Przejdź do treści
Lektury Polskie Kanon CKE 2026/2027
Menu
Arkusze CKE
Klasy 7-8 Powieść Epoka: Pozytywizm 1865 r. Zakres: Wybór Lektura uzupełniająca

Alicja w Krainie Czarów

Lewis Carroll

powieść-fantastyczna

11
Bohaterów
15
Wydarzeń fabuły
7
Motywów literackich
15
Pytań w quizie

Opracowanie w wersji 1 · aktualizacja 26.09.2026 · jak powstają opracowania

Streszczenie w pigułce

Alicja spędza letnie popołudnie nad rzeką, gdzie nudzi się i marzy o innej rzeczywistości. Powieść kończy się wybudzeniem Alicji nad rzeką: cała przygoda okazuje się snem, a dziewczynka opowiada swoją historię siostrze, która sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów.

Streszczenie szczegółowe

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

brzeg rzeki w letni dzień; norka królika pod ziemią; hala pełna drzwi na dnie norki; dom Białego Królika; ogród pełen róż; dom księżnej i kuchnia z pieprzem; stół herbacianego przyjęcia; sąd, w którym toczy się proces.

Początek historii i zawiązanie akcji

Fabuła rozpoczyna się w letni dzień nad rzeką, gdzie Alicja ze siostrą i znajomymi spędza popołudnie. Alicja widzi spieszącego się Białego Królika w kamizelce, który mówi do siebie i zagląda do kieszonkowego zegarka.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Spacer nad rzeką

Alicja spędza letnie popołudnie nad rzeką, gdzie nudzi się i marzy o innej rzeczywistości.

Pościg za Białym Królikiem

Dziewczynka widzi spieszącego królika i podąża za nim do podziemnej norki.

Hala pełna drzwi

Na dnie norki Alicja znajduje małe drzwi i butelkę z napojem, który zmienia jej wzrost.

Wyścig kołowy i łzy

Alicja pływa w morzu własnych łzach i bierze udział w absurdalnym wyścigu bez zwycięzców.

Dom Białego Królika

W domu królika Alicja rośnie do rozmiarów, które nie mieszczą się w pomieszczeniu.

spotkanie z księżną i kotem

Alicja trafia do kuchni pełnej pieprzu, gdzie spotyka księżną, dziecko i kota z uśmiechem bez ciała.

Herbatka u Kapelusznika

Alicja uczestniczy w wiecznym przyjęciu herbacianym, gdzie rozmowa nie ma logiki, a zegarek się zatrzymał.

Ogród pełen róż

Alicja trafia do ogrodu, gdzie karty do gry malują białe róże na czerwono, aby uniknąć gniewu Królowej.

spotkanie z Królową Kier

Królowa wydaje wyroki śmierci na każdego, kto jej się okaże niewygodny, a Alicja trafia pod jej władzę.

Krykiet z flamingami

Gra w krokiet z Królową odbywa się za pomocą jeży i flamingów, a reguły zmieniają się w trakcie gry.

spotkanie z Gryfonem i Udriabem

Mityczne stworzenia opowiadają Alicji o szkole pod morzem i o rzeczach, które tam zanikają.

Proces nad waflami

Sąd Króla Kier rozpatruje sprawę o skradzione wafle, a świadkowie mówią nie na temat.

Bunt Alicji

Alicja rośnie do gigantycznych rozmiarów i ogłasza, że cały proces jest nonsensem.

Wybudzenie ze snu

Karty lecą na Alicję, a dziewczynka budzi się nad rzeką i opowiada siostrze swoją przygodę.

Opowieść siostrze

Po wybudzeniu Alicja opowiada swoją przygodę siostrze, a ta sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów.

Finał i rozwiązanie

Finałowe rozstrzygnięcie

Powieść kończy się wybudzeniem Alicji nad rzeką: cała przygoda okazuje się snem, a dziewczynka opowiada swoją historię siostrze, która sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów.

Bohaterowie utworu

11 postaci

Alicja

Główny bohater

Dziewczynka siedmioletnia

Główna bohaterka, która trafia do Krainy Czarów i uczy się w niej radzić sobie z absurdem

Cechy i działania:
  • • Podąża za Białym Królikiem do norki
  • • Rośnie i maleje pod wpływem czarów
  • • Ostatecznie budzi się nad rzeką

Biały Królik

Główny bohater

Spieszący się królik w kamizelce

Który prowadzi Alicję do podziemnego świata

Cechy i działania:
  • • Zagląda do zegarka i boi się spóźnienia
  • • Zajmuje funkcję na dworze Królowej

Kapelusznik

Główny bohater

Szalony gość herbacianego przyjęcia

Autor słynnych zagadek i kalamburów

Cechy i działania:
  • • Prowadzi przyjęcie herbaciane bez końca
  • • Stawia pytania, na które nie zna odpowiedzi

Królowa Kier

Główny bohater

Władczyni Krainy Czarów

Która w każdej chwili skazuje otoczenie na dekapitację

Cechy i działania:
  • • Ogłasza wyroki bez procesu
  • • Zostaje rozbrojona przez Alicję w finale

Kot z Cheshire

Główny bohater

Mistyczny kot, który znikając, pozostawia tylko uśmiech

Doradca i przewodnik w absurdalnym świecie

Cechy i działania:
  • • Objawia się i znika według własnej woli
  • • Daje Alicji wskazówki dotyczące drogi

Gryfon

Postać drugoplanowa

Mityczne stworzenie z głową orła i ciałem lwa, przewodnik Alicji do Udriaba

Cechy i działania:
  • • Prowadzi Alicję do Udriaba i opowiada o dawnych czasach

Udriab

Postać drugoplanowa

Mityczne stworzenie przypominające żółwia

Opowiadające Alicji o szkole pod morzem i o dawnych czasach

Cechy i działania:
  • • Opowiada o edukacji, w której przedmioty zanikają
  • • Udriab opowiada Alicji o szkole, w której uczy się skrócenia i zanikania przedmiotów, co jest parodystycznym obrazem edukacji.

Król Kier

Postać drugoplanowa

Sędzia podczas procesu nad waflami

Który decyduje o winie bez logiki

Cechy i działania:
  • • Sprawuje funkcję sędziego w absurdalnym sądzie

Księżna

Postać drugoplanowa

Postać z pieprzowej kuchni

Opiekunka dziecka zmieniającego się w prosię

Cechy i działania:
  • • Pojawia się w scenie z pieprzem i dzieckiem

Królik Marcowy

Postać drugoplanowa

Gość herbacianego przyjęcia

Który wciąż popija herbatę i nie zachowuje się racjonalnie

Cechy i działania:
  • • Uczestniczy w wiecznym przyjęciu herbacianym

Śpioch

Postać drugoplanowa

Trzeci gość herbatki

Który zasypia i budzi się w trakcie rozmowy

Cechy i działania:
  • • Wtrąca się do rozmowy w stanie półsnu

Relacje między bohaterami

Kto z kim jest powiązany i co z tego powiązania wynika dla fabuły.

Mapa pokazuje strukturę powiązań - każda linia to jedna relacja opisana niżej.

Alicja Gryfon Biały Królik Kapelusznik Kot z Cheshire Król Kier Królowa Kier Udriab
Alicja - Biały Królik

podążanie za przewodnikiem do Krainy Czarów

Alicja - Kot z Cheshire

rozmowy z mitycznym przewodnikiem

Alicja - Kapelusznik

rozmowa na herbacianym przyjęciu

Królowa Kier - Król Kier

współrządzenie w królestwie absurdu

Alicja - Gryfon

spotkanie z mitycznym przewodnikiem

Udriab - Gryfon

przyjaźń i wspólne opowieści

Plan wydarzeń

15 punktów
1

Spacer nad rzeką

Alicja spędza letnie popołudnie nad rzeką, gdzie nudzi się i marzy o innej rzeczywistości.

2

Pościg za Białym Królikiem

Dziewczynka widzi spieszącego królika i podąża za nim do podziemnej norki.

3

Hala pełna drzwi

Na dnie norki Alicja znajduje małe drzwi i butelkę z napojem, który zmienia jej wzrost.

4

Wyścig kołowy i łzy

Alicja pływa w morzu własnych łzach i bierze udział w absurdalnym wyścigu bez zwycięzców.

5

Dom Białego Królika

W domu królika Alicja rośnie do rozmiarów, które nie mieszczą się w pomieszczeniu.

6

Spotkanie z księżną i kotem

Alicja trafia do kuchni pełnej pieprzu, gdzie spotyka księżną, dziecko i kota z uśmiechem bez ciała.

7

Herbatka u Kapelusznika

Alicja uczestniczy w wiecznym przyjęciu herbacianym, gdzie rozmowa nie ma logiki, a zegarek się zatrzymał.

8

Ogród pełen róż

Alicja trafia do ogrodu, gdzie karty do gry malują białe róże na czerwono, aby uniknąć gniewu Królowej.

9

Spotkanie z Królową Kier

Królowa wydaje wyroki śmierci na każdego, kto jej się okaże niewygodny, a Alicja trafia pod jej władzę.

10

Krykiet z flamingami

Gra w krokiet z Królową odbywa się za pomocą jeży i flamingów, a reguły zmieniają się w trakcie gry.

11

Spotkanie z Gryfonem i Udriabem

Mityczne stworzenia opowiadają Alicji o szkole pod morzem i o rzeczach, które tam zanikają.

12

Proces nad waflami

Sąd Króla Kier rozpatruje sprawę o skradzione wafle, a świadkowie mówią nie na temat.

13

Bunt Alicji

Alicja rośnie do gigantycznych rozmiarów i ogłasza, że cały proces jest nonsensem.

14

Wybudzenie ze snu

Karty lecą na Alicję, a dziewczynka budzi się nad rzeką i opowiada siostrze swoją przygodę.

15

Opowieść siostrze

Po wybudzeniu Alicja opowiada swoją przygodę siostrze, a ta sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów.

Czas i miejsce akcji

brzeg rzeki w letni dzień; norka królika pod ziemią; hala pełna drzwi na dnie norki; dom Białego Królika; ogród pełen róż; dom księżnej i kuchnia z pieprzem; stół herbacianego przyjęcia; sąd, w którym toczy się proces.

Motywy literackie i problematyka

Nonsens i logika

Świat Krainy Czarów podporządkowany jest własnej, absurdalnej logice, a Alicja wciąż usiłuje odnaleźć w nim zasady.

Przykłady z tekstu: Wyścig kołowy i łzy: Alicja pływa w morzu własnych łzach i bierze udział w absurdalnym wyścigu bez zwycięzców.

Wzrost i tożsamość

Ciągłe zmiany wzrostu bohaterki pytają o tożsamość: Alicja nie wie już, kim jest, kiedy jej ciało zmienia rozmiar.

Przykłady z tekstu: Hala pełna drzwi: Na dnie norki Alicja znajduje małe drzwi i butelkę z napojem, który zmienia jej wzrost.; Alicja w całej książce zadaje sobie pytania o własną tożsamość i zastanawia się, czy po zmianach wzrostu jest jeszcze tę samą osobą.
Motyw w literaturze: Tożsamość i poszukiwanie siebie →

Świat dorosłych oczami dziecka

Dorośli w Krainie Czarów wydają się dziecku absurdalni: wydają wyroki, nakazują i mówią bez sensu.

Przykłady z tekstu: Alicja — Dziewczynka siedmioletnia, główna bohaterka, która trafia do Krainy Czarów i uczy się w niej radzić sobie z absurdem.
Motyw w literaturze: Sprawiedliwość i prawo →

Gra i reguły

Wiele scen ma formę gry, ale reguły zmieniają się w trakcie, co pokazuje arbitralność reguł w świecie dorosłych.

Przykłady z tekstu: Krykiet z flamingami: Gra w krokiet z Królową odbywa się za pomocą jeży i flamingów, a reguły zmieniają się w trakcie gry.
Motyw w literaturze: Zabawa, święto i radość →

Sen a rzeczywistość

Fabuła zostaje ujęta w ramy snu, co pozwala tłumaczyć absurdalność wydarzeń i łączyć ją z fantazją dziecka.

Język i zabawa słowami

Kalambury, zagadki i gry słowne pokazują, że język może być narzędziem zabawy, a nie tylko komunikacji.

Przykłady z tekstu: Kapelusznik — Szalony gość herbacianego przyjęcia, autor słynnych zagadek i kalamburów.; Na przyjęciu herbacianym goście pytają Alicję o zagadki i kalambury, a rozmowa trwa wiecznie, bo zegarek się zatrzymał.
Motyw w literaturze: Język, mowa i porozumienie →

Krytyka władzy i sądownictwa

Proces nad waflami wyśmiewa arbitralne wyroki i bezsilność wobec władzy, która nie słucha argumentów.

Przykłady z tekstu: Proces nad waflami jest parodią sądownictwa: oskarżony skazany zostaje zanim przeprowadzono dowody.

Niejednoznaczności interpretacyjne

Jak tłumaczyć nazwy własne postaci na język polski? Polskie przekłady różnią się brzmieniem nazw: Kapelusznik, Szalony Kapelusznik, Udriab, Żółw Udriab; Nie istnieje jeden kanoniczny polski przekład całej książki; Czy przygoda Alicji jest snem, czy podróżą do realnego świata fantazji? Cała historia jest snem dziewczynki nad rzeką; Fabuła ma charakter niezależnej podróży do krainy fantazji, a sen to tylko rama; Czy książka jest przeznaczona dla dzieci, czy zawiera warstwę dla dorosłych? Utwór pisany jako bajka dla dzieci z humorem i fantazją; Zawiera gry słowne i kalambury zrozumiałe głównie dla dorosłych; Czy Kot z Cheshire jest przyjacielem Alicji, czy tylko tajemniczym przewodnikiem? Postać życzliwa, dająca wskazówki; Postać nieprzewidywalna, której motywy pozostają niejasne.

Kwestie sporne to nie błąd opracowania - to miejsca, w których różni badacze czytają tekst inaczej. Na wypracowaniu liczy się nie wybór jednej odpowiedzi, ale uzasadnienie własnego stanowiska argumentami z tekstu.

Baza faktów tego opracowania

Fakty źródłowe
101
Pewność wysoka
67
Źródła sprawdzone
16
Kwestie sporne
4

Każde zdanie tego opracowania jest powiązane z konkretnym faktem z bazy, a cytatów z utworu nie zamieszczamy - treść omawiamy własnymi słowami. Ocena jakości treści: 100/100 (próg publikacji 90/100).

Metodę, kategorie zarzutów fact-checku i ograniczenia opisujemy na stronie jak powstają opracowania . Znalazłeś błąd w tym opracowaniu? Zgłoś go mailem - poprawiamy treść, nie tylko odpowiadamy.

To musisz wiedzieć (pewniaki na sprawdzian)

✓
zakończenie

Powieść kończy się wybudzeniem Alicji nad rzeką: cała przygoda okazuje się snem, a dziewczynka opowiada swoją historię siostrze, która sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów.

✓
postać

Alicja — Dziewczynka siedmioletnia.

✓
postać

Biały Królik — Spieszący się królik w kamizelce.

✓
postać

Kapelusznik — Szalony gość herbacianego przyjęcia, autor słynnych zagadek i kalamburów.

✓
postać

Królowa Kier — Władczyni Krainy Czarów.

✓
postać

Kot z Cheshire — Mistyczny kot, który znikając, pozostawia tylko uśmiech; doradca i przewodnik w absurdalnym świecie.

✓
postać

Gryfon — Mityczne stworzenie z głową orła i ciałem lwa, przewodnik Alicji do Udriaba.

✓
postać

Udriab — Mityczne stworzenie przypominające żółwia, opowiadające Alicji o szkole pod morzem i o dawnych czasach.

✓
fakt

Tło: brzeg rzeki w letni dzień

✓
fakt

Tło: norka królika pod ziemią

✓
fakt

Narracja trzecioosobowa ograniczona do perspektywy Alicji: czytelnik wie tylko to, co widzi i myśli dziewczynka, z delikatnym dystansem ironii narratora.

✓
motyw

Jak tłumaczyć nazwy własne postaci na język polski? Polskie przekłady różnią się brzmieniem nazw: Kapelusznik, Szalony Kapelusznik, Udriab, Żółw Udriab; Nie istnieje jeden.

✓
motyw

Czy przygoda Alicji jest snem, czy podróżą do realnego świata fantazji? Cała historia jest snem dziewczynki nad rzeką; Fabuła ma charakter niezależnej podróży do krainy.

✓
motyw

Nonsens i logika: Świat Krainy Czarów podporządkowany jest własnej, absurdalnej logice, a Alicja wciąż usiłuje odnaleźć w nim zasady.

Quiz sprawdzający znajomość lektury

Pytanie 1 z 15
Poziom: Podstawowy
Punkty:0

Kim jest Alicja w utworze?

Powiązane lektury, pojęcia słownikowe i narzędzia CKE

Częste pytania o lekturę „Alicja w Krainie Czarów” (FAQ)

Kto jest autorem i w jakiej epoce powstał utwór „Alicja w Krainie Czarów”? ▼

Autorem utworu „Alicja w Krainie Czarów” jest Lewis Carroll. Dzieło powstało w 1865 r. Gatunek literacki: powieść-fantastyczna.

O czym opowiada „Alicja w Krainie Czarów”? ▼

Alicja spędza letnie popołudnie nad rzeką, gdzie nudzi się i marzy o innej rzeczywistości. Powieść kończy się wybudzeniem Alicji nad rzeką: cała przygoda okazuje się snem, a dziewczynka opowiada swoją historię siostrze, która sama zaczyna marzyć o Krainie Czarów. Pełne opracowanie „Alicja w Krainie Czarów” obejmuje streszczenie z podziałem na wątki, bohaterów, motywy literackie i quiz.

Jakie są najważniejsze motywy literackie w „Alicja w Krainie Czarów”? ▼

Do najważniejszych motywów w utworze „Alicja w Krainie Czarów” należą: Nonsens i logika, Wzrost i tożsamość, Świat dorosłych oczami dziecka, Gra i reguły, Sen a rzeczywistość. Motywy te są często wykorzystywane w tematach wypracowań maturalnych i egzaminacyjnych.

Kto jest głównym bohaterem „Alicja w Krainie Czarów”? ▼

Kluczową postacią utworu jest Alicja. W utworze występują również m.in.: Biały Królik, Kapelusznik, Królowa Kier.

Zobacz także inne lektury z poziomu: Klasy 7–8

Weryfikacja i lektura źródłowa

Źródła zewnętrzne i materiały CKE do lektury „Alicja w Krainie Czarów”

Zweryfikowane zasoby instytucji publicznych, bibliotek cyfrowych oraz informatorów egzaminacyjnych, które poszerzają kontekst lekturowy i historycznoliteracki.