Test z lektury „Mistrz i Małgorzata”

Poprawna odpowiedź: Diabeł i pan ciemności przybywający do Moskwy pod postacią zagranicznego konsultanta i maga

Wołand — Diabeł i pan ciemności przybywający do Moskwy pod postacią zagranicznego konsultanta i maga; sędzia świata ludzkiego, który odsłania grzechy moskiewskiego społeczeństwa, a zarazem wykonawca sprawiedliwości, która przewyższa ludzkie urzędy..

Poprawna odpowiedź: Berlioz i Iwan Bezdomny spotykają na bulwarze tajemniczego obcego, który przekonuje, że diabeł istnieje, i prorokuje śmierć Berlioza przez odcięcie głowy kobietą o imieniu Anna.

Rozmowa zaczęła się od poematu i pytania o Jezusa, ale obcy upierał się przy istnieniu diabła; wypowiedziana groźba spełniła się wkrótce, gdy Berlioz pośliznął się na rozlanym oleju.

Poprawna odpowiedź: Bułhakow pokazuje zło i dobro jako splecione w jednym porządku: Wołand, władca ciemności, karze za grzechy, obnaża prawdę i pośrednio przywraca sprawiedliwość; powieść odrzuca prosty podział na czysto złych i czysto dobrych.

Zło bywa tu narzędziem porządku: siła, która chce zła, zarazem odsłania prawdę o ludziach i karze ich ukryte grzechy, więc nie da się jej przypisać jednej etycznej etykiety.

Poprawna odpowiedź: Mistrz opowiada Bezdomnemu swoją historię: był historykiem pracującym w muzeum, wygrał dużą sumę na loterii, wynajął piwnicę i napisał powieść o Poncjuszu Piłacie.

Jego opowieść tłumaczy, dlaczego zniknął z literackiego życia: człowiek złamany cenzurą i światem bez miejsca na wolną twórczość trafia w końcu do azylu przyznanego przez moc ciemności.

Poprawna odpowiedź: Finał łączy trzy plany: Piłat zostaje po dwóch tysiącach lat uwolniony i idzie w górę po księżycowej ścieżce na rozmowę z Jeszuą; Mistrz i Małgorzata, zdjęci ciała przez wino Azazella, odlatują z orszakiem Wołanda do wiecznego azylu, w którym Mistrz będzie spał, a Małgorzata czuwać.

Azyl nie przypomina raju dla pisarza: w domu, gdzie nie płoną lampy i nie przychodzą listy, ma spać i snuć wizje, a Małgorzata czuwać nad jego spokojem.

Poprawna odpowiedź: Bezimienny pisarz i historyk, autor powieści o Poncjuszu Piłacie

Mistrz — Bezimienny pisarz i historyk, autor powieści o Poncjuszu Piłacie; człowiek złamany przez cenzurę i przez świat, który nie ma miejsca na wolną twórczość, ostatecznie wieczny mieszkaniec azylu przyznawanego przez moc ciemności..

Poprawna odpowiedź: Berlioz ślizga się na oleju wylanym przez Annuszkę i ginie pod kołami tramwaju, który odciąga mu głowę; proroctwo Wołanda spełnia się w całej okoliczności.

Śmierć wynikła z przypadkowo rozlanego oleju, a zarazem dopełniła zapowiedzi: Annuszka okazała się ogniwem losu, w którym zwykły przypadek urzeczywistnił proroctwo.

Poprawna odpowiedź: Los Piłata jest literackim wyrokiem na człowieka, który wiedział, co jest dobre, a uległ strachowi o własny urząd; jego dwa tysiące lat oczekiwania to kara za brak odwagi, nie za zło czynione świadomie.

Skala tej winy bywa jednak czytana różnie: jedni widzą w długim wyczekiwaniu zasłużoną karę za śmierć niewinnego, inni spełnienie sprawiedliwości wyższej i zapowiedź przebaczenia.

Poprawna odpowiedź: Orszak Wołanda tworzą: Korowiow, zwany także Fagotem, cyrkowiec i szalbierz; Behemot, mówiący kot ogromnych rozmiarów, łakomy i przebiegły; Azazello, demon o wyglądzie niskiego choleryka; oraz Hella, wampirzyca będąca posłanką sił mocy.

