Iliada (fragmenty)

Czas, miejsce i punkt wyjścia

Tło i przestrzeń wydarzeń

obóz Achajów pod Troją w Azji Mniejszej; mury i bramy Troi; pole bitwy między obozem a miastem; Olimp, siedziba bogów; morskie wybrzeże, skąd wychodzi Tetyda.

Początek historii i zawiązanie akcji

Epos rozpoczyna się inwokacją, w której poeta zapowiada pieśń o gniewie Achillesa, ukazanym jako siła niszcząca Achajów. Plaga spada na obóz grecki pod Troją, ponieważ Agamemnon zatrzymał córkę kapłana Apollina i odmówił jej zwrotu.

Przebieg wydarzeń i węzłowe wątki

Zaraza w obozie greckim

Kapłan Chryses prosi o zwrot córki, zostaje odesłany, a Apollo zsyła na Achajów zarazę, która wycieńcza armię przez dziewięć dni.

Narada i kłótnia wodzów

Na naradzie Achilles żąda zwrotu Chryseis, a Agamemnon w zamian zabiera mu Briseis, co staje się iskrą głównego konfliktu eposu.

Interwencja Ateny

Atena zrzuca się z Olimpu i powstrzymuje Achillesa przed uderzeniem Agamemnona, kierując jego gniew w słowa i zapowiedź odejścia z wojny.

Prośba Tetydy u Zeusa

Achilles prosi matkę o wstawiennictwo, a Tetyda uzyskuje od Zeusa obietnicę, że trojanie będą wygrywać, dopóki honor syna nie zostanie przywrócony.

Zwycięstwa trojan

W pierwszych dniach bez Achillesa armia trojańska pod wodzą Hektora odnosi kolejne sukcesy i spycha Achajów w stronę ich obozu.

Pojedynek Menelaosa z Parysem

Parys proponuje rozstrzygnięcie wojny pojedynkiem o Helenę, lecz gdy zaczyna przegrywać, Afrodyta porywa go i chowa w Troi, a układ zostaje złamany.

Trojanie pod murami obozu

Hektor pędzi atak aż do greckiego wału, a wojska trojańskie docierają do łodzi Achajów, które część z nich usiłuje podpalić.

Błagania Patroklosa

Patroklos, widząc klęskę Achajów, prosi Achillesa o powrót do walki lub o pożyczenie zbroi, i uzyskuje zgodę na dowodzenie Mirmidonami.

Sukcesy Patroklosa

Patroklos w zbroi Achillesa odpędza trojan od łodzi i zabija między innymi Sarpedona, po czym łamie zakaz i pędzi wroga pod same mury Troi.

Śmierć Patroklosa

Apollo osłabia Patroklosa, a Euforbos rani go z tyłu; Hektor dobija go i zabiera jego broń, podczas gdy Achajowie walczą o odzyskanie ciała.

rozpacz i decyzja Achillesa

Achilles dowiaduje się o śmierci przyjaciela, pogrąża się w rozpaczy i zapowiada powrót do walki, świadomy własnej rychłej śmierci po Hektorze.

Pojednanie z Agamemnonem

Agamemnon odsyła Briseis i bogate dary, a Achilles publicznie rezygnuje z gniewu na naradzie, przygotowując powrót do bitwy.

Nowa zbroja Hefajstosa

Tetyda prosi Boga kowala o broń dla syna i otrzymuje kompletny pancerz, w tym tarczę opisaną w słynnym opisie życia ludzkiego.

Powrót Achillesa na pole bitwy

Achilles rzuca się na trojanów, sieje ogromne straty i pojedynkuje się nawet z boską rzeką Skamander, zagotowaną przez Hefajstosa na jego prośbę.

Ucieczka Hektora przed Achillesem

Hektor czeka przed bramą, lecz gdy widzi Achillesa, zaczyna uciekać; trzykrotnie obiegają mury Troi, aż Atena i Zeus zdecydują o zatrzymaniu.

Pożegnanie z Andromachą

Na murach miasta Hektor rozmawia z żoną i niemowlęcym synem, wygłaszając mowę o tym, że wojownik musi walczyć, niezależnie od losu Troi.

Podstęp Ateny i pojedynek

Atena podaje się za Deifoba i nakłania Hektora do walki, po czym znika; w pojedynku Achilles przebija go włócznią, a umierający Hektor prosi o godny pochówek.

Hańba ciała Hektora

Achilles przeciąga ciało Hektora za rydwanem wokół mogiły Patroklosa i składa na stosie ofiarnym dwunastu trojańskich młodzieńców.

Igrzyska ku czci Patroklosa

Podczas pogrzebu przyjaciela Achilles urządza zawody: wyścigi rydwanów, boks, zapasy, bieg i walkę uzbrojonych, z bogatymi nagrodami.

Nocna wyprawa Priama

Za sprawą bogów i przewodnictwa Hermesa Priam wyrusza nocą do greckiego obozu z okupem, aby odzyskać ciało syna.

Priam u stóp Achillesa

Priam całuje ręce zabójcy syna, przywołuje pamięć o Peleusie i porusza Achillesa; obaj płaczą, a Achilles ofiarowuje gościnę i zwrot ciała.

Pochówek Hektora

Po jedenastu dniach zawieszenia broni Trojanie żegnają Hektora w lamentach Hekabe, Andromachy i Heleny, palą ciało i usypują mogiłę, na czym epos się kończy.

Finał i rozwiązanie

Finałowe rozstrzygnięcie

Epos kończy się pochówkiem Hektora: Trojanie żegnają wodza w lamentach, palą jego ciało i usypują mogiłę, a wojna i los Achillesa pozostają otwarte poza ramą utworu.