Test z lektury „Balladyna”

Poprawna odpowiedź: Tytułowa bohaterka dramatu

Balladyna — Tytułowa bohaterka dramatu: córka ubogiej Wdowy, siostra Aliny, kochanka Grabca, żona Kirkora, kochanka i wspólniczka Fon Kostryna, wreszcie królowa Gniezna..

Poprawna odpowiedź: Kirkor przybywa po radę w sprawie małżeństwa; Pustelnik wyjawia, że jest Popielem III, opowiada dzieje korony Popielów i otrzymuje od grafa obietnicę odzyskania tronu.

Obietnica grafa uruchamia wątek polityczny, a dzieje korony widz poznaje jako opowieść o przeszłości, nie jako scenę rozgrywającą się na oczach publiczności.

Poprawna odpowiedź: Każda kolejna zbrodnia Balladyny zwiększa jej władzę, ale jednocześnie zamyka ją w mechanizmie, w którym sama musi wymierzać sprawiedliwość — aż wydaje wyrok na siebie. Opracowania zgodnie wskazują, że utwór realizuje schemat winy i kary oraz odpowiedzialności za własne decyzje.

Wyroki okazują się wyrokami na nią samą, a po trzecim w kobietę uderza piorun i karę wykonuje Bóg, zgodnie z przepowiednią o śmierci od ognia niebieskiego.

Poprawna odpowiedź: Źródła opisują gatunek utworu nieco odmiennie: Wikipedia nazywa go dramatem romantycznym w pięciu aktach, a katalog Wolnych Lektur podaje rodzaj dramat i gatunek tragedia.

Rozbieżność bierze się stąd, że utwór łączy baśń i fantastykę z tragicznym losem bohaterki, więc raz opisuje się go przez formę dramatu, a raz przez tragiczny przebieg.

Poprawna odpowiedź: Zakończenie jest potrójnym wyrokiem, który Balladyna wydaje na samą siebie. Jako królowa musi osądzić sprawę o otrucie Kostryna, sprawę o zabójstwo Aliny oraz sprawę o wyrzeczenie się matki i za każdym razem orzeka karę śmierci, nie wiedząc, że skazuje własną osobę.

Zakończenie: Zakończenie jest potrójnym wyrokiem, który Balladyna wydaje na samą siebie. Jako królowa musi osądzić sprawę o otrucie Kostryna, sprawę o zabójstwo Aliny oraz sprawę o wyrzeczenie się matki i za każdym razem orzeka karę śmierci, nie wiedząc, że skazuje własną osobę; Wdowa umiera na torturach, nie wydając imienia córki. Po trzecim wyroku w Balladynę uderza piorun i kobieta ginie — sprawiedliwości staje się zadość, a wyrok wykonuje Bóg, zgodnie z wcześniejszą przepowiednią Pustelnika i Goplany o śmierci od ognia niebieskiego. W epilogu występuje dziejopis Wawel, który rozmawia z publicznością; według jednego z opracowań próbuje przedstawić rządy Balladyny jako mądre i sprawiedliwe, ale publiczność, świadek jej zbrodni, nie pozwala na takie przekłamanie i wygania kronikarza za kulisy.

Poprawna odpowiedź: Młodsza siostra Balladyny, córka Wdowy

Alina — Młodsza siostra Balladyny, córka Wdowy; w dramacie uosobienie dobra, pracowitości i niewinności, zamordowana przez siostrę w lesie podczas zbierania malin..

Poprawna odpowiedź: Goplana wyznaje miłość Grabcu, dowiaduje się o jego związku z Balladyną i wysyła Skierkę, aby skierował Kirkora do chaty Wdowy i rozkochał go w jej córce.

Kieruje nią zazdrość, a jej ingerencja staje się pośrednią przyczyną zbrodni Balladyny, którą nimfa później przeklina.

Poprawna odpowiedź: Pragnienie wyjścia z biedy i zdobycia pozycji popycha Balladynę do pierwszego mordu, a potem do kolejnych; korona staje się celem samym w sobie. Według opracowań motorem fabuły jest nieodparte pragnienie bogactwa i władzy, które ostatecznie niszczy bohaterkę.

Awans ma swoją cenę, bo pierwsza zbrodnia uruchamia łańcuch kolejnych, a wina wypisuje się na ciele bohaterki i nie daje się zmyć.

Poprawna odpowiedź: Tytułowymi bohaterkami są dwie siostry — Balladyna i Alina — mieszkające razem z matką, ubogą Wdową, w ubogiej chacie w lesie.

Ich przeciwstawienie obejmuje też wygląd i stosunek do matki, a rywalizacja o rękę Kirkora kończy się mordem w lesie.

Poprawna odpowiedź: Nimfa wodna i królowa jeziora Gopło, istota fantastyczna zakochana w Grabcu

Goplana — Nimfa wodna i królowa jeziora Gopło, istota fantastyczna zakochana w Grabcu; jej ingerencja w świat ludzi uruchamia łańcuch tragicznych zdarzeń..

Poprawna odpowiedź: Powóz Kirkora ulega awarii, graf trafia do chaty Wdowy, a Skierka rzuca czar, przez który Kirkor zakochuje się w obu siostrach jednocześnie.

Skierka nie wiedział, w której siostrze ma rozkochać grafa, więc zaczarował obie i dlatego potrzebny stał się osobny sposób wyboru żony.

Poprawna odpowiedź: Ludzki wymiar sprawiedliwości okazuje się niewystarczający — królowa sama jest winna, więc porządek przywraca interwencja z zewnątrz: wyrok wykonuje Bóg, rażąc Balladynę piorunem. Przepowiednie Pustelnika i Goplany o śmierci od ognia niebieskiego przygotowują to rozwiązanie.

Po trzecim wyroku, w którym nieświadomie skazuje samą siebie, w kobietę uderza piorun i karę wymierza Bóg, tak jak przepowiedział to Pustelnik.

Poprawna odpowiedź: Siostry zostały przeciwstawione sobie także wyglądem: Balladyna ma czarne włosy, ciemne oczy i alabastrową cerę, Alina — długi złocisty warkocz, niebieskie oczy i rumiane policzki.

Wygląd jest tylko częścią szerszego przeciwieństwa, które obejmuje charakter sióstr, ich stosunek do matki i reakcję przyrody na każdą z nich.

Poprawna odpowiedź: Bogaty graf i rycerz, mąż Balladyny

Kirkor — Bogaty graf i rycerz, mąż Balladyny; prawy obrońca sprawy wygnanego króla Popiela III, ginie w bitwie pod Gnieznem..

Poprawna odpowiedź: Rozdarty Kirkor przystaje na rozwiązanie podsunięte przez matkę: żoną zostanie ta siostra, która pierwsza uzbiera pełny dzbanek malin.

Zakład kończy się zbrodnią, bo gdy siostra zbiera maliny szybciej, Balladyna zabija ją nożem w lesie.