Rozdział ról jest wyraźny: wysoki cyrkowiec uprawia szalbierstwo i sceniczne absurdy, ogromny kot karze urzędników i pali dokumenty, a niski demon wykonuje najbrudniejsze zadania.

Poprawna odpowiedź: Kochanka Mistrza, żona wybitnego inżyniera

Małgorzata — Kochanka Mistrza, żona wybitnego inżyniera; przyjmuje rolę wiedźmy i królowej bali u Wołanda, by odzyskać ukochanego; figura miłości jako siły zdolnej przekroczyć granice moralne i śmiertelne..

Poprawna odpowiedź: Próby doniesienia o mistycznym zabójcy kończą się dla poety szpitalem psychiatrycznym, gdzie spotyka Mistrza i słucha jego opowieści.

Pobyt tam nie kończy jego historii, lecz ją przekierowuje: rozmowy w szpitalu przeobrażają poetę w poważnego historyka i świadka prawdy.

Poprawna odpowiedź: Historia Mistrza i jego powieści, kampania prasowa, MASSOLIT jako fabryka urzędniczej literatury oraz spalenie rękopisu tworzą obraz systemu, w którym artysta może istnieć tylko jako urzędnik albo ofiara; finałowy azyl jest jedyną wolnością, jaką ten świat zna.

Skutek bywa trwały: po powrocie od Wołanda pisarz mówi, że ma wstręt do własnej powieści i nie chce pisać dalej, bo ideał twórczości został w nim złamany.

Poprawna odpowiedź: Kolejne epizody satyryczne pokazują kary spadającą na domy i instytucje moskiewskie: skorumpowany Nikanor Iwanowicz, sprawcy z restauracji, biurokracja mieszkaniowa i łowcy ciał cudzych mieszkań zostają oszukani, zastraszeni lub wyniesieni w powietrze.

Kary te nie są przypadkowe: korupcja, chciwość i cwaniactwo spotykają się z odpowiedziami absurdalnymi i przerażającymi zarazem, bo orszak traktuje je jako rodzaj sprawiedliwości.

Poprawna odpowiedź: Prokurator Judei w starożytnej powieści Mistrza

Poncjusz Piłat — Prokurator Judei w starożytnej powieści Mistrza; potężny, nieszczęśliwy władca, który boi się o swój urząd i przez tchórzostwo zatwierdza śmierć Jeszui; skazany na dwa tysiące lat wyczekiwania na uwolnienie..

Poprawna odpowiedź: Mistrz opowiada o wygranej na loterii, o piwnicy, w której napisał powieść o Piłacie, o kampanii prasowej i o spaleniu rękopisu; Małgorzata ocalała z ognia fragment.

Powieść spotkała się z cenzuralnym ostracyzmem i pomówieniem w prasie, dlatego autor spalił rękopis, a ocalony fragment uratowała Małgorzata.

Poprawna odpowiedź: Małgorzata podejmuje przymierze z mocami ciemności i ryzykuje duszę, by odzyskać Mistrza; jej miłość okazuje się silniejsza niż śmierć, strach i porządek społeczny, a w finale otwiera Mistrzowi i Piłatowi drogę do wyzwolenia.

Jej ofiara na balu okazuje się skuteczna: miłość sprzymierzona z mocami ciemności ratuje duszę ukochanego, a przy tym pozostaje wartością moralną.

Poprawna odpowiedź: Po bali Wołand spełnia prośbę Małgorzaty: przywraca do niej Mistrza i zwraca mu ocalony rękopis powieści o Piłacie.

Odzyskanie dzieła okazuje się możliwe, bo rękopisy nie płoną: Wołand odsłania przed Mistrzem ocaloną część jego pracy.

Poprawna odpowiedź: Wędrowny filozof i uzdrowiciel z powieści Mistrza, literacka wersja Jezusa

Jeszua Ha-Nocri — Wędrowny filozof i uzdrowiciel z powieści Mistrza, literacka wersja Jezusa; człowiek łagodny, niezłomny w prawdzie, skazany na śmierć po procesie u Piłata..