Opowieść wigilijna

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

Londyn w połowie XIX wieku, w czasie Bożego Narodzenia; mroczne biuro i kamienica Ebenezera Scrooge'a; skromny dom rodziny Cratchitów w ubogiej dzielnicy; hala tańca u Fezziwiga z czasów młodości Scrooge'a; wiejska szkoła z internatem z dzieciństwa bohatera; ulice Londynu w wigilię, targi i domy ubogich.

Początek historii i zawiązanie akcji

Opowieść zaczyna się od zapewnienia, że wspólnik Scrooge'a Jacob Marley na pewno umarł, bo narrator chce od razu usunąć wątpliwości czytelnika. Ebenezer Scrooge to bogaty, skąpy lichwiarz, który żyje nędznie mimo majątku i gardzi wszystkimi przejawami radości.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Prolog o śmierci Marleya

Narrator otwiera opowieść jednoznacznym stwierdzeniem, że Jacob Marley umarł, by usunąć wątpliwości czytelnika co do statusu wspólnika Scrooge'a.

Odmowa Freda

W wigilię Scrooge odmawia zaproszenia siostrzeńca na obiad, drwiąc ze świąt jako straty czasu i pieniędzy.

Odmowa datków na ubogich

Scrooge odpowiada cynicznie dwóm panom zbiórki charytatywnej, kierując biednych do więzień i domów pracy.

Wolne dla Cratchita

Bob Cratchit dostaje wolne na święto tylko po narzekaniu Scrooge'a, który traktuje to jako kradzież jego pieniędzy.

Twarz Marleya na drzwiach

Wracając do domu Scrooge widzi w drzwiach twarz zmarłego wspólnika, którą usiłuje wytłumaczyć sobie wyobraźnią.

Wizyta ducha Marleya

Duch Marleya w łańcuchu z kaset i dokumentów ostrzega Scrooge'a przed tym samym losem i zapowiada trzy wizyty duchów.

Dzieciństwo w internacie

Duch Minionych Świąt pokazuje Scrooge'owi samotnego chłopca pozostawionego w szkole na święta, co porusza bohatera do łez.

Fan i powrót do domu

Bohater wspomina siostrę Fan przyjeżdżającą po niego ze szkoły i rozpoznaje w jej synu Fredzie nieodwołalnie utraconą bliskość.

Zabawa u Fezziwiga

Scrooge widzi zabawę u swojego pierwszego pracodawcy i z żalem przyznaje, że sam nie powiedział Cratchitowi dobrego słowa.

Rozstanie z Belle

Młoda Belle opuszcza Scrooge'a, bo w jego sercu pieniądze zastąpiły miłość, a bohater nie może patrzeć na tę scenę.

Duch Obecnych Świąt

Drugi duch prowadzi bohatera przez świąteczny Londyn, pokazując jak ludzie mimo biedy dzielą się radością.

Wigilia u Cratchitów

Scrooge obserwuje skromny obiad Cratchitów i ich wzajemną czułość, a także pojawienie się chorego Tiny Tima.

Ostrzeżenie o Tinym Timie

Duch odpowiada, że bez zmiany Tiny Tim umrze, i powtarza Scrooge'owi jego własne cyniczne słowa o zbędnych ludziach.

Święto u Freda

Goście Freda żartują ze skąpstwa wujka, a siostrzeniec mimo to pije za jego zdrowie, co porusza Scrooge'a.

Ignorancja i Nędza

Pod szatą ducha bohater widzi dwoje nędznych dzieci będących owocem ludzkiej obojętności; duch ostrzega przed chłopcem najbardziej.

Przyszłość i obojętność bogaczy

Milczący duch prowadzi Scrooge'a przez wizje przyszłości, w których biznesmeni obojętnie i z przekąsem komentują wieść o śmierci bogacza.

Rozkradanie rzeczy zmarłego

Scrooge widzi handlarzy sprzedających pościel i koszule wykradzione po śmierci bogacza, co przeraża go swoją brudną rzeczywistością.

Żałoba po Tiny Timie

W wizji przyszłości Cratchitowie opłakują zmarłego Tiny Tima z czułością i godnością, mimo biedy.

Grób Scrooge'a

Bohater odkrywa własne imię na zapomnianym grobie i w strachu obiecuje duchowi, że zmieni swoje życie.

Przebudzenie w wigilię

Scrooge budzi się we własnym łóżku i odkrywa, że wszystkie trzy wizyty zeszły w ciągu jednej nocy, więc może jeszcze naprawić swoje życie.

Przemiana i hojność

Przemieniony Scrooge kupuje ogromnego indyka i wysyła go do rodziny Cratchitów, idzie na obiad do Freda, podwyższa pensję Bobowi i bierze Tiny Tima pod opiekę, dzięki czemu chłopiec przeżywa.

Finał i rozwiązanie

Finałowe rozstrzygnięcie

Scrooge budzi się w wigilię jako nowy człowiek: wysyła indyka Cratchitom, idzie na obiad do Freda, podwyższa pensję Bobowi i bierze Tiny Tima pod opiekę; epilog potwierdza, że chłopiec przeżył, a bohater do śmierci pozostał człowiekiem znającym się najlepiej na świętowaniu.