Test z lektury „Wścibscy”

Poprawna odpowiedź: postać powracająca w największej liczbie historyjek

Niania — postać powracająca w największej liczbie historyjek; wzorcowy wścibski, który dla zdobycia informacji o innych zmienia wygląd i przekracza granice.

Poprawna odpowiedź: Niania podgląda ludzi w parku przez trzy lunety ukryte za gazetą, dostrzega sąsiada z wózkiem, zagląda do wózka i komentuje, że dziecko ma jeden ząb; dziecko gryzie ją w nos.

Ta scena otwiera cykl i od razu pokazuje jego regułę: niania, bohaterka powracająca najczęściej, przekracza granice obcych ludzi, a jej ciekawość kończy się bolesną, choć zabawną nauczką.

Poprawna odpowiedź: Każda historyjka pokazuje inną odmianę wścibstwa: podglądanie przez lunetę, podsłuchiwanie przez ścianę lub trąbkę, zaglądanie przez dziurkę od klucza, śledzenie współmałżonka, wchodzenie do cudzego domu w przebraniu. Bohaterowie traktują to jako swoje główne zajęcie i nie widzą w nim niczego złego.

Bohaterowie uprawiają ją jako główne zajęcie, a zbiorowa diagnoza lekarza na końcu cyklu, który stwierdza przerost oczu i uszu oraz nie wierzy w obietnice poprawy, pokazuje, że wada jest trwała i powszechna.

Poprawna odpowiedź: Bohaterami kolejnych historyjek są różni ludzie oraz zwierzęta: niania, staruszek i staruszki, dziadek, babcia, ciotka, kuzyn, wnuczka, wnuczek, a także pies, kot i mysz.

Zwierzęta nie są tu ozdobą, bo powtarzają ludzką wadę w łagodniejszej wersji, a sama rozmaitość bohaterów pozwala pokazać ten sam błąd w różnych środowiskach.

Poprawna odpowiedź: Ostatnia historyjka zbiera bohaterów wszystkich pozostałych: wszyscy wścibscy trafiają do lekarza, który stwierdza u każdego przerost oczu i uszu. Lekarz domyśla się, że to skutek podglądania i podsłuchiwania, i upomina pacjentów. Oni obiecują, że skończą z tym nawykiem, ale lekarz nie daje im wiary.

Zakończenie: Ostatnia historyjka zbiera bohaterów wszystkich pozostałych: wszyscy wścibscy trafiają do lekarza, który stwierdza u każdego przerost oczu i uszu. Lekarz domyśla się, że to skutek podglądania i podsłuchiwania, i upomina pacjentów. Oni obiecują, że skończą z tym nawykiem, ale lekarz nie daje im wiary. Finał nie zawiera jednoznacznej, słownej deklaracji moralnej ani sceny ukarania jednej konkretnej postaci — puentą jest zbiorowa diagnoza i niewiara lekarza w obietnice poprawy. Uwaga na dwie wersje detalu: jedno z opracowań podaje, że lekarz mierzy uszy centymetrem i porównuje je do uszu nietoperzy oraz że mówi o przeroście oczu u każdego; nie jest to potwierdzone w drugim opracowaniu ani w katalogu bibliotecznym, więc sam