Test z lektury „Sklepy cynamonowe (wybrane opowiadania)”

Poprawna odpowiedź: narrator i bohater

Józef — narrator i bohater, młody chłopiec o dziecięcej wrażliwości, alter ego samego Schulza, świadek mitologizacji domu.

Poprawna odpowiedź: miasto tonie w żarze i zapachu owoców, a Józef obserwuje senną codzienność dorosłych i samoistne życie sklepów.

Ta senność jest początkiem mitu, nie reportażem: zwykłe życie kupieckiej rodziny zostaje przetworzone w prywatną mitologię, w której dom staje się kosmosem.

Poprawna odpowiedź: zwykłe życie kupieckiej rodziny zostaje przetworzone w prywatną mitologię: dom staje się kosmosem, a wydarzenia domowe rysują się na tle stworzenia i zagłady świata.

Potwierdza to exposé dla niemieckiego wydawcy: autor chciał wydobyć z dziejów rodziny mityczny sens, a nie zewnętrzny życiorys, więc historia domu staje się prywatną mitologią.

Poprawna odpowiedź: W Traktacie o manekinach ojciec wygłasza pseudoheretycką wizję drugiego, materiałowego stworzenia świata: manekiny i atrapy naśladują życie, a Adela odgrywa rolę subtelnej siły porządkującej chaotyczną materię.

Wywód służy większej tezie o demiurgicznej roli sztuki: twórca może odtworzyć i naprawić niedokończone stworzenie świata, co czyni z niego rywala Boga jako artystę materii.

Poprawna odpowiedź: Zbiór nie ma klasycznej kulminacji ani zamkniętej akcji: opowiadania tworzą cykl wizji, w których dom rozpada się razem z ojcem, a śmierć głowy rodziny pozostaje procesem ciągłego znikania i powrotów, nie ostatecznym finałem.

Właśnie dlatego trudno mówić o śmierci jako fakcie: w jednych opowiadaniach ojciec umiera i zostaje pochowany, w innych wraca żywy w innych miastach i postaciach.

Poprawna odpowiedź: głowa rodziny

Ojciec Jakub — głowa rodziny, kupiec z tekstyliami, szalony eksperymentator i teoretyk stworzenia, postać obdarzona rysami Demiurga.

Poprawna odpowiedź: ojciec zaniedbuje sklep tekstylny, oddając się eksperymentom, chorobom i kontemplacji na granicy życia i śmierci.

W ten sposób kupiec zyskuje rysy Demiurga: działa na granicy życia i śmierci i próbuje tworzyć, zamiast handlować.

Poprawna odpowiedź: snucie się narracji, chaotyczne skojarzenia i rosnąca, zmieniająca przestrzeń miasta budują świat z pogranicza snu i jawy, w którym nie ma stałych praw przyczynowości.

Miasto zachowuje się przy tym jak organizm: ulice zmieniają układ, a strona handlowa samoczynnie wytwarza nowe kamienice, co dopełnia labiryntowości tej przestrzeni.

Poprawna odpowiedź: Rzeczy w domu Schulza żyją własnym życiem: meble rosną, ubrania gęstnieją w pofałowanych formach, a mieszkanie przeradza się w labirynt pokoleń rzeczy, co krytycy opisują jako animizację i oniryzm prozy.

Granica między przedmiotem a istotą żywą staje się przez to umowna: rzeczy rosną, gęstnieją i starzeją się własnym życiem, jak gdyby dom był osobnym organizmem.

Poprawna odpowiedź: służąca domu

Adela — służąca domu, uosobienie zdrowego porządku i cielesności, jedyna siła, której ojciec się boi.

Poprawna odpowiedź: ojciec importuje jaja dalekich ptaków i zamienia swój pokój w dżunglę, w której sam żyje jak ich władca.

Wątek łączy się z mitologią miasta: materiały na ptaki, pióra i jaja ojciec kupuje w nocnym sklepie, co pokazuje miasto jako świat na wpół istniejący.

Poprawna odpowiedź: postać ojca rośnie z kupca do twórcy światów: hoduje ptaki, teoretyzuje o materii i tworzeniu, a jego ekscentryczność nabiera wymiaru metafizycznego.

Jego hipoteza idzie dalej niż ekscentryczność: twórca może dokończyć niedokończone stworzenie świata, co czyni ze sztuki siłę demiurgiczną i stawia ją wobec Boga.

Poprawna odpowiedź: Ojciec stopniowo zanika z rzeczywistości domu: choruje, umiera, pojawia się znowu w różnych miastach i pod różnymi postaciami, a granica między śmiercią a zabobonem staje się płynna.

Dzięki temu śmierć przestaje być momentem, a staje się procesem: powtarzające się umieranie i odradzanie osadza całą prozę w tonacji melancholijnej żałoby.

Poprawna odpowiedź: żona ojca

Matka — żona ojca, cicha opiekunka domu, tolerująca ekscentryczne pasje męża.

Poprawna odpowiedź: Adela przychodzi z workiem, wybija ptaki i odbudowuje porządek domu, a ojciec popada w melancholię.

Jest jedyną siłą, której ojciec się boi: uosabia zdrowy porządek i cielesność, więc jej wkroczenie kończy eksperyment i spycha go w chorobę.

Poprawna odpowiedź: rzeczy rosną, gęstnieją i starzeją się własnym życiem, przez co granica między przedmiotem a istotą żywą staje się umowna.

W domu widać to w konkrecie: meble rosną, ubrania gęstnieją w pofałowanych formach, a mieszkanie zamienia się w labirynt pokoleń rzeczy.

Poprawna odpowiedź: W Wichurze zima i pożoga nieba przenoszą dom w stan eschatologiczny: obrazy spadają ze ścian, a świat nasiąka kolorami zagłady; dom zamienia się w scenę ostatecznej przebudowy świata.

Ta scena domyka prywatną mitologię: dom bywa kosmosem, a domowe wydarzenia rysują się na tle stworzenia i zagłady świata.

Poprawna odpowiedź: twórca zbioru

Bruno Schulz jako autor — twórca zbioru, nauczyciel rysunku z Drohobycza, który wydał Sklepy cynamonowe dzięki wstawiennictwu Zofii Nałkowskiej.