Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Mistrz i Małgorzata”

Michaił Bułhakow · 1966 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do powieści Michaiła Bułhakowa. Akcja biegnie w trzech planach: w Moskwie lat trzydziestych, gdzie zjawia się Wołand ze swoim orszakiem, w starożytnej Jerozolimie, gdzie Piłat skazuje Jeszuę, oraz w planie pozaziemskim, do którego trafiają Mistrz i Małgorzata. Powieść łączy satyrę na biurokrację z pytaniem o cenę wolności i o to, czym jest tchórzostwo. Karta prowadzi od faktów do interpretacji: sprawdza, czy uczeń rozumie, kim jest Wołand i dlaczego rękopisy nie płoną.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń rozpoznaje trzy plany czasowe powieści i rolę bohaterów w każdym z nich.
  • Uczeń wyjaśnia sens sceny balu i wstawiennictwa za Fridą.
  • Uczeń interpretuje tezę „rękopisy nie płoną” w kontekście losów Mistrza.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania. Podawaj imiona bohaterów i nazwy miejsc, bo powieść ma trzy plany akcji.

  1. 1. Jak zginął Berlioz i dlaczego jego śmierć otwiera powieść?
  2. 2. Czym różni się mieszkanie numer pięćdziesiąt od zwykłego mieszkania w Moskwie?
  3. 3. Co wydarzyło się podczas seansu czarnej magii w Teatrze Variétés?
  4. 4. Jak Małgorzata zdobyła rolę królowej balu?
  5. 5. O co Małgorzata poprosiła podczas balu i kogo to dotyczyło?
  6. 6. Jak Piłat zakończył proces Jeszui?

Zadanie 2. (6 pkt)

Przyporządkuj bohaterom ich funkcję w powieści. Litera obok numeru.

  • A. Behemot
  • B. Korowiow
  • C. Iwan Bezdomny
  • D. Lewi Mateusz
  • E. Annuszka
  •   1. Ogromny mówiący kot, demon i groteskowy błazen, który karze urzędników i pali dokumenty.
  •   2. Pierwszy pomocnik Wołanda o wyglądzie cyrkowca w kratowanej marynarce, mistrz szalbierstwa i scenicznych absurdów.
  •   3. Młody poeta z MASSOLITU, świadek śmierci Berlioza, który po szpitalu staje się poważnym historykiem.
  •   4. Dawny poborca podatkowy, uczeń i biograf Jeszui, który zapisuje jego słowa na pergaminie.
  •   5. Prosta mieszkanka Moskwy, która rozlewa olej na torach i niechcący staje się sprawczynią śmierci Berlioza.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ustaw wydarzenia moskiewskiego wątku w kolejności. Zacznij od rozmowy o istnieniu diabła.

  1.   Berlioz ginie pod tramwajem, a proroctwo się spełnia.
  2.   Podczas seansu w Variétés publiczność zostaje zdemaskowana jako chciwa.
  3.   Berlioz i Iwan Bezdomny spotykają na bulwarze obcego, który prorokuje śmierć Berlioza.
  4.   Iwan trafia do szpitala psychiatrycznego, gdzie spotyka Mistrza.
  5.   Azazello podaje Mistrzowi i Małgorzacie wino, po którym umierają dla świata.
  6.   Wołand z orszakiem zajmuje mieszkanie numer pięćdziesiąt.

Zadanie 4. (4 pkt)

Wpisz wyrazy z ramki w luki. Dotyczą miejsc i scen z trzech planów powieści.

Ramka: Jeszolaim · Variétés · pergaminie · azyl · chusteczki

  1. 1. Wątek starożytny rozgrywa się w mieście, które w powieści nosi nazwę ______.
  2. 2. Seans czarnej magii odbywa się w Teatrze ______.
  3. 3. Lewi Mateusz zapisuje słowa Jeszui na ______.
  4. 4. Mistrz i Małgorzata otrzymują wieczny ______: dom bez lamp i bez listów.
  5. 5. Kara Fridy polega na wiecznym powracaniu do ______, którą owinęła swoje dziecko.

Zadanie 5. (4 pkt)

Wołand mówi, że rękopisy nie płoną, i zwraca Mistrzowi spaloną powieść. Wyjaśnij, co ta scena mówi o wartości dzieła i o tym, czego nie da się zniszczyć cenzurą.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Poślizgnął się na oleju słonecznikowym rozlanym przez Annuszkę i zginął pod kołami tramwaju, który odciął mu głowę — proroctwo Wołanda spełniło się w całych okolicznościach.
  2. Wołand z orszakiem przejął je, wyrzucił lokatorów i urządził tam siedzibę cudownych mocy, a po odlocie orszak spalił mieszkanie.
  3. Padał deszcz walut, kobiety traciły ubrania, publiczność i urzędnicy zostali zdemaskowani jako chciwi, a część widzów cudownie przeniesiono do innych miast.
  4. Azazello wręczył jej magiczną maść, po której stała się wiedźmą i nocnym lotem dotarła do mieszkania numer pięćdziesiąt.
  5. Wyjednała u Wołanda koniec kary Fridy, która przez lata musiała wracać do chusteczki, jaką owinęła swoje zabite dziecko.
  6. Ustąpił przed skargą Kajfasza i potwierdził wyrok śmierci, choć sam nie był przekonany o winie oskarżonego.

Zadanie 2 (6 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Berlioz i Iwan Bezdomny spotykają na bulwarze obcego, który prorokuje śmierć Berlioza.
  2. Berlioz ginie pod tramwajem, a proroctwo się spełnia.
  3. Iwan trafia do szpitala psychiatrycznego, gdzie spotyka Mistrza.
  4. Wołand z orszakiem zajmuje mieszkanie numer pięćdziesiąt.
  5. Podczas seansu w Variétés publiczność zostaje zdemaskowana jako chciwa.
  6. Azazello podaje Mistrzowi i Małgorzacie wino, po którym umierają dla świata.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Jeszolaim
  2. Variétés
  3. pergaminie
  4. azyl
  5. chusteczki

Zadanie 5 (4 pkt)

Przypomnij sobie, jak wyglądała kampania prasowa przeciwko Mistrzowi i co zrobił z rękopisem. Zestaw to z momentem, w którym Wołand odsłania ocalony tekst. Zastanów się, kto w powieści naprawdę decyduje o tym, co przetrwa: urzędy, prasa czy sam tekst.

  • 2 pkt — opisujesz losy rękopisu: kampanię prasową, spalenie i odzyskanie tekstu.
  • 1 pkt — wyjaśniasz sens zdania „rękopisy nie płoną” i łączysz go z sytuacją Mistrza.
  • 1 pkt — wskazujesz, jaką rolę w tej scenie odgrywa Wołand i co to mówi o granicach cenzury.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Mistrz i Małgorzata”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Mistrz i Małgorzata” · bohaterowie i ich role