepowiednię o powrocie Króla pod Górą.; Książka kończy się spisaniem przez Bilba wspomnień z wyprawy, zatytułowanych Tam i z powrotem.
Motyw w literaturze: Książka, słowo i czytanie →

Niejednoznaczności interpretacyjne

Czy Hobbit jest samodzielną powieścią, czy wstępem do Władcy Pierścieni? Część badaczy (między innymi Helms) czyta Hobbita jako samodzielną baśń dla dzieci, której nie trzeba znać w kontekście Władcy Pierścieni. Inni badacze (między innymi Kocher i Rateliff) traktują utwór jako integralną część legendarium Śródziemia i punkt wyjścia dla późniejszej historii pierścienia. Sam Tolkien zmieniał tekst po ukazaniu się Władcy Pierścieni, dostosowując rozdział o Gollumie do nowej koncepcji, co wzmacnia oba odczytania; Który polski przekład Hobbita obowiązuje na lekcji? Pierwszy i najczęściej wznawiany jest przekład Marii Skibniewskiej z 1960 roku. Po Skibniewskiej ukazały się przekłady Pauliny Braiter-Ziemkiewicz (1997) i Andrzeja Polkowskiego (2002). Przekłady różnią się między sobą nazwami własnymi i stylem, co bywa źródłem nieporozumień przy sprawdzaniu odpowiedzi; Czy o treści decyduje pierwsze wydanie, czy wersja poprawiona przez Tolkiena? W pierwszych wydaniach rozdział o Gollumie przedstawiał inne rozwiązanie pojedynku niż w wydaniach późniejszych. Po napisaniu Władcy Pierścieni Tolkien poprawił ten wątek, żeby uczynić pierścień Jedynym Pierścieniem. Współcześnie czytane wydania zawierają tekst poprawiony, a warianty pierwotne znane są głównie z opracowań edytorskich; Jak wiernie oddaje książkę trylogia filmowa Petera Jacksona? Filmowa trylogia (2012–2014) rozbudowuje wątki nieobecne w powieści i dodaje nowych bohaterów oraz sceny. Ekranizacja powstała pierwotnie jako projekt dwuczęściowy, a ostatecznie została rozciągnięta na trzy filmy. Bitwa Pięciu Armii zajmuje w książce znacznie mniej miejsca niż w filmie, a zakończenie w obu wersjach różni się proporcjami i szczegółami; Czy utwór należy określać jako powieść fantasy, baśń, czy powieść dla dzieci? Polskie hasło encyklopedyczne nazywa utwór powieścią i sytuuje go w nurcie fantasy. Materiał dydaktyczny Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej omawia Hobbita jako powieść fantasy. Utwór ma wiele cech baśni (inicjacja bohatera, trolle, mówiące zwierzęta, walka dobra ze złem), co skłania część opracowań do nazywania go baśnią literacką; Czy akcja Hobbita rozgrywa się w realnym świecie, w przeszłości Ziemi? Akcja toczy się w fikcyjnym Śródziemiu, którego geografia i historia zostały wymyślone przez autora. Tolkien osadzał Śródziemie w odległej, legendarnej przeszłości, a nie w historii znanej z podręczników. Utwór zawiera nawiązania do mitologii nordyckiej i baśni, co bywa mylnie odczytywane jako osadzenie akcji w realnej Skandynawii; Kto jest głównym bohaterem Hobbita? Tytułowym i najważniejszym bohaterem jest Bilbo Baggins – to jego przemianę i jego relację z wyprawy śledzi narrator. Część opracowań wskazuje na Thorina jako drugiego głównego bohatera, ponieważ spór o skarb i jego śmierć domykają wymowę utworu. Gandalf bywa wymieniany jako postać pierwszoplanowa, choć opuszcza wyprawę przed Mroczną Puszczą; Czy Bilbo jest narratorem Hobbita? Narracja jest trzecioosobowa, prowadzona przez narratora zewnętrznego, który jednak zwraca się do czytelnika i komentuje zdarzenia. Książka kończy się informacją, że Bilbo spisał wspomnienia z wyprawy, co sugeruje, że opowieść ma źródło w jego relacji. Część opracowań mówi wprost o narratorze wszechwiedzącym, część o narracji skoncentrowanej na Bilbie.

Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.

Baza faktów tego opracowania

Fakty źródłowe
151
Pewność wysoka
83
Źródła sprawdzone
13
Kwestie sporne
8

Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. Ocena jakości treści: 99,5/100 (próg publikacji 90/100).

Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.

To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)

✓
zakończenie

Po Bitwie Pięciu Armii ginie Thorin, a wraz z nim Fili i Kili; Thorin przed śmiercią godzi się z Bilbem. Dain Żelazna Stopa zostaje Królem pod Górą, a skarb zostaje podzielony.

✓
postać

Bilbo Baggins — tytułowy hobbit.

✓
postać

Gandalf — czarodziej.

✓
postać

Thorin Dębowa Tarcza — przywódca trzynastu krasnoludów, prawowity dziedzic Samotnej Góry.

✓
postać

Smaug — smok.

✓
postać

Gollum — mieszkaniec podziemi Gór Mglistych.

✓
fakt

Tło: Śródziemie – fikcyjny świat wymyślony przez autora, osadzony w legendarnej prehistorii

✓
fakt

Tło: Shire (Zagrabie) i Bag End – kraina hobbitów

✓
fakt

Narracja trzecioosobowa, chronologiczna, prowadzona przez narratora zewnętrznego, który komentuje zdarzenia i zwraca się do czytelnika. Opowieść jest skupiona na Bilbie, ale narrator dysponuje wiedzą szerszą niż bohater i ujawnia ją w dygresjach.

✓
motyw

Czy Hobbit jest samodzielną powieścią, czy wstępem do Władcy Pierścieni? Część badaczy (między innymi Helms) czyta Hobbita jako samodzielną baśń dla dzieci, której nie trzeba.

✓
motyw

Który polski przekład Hobbita obowiązuje na lekcji? Pierwszy i najczęściej wznawiany jest przekład Marii Skibniewskiej z 1960 roku. Po Skibniewskiej ukazały się przekłady.

Quiz sprawdzający znajomość lektury

Pytanie 1 z 15
Poziom: Podstawowy
Punkty:0

Kim jest Bilbo Baggins w utworze?

Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE

Częste pytania o lekturę „Hobbit, czyli tam i z powrotem” (FAQ)

Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Hobbit, czyli tam i z powrotem”? ▼

Autorem utworu „Hobbit, czyli tam i z powrotem” jest John Ronald Reuel Tolkien. Dzieło powstało w 1937 r. Gatunek literacki: powieść fantasy dla dzieci i młodzieży (z cechami baśni literackiej).

O czym opowiada „Hobbit, czyli tam i z powrotem”? ▼

Gandalf i trzynaście krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie jako włamywaczowi. Po Bitwie Pięciu Armii ginie Thorin, a wraz z nim Fili i Kili; Thorin przed śmiercią godzi się z Bilbem. Pełne opracowanie „Hobbit, czyli tam i z powrotem” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.

Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Hobbit, czyli tam i z powrotem”? ▼

Do najważniejszych motywów w utworze „Hobbit, czyli tam i z powrotem” należą: Dojrzewanie i inicjacja bohatera, Chciwość i jej niszcząca siła, Odwaga zwykłego człowieka, Przyjaźń i lojalność, Natura jako siła i jako dom. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.

Kto jest głównym bohaterem „Hobbit, czyli tam i z powrotem”? ▼

Kluczową postacią utworu jest Bilbo Baggins. W utworze występują również m.in.: Gandalf, Thorin Dębowa Tarcza, Smaug.

Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 4–6

Weryfikacja i lektura źródłowa

Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Hobbit, czyli tam i z powrotem”

Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.