Test z lektury „Baśnie polskie i europejskie (wybór)”

Poprawna odpowiedź: bohaterka baśni o tym samym tytule

Kopciuszek — bohaterka baśni o tym samym tytule, wzór dobroci i cierpliwości.

Poprawna odpowiedź: Charles Perrault publikuje zbiór opowieści znany jako Baśnie babci Gęsi, który utrwala literackie wersje Kopciuszka, Kota w butach, Czerwonego Kapturka i Sinobrodego.

Spisane przez Perraulta wersje weszły do kanonu, a jedna z nich kończy się śmiercią dziewczynki, przez co pełni rolę przestrogi, a nie opowieści z ratunkiem.

Poprawna odpowiedź: Baśnie porządkują świat według prostego rachunku sprawiedliwości: cierpliwość i dobre serce Kopciuszka prowadzą do nagrody, a pycha macochy i sióstr do klęski, co daje czytelnikowi czytelny wzór moralny.

Narrator wie wszystko o bohaterach i czasem zwraca się wprost do czytelnika, a każda baśń kończy się własną pointą, w której dobro zostaje nagrodzone, a zło ukarane.

Poprawna odpowiedź: Macocha i przyrodnie siostry traktują Kopciuszka jak służącą: każe jej się zajmować najcięższymi pracami, a ona sama sypia na poddaszu i nosi podarte ubrania.

Akcja zaczyna się w domu, gdzie po śmierci matki ojciec żeni się powtórnie, a macocha sprowadza swoje dwie córki, więc w finale tym bardziej zaskakuje przebaczenie.

Poprawna odpowiedź: Zbiór nie ma jednego zakończenia, bo składa się z osobnych utworów, z których każdy kończy się własną pointą. Kopciuszek wybacza siostrom i zostaje żoną księcia; Kot w butach zdobywa dla pana zamek i małżeństwo z królewną; żona rybaka po zbyt wielkich żądaniach wraca do starego koryta i biedy.

Zakończenie: Zbiór nie ma jednego zakończenia, bo składa się z osobnych utworów, z których każdy kończy się własną pointą. Kopciuszek wybacza siostrom i zostaje żoną księcia; Kot w butach zdobywa dla pana zamek i małżeństwo z królewną; żona rybaka po zbyt wielkich żądaniach wraca do starego koryta i biedy; Piękna wyznaniem miłości przywraca Bestii ludzką postać; Sinobrody ginie z ręki braci, a jego żona dziedziczy majątek; Czerwony Kapturek w wersji Grimmów zostaje uratowany przez myśliwego, a w wersji Perraulta ginie; Śpiąca królewna budzi się wraz z całym dworem; Pan Twardowski trafia na Księżyc. Ramą zakończenia jest więc powtarzalny schemat baśniowy: nagroda dla dobra, kara dla zła i przywrócenie porządku świata.

Poprawna odpowiedź: sprytny zwierzęcy pomocnik

Kot w butach — sprytny zwierzęcy pomocnik, bohater tytułowy baśni.

Poprawna odpowiedź: Jeanne-Marie Leprince de Beaumont opracowuje najbardziej znaną wersję baśni o Pięknej i Bestii, która wchodzi do kanonu lektur europejskich.

W tej opowieści dziewczyna zamieszkuje w pałacu potwora, który co wieczór prosi ją o rękę, a ona początkowo odmawia z lęku przed jego wyglądem, aż w końcu wyznaje miłość i przywraca mu ludzką postać.

Poprawna odpowiedź: Kot w butach wygrywa nie siłą i nie urodzeniem, lecz pomysłem i konsekwencją, dzięki czemu baśń pokazuje, że inteligencja może zrównoważyć brak majątku i pozycji.

Pomocnik wymyśla dla pana tytuł markiza i nakłania wieśniaków, by mówili królowi, że pola do niego należą, a podstęp wobec czarownika kończy się zdobyciem zamku i małżeństwem z królewną.

Poprawna odpowiedź: Dzięki pomocy matki chrzestnej, która posługuje się magią, Kopciuszek jedzie na bal do królewskiego pałacu: dynia zamienia się w karetę, a zwierzęta i przedmioty w konie i służbę.

Czar działa jednak tylko do północy, więc dziewczyna musi wrócić w porę, a gubiony w pośpiechu pantofelek pozwala księciu odnaleźć właścicielkę.

Poprawna odpowiedź: antagonista baśni

Sinobrody — antagonista baśni — bogaty szlachcic o niebieskiej brodzie.

Poprawna odpowiedź: Bracia Grimm wydają zbiór Baśni dla dzieci i domu, który utrwala ludowe wersje między innymi Czerwonego Kapturka i Śpiącej królewny.

Zapisane przez nich warianty różnią się wymową od starszych, bo tam, gdzie pojawia się ratunek, baśń o nieposłusznej dziewczynce przestaje być wyłącznie przestrogą.

Poprawna odpowiedź: W baśni o Sinobrodym zakazana komnata i krwawy klucz materializują winę bohaterki, a ocalenie przychodzi z zewnątrz — przez braci, co pokazuje, że ciekawość bywa niebezpieczna, ale nie zawsze kończy się śmiercią.

Mąż wyjeżdżając powierza żonie klucze i zakazuje otwierać jedną komnatę, a to, czy historia skończy się ocaleniem, zależy od wariantu opowieści przekazywanej ustnie.

Poprawna odpowiedź: Kot pokonuje potężnego czarownika, który potrafi przybierać różne postaci: namawia go do przemiany w mysz i wtedy go pożera, przejmując jego zamek.

Sprawa nie kończy się na samym zwycięstwie, bo pomocnik musi jeszcze zapewnić panu zamek i wmówić królowi, że okoliczne ziemie do niego należą.

Poprawna odpowiedź: bohaterka baśni Piękna i Bestia

Piękna — bohaterka baśni Piękna i Bestia, najmłodsza córka kupca.

Poprawna odpowiedź: Aleksander Puszkin publikuje wierszowaną Bajkę o rybaku i rybce, opartą na wątkach ludowych, która wchodzi do szkolnego wyboru baśni.

W tej opowieści morze zmienia się wraz z rosnącą chciwością żony, a gdy jej żądania stają się zbyt wielkie, wraca ona do starego koryta i biedy.