Test z lektury „Skąpiec”

Poprawna odpowiedź: sześćdziesięcioletni wdowiec

Harpagon — sześćdziesięcioletni wdowiec, skąpiec i ojciec Kleanta oraz Elizy, główny bohater komedii.

Poprawna odpowiedź: Harpagon wyznaje widowni, że zakopał w ogrodzie skrzynkę pełną złota i żyje w ciągłym lęku przed jej utratą.

Ten monolog tłumaczy całą jego podejrzliwość: o majątek posądza dzieci i domowników, a mówienie o pieniądzach uważa za ryzykowne, więc wkrótce ktoś bez trudu wykopie ukryty łup.

Poprawna odpowiedź: Cała komedia skupia się na jednej wadze głównego bohatera: skąpstwo Harpagona determinuje jego stosunek do dzieci, służby, kredytu i miłości, a złoto zastępuje mu wszelkie więzi rodzinne.

Wada bohatera przenika każdą scenę, od targowania się o obiad po przesłuchanie całego miasta, a finał nie przynosi mu żadnej przemiany, bo odzyskawszy majątek zapomina o rodzinnych uroczystościach.

Poprawna odpowiedź: Harpagon ogłasza dzieciom swoje matrymonialne plany: Eliza ma zostać żoną Anzelma, który zadowoli się nią bez posagu, a on sam zamierza poślubić młodą Mariannę, choć jest w wieku jej ojca; Kleant na wieść o wyborze ojca wybucha oburzeniem i opuszcza scenę, bo Marianna jest jego własną wybranką serca.

Dla ojca małżeństwo jest przede wszystkim transakcją, w której liczy się brak posagu, dlatego wybór ten uderza syna tym mocniej, że dziewczyna z ogłoszenia jest jego własną ukochaną.

Poprawna odpowiedź: W finale wszystkie młode pary mogą stanąć na ślubnym kobiercu: Eliza z Walerym, a Kleant z Marianną, a koszt ślubów bierze na siebie Anzelm, który odzyskał dzieci; Harpagon natomiast wraca do swej skrzynki ze złotem i zapowiada, że idzie je obejrzeć, co domyka portret człowieka, którego jedyną miłością pozostaje złoto.

Dobroczynność tego, kto odzyskał dzieci, zdejmuje z gospodarza największy wydatek, więc skąpiec może cieszyć się majątkiem, nie płacąc za nic, i nawet w finale pozostaje wierny swojej jedynej namiętności.

Poprawna odpowiedź: syn Harpagona

Kleant — syn Harpagona, młody szlachcic zakochany w Mariannie, rywal ojca o tę samą kobietę.

Poprawna odpowiedź: Walery wyznaje, jak uratował Elizę od utonięcia i zatrudnił się u Harpagona jako zarządca, by być blisko ukochanej.

Neapolitański szlachcic ukrywa przed gospodarzem swoje pochodzenie i prawdziwe zamiary, a przyjęta posada zarządcy ma mu pozwolić na dyskretne przeszkadzanie w planach małżeńskich ojca ukochanej.

Poprawna odpowiedź: Harpagon targuje się przyszłością dzieci jak towarem, ceniąc Anzelma za rezygnację z posagu; komedia wyśmiewa małżeństwa zawierane dla korzyści majątkowej i broni prawa młodych do uczuć.

Język targowania o przyszłość dzieci zdradza, że liczy się w nim wyłącznie rozliczenie finansowe, dlatego uczucia córki i syna nie stanowią dla niego żadnego argumentu.

Poprawna odpowiedź: Kleant negocjuje z ojcem twarde warunki powrotu skrzynki: Harpagon odzyska złoto, a w zamian pozwoli synowi na małżeństwo z Marianną i zrezygnuje z własnych starzeń; skąpiec, rozdarty między złotem a ambicją, ostatecznie godzi się na układ, bo odzyskanie kasy okazuje się ważniejsze niż any żaden ślub.

Syn wie, że trzyma w ręku jedyny argument, na który ojciec jest wrażliwy, więc wymienia odzyskanie ukrytego majątku na zgodę na własne małżeństwo, a skąpiec ustępuje, bo majątek waży dla niego więcej niż ambicja.

Poprawna odpowiedź: córka Harpagona

Eliza — córka Harpagona, zakochana w Walerym i przeciwna małżeństwu z Anzelmem.

Poprawna odpowiedź: Harpagon ogłasza, że Eliza poślubi Anzelma bez posagu, a on sam zamierza poślubić młodą Mariannę, czym szokuje syna.

Syn jeszcze nie wie, że wybranka jego serca i przyszła żona ojca to ta sama osoba, więc ogłoszenie musi wywołać wybuch, a obie miłości zostaną postawione w jednej rodzinie przeciw sobie.

Poprawna odpowiedź: Scena pożyczki ujawnia, że sam skąpiec jest lichwiarzem traktującym syna jak dłużnika; Molier pokazuje hipokryzję moralną człowieka, który moralizuje o cudzym trwonieniu, sam wyzyskując bliźnich.

Utwór piętrzy odwrócenia ról: bogaty ojciec pożycza synowi na drakońskich warunkach, a sługa wykrada kasę, której nikt się po nim nie spodziewa, co buduje komizm sytuacyjny obok komizmu charakteru.

Poprawna odpowiedź: W finale młode pary mogą stanąć na ślubnym kobiercu: Eliza z Walerym i Kleant z Marianną, a Anzelm błogosławi związki odzyskanych dzieci; Harpagon natomiast zamiast na weselach skupia się wyłącznie na odzyskanym złocie i zapowiada, że idzie je obejrzeć, co domyka komediowy portret człowieka.

Szczęście młodych umożliwia hojność człowieka, który odnalazł w nich własne dzieci i sam pokrywa koszty uroczystości, dzięki czemu nic nie musi wyłożyć ten, dla kogo wydatek byłby największym ciężarem.

Poprawna odpowiedź: kochanek Elizy

Walery — kochanek Elizy, neapolitański szlachcic ukrywający się w roli zarządcy domu Harpagona.

Poprawna odpowiedź: Kleant za pośrednictwem La Flèche i pana Szymona organizuje lichwiarską pożyczkę na pomoc Mariannie, nie znając wierzyciela.

Warunki umowy okazują się tak okrutne, że syn jest nimi oburzony, lecz zgadza się na wszystko, byle zdobyć gotówkę, i wciąż nie wie, że pożycza mu własny ojciec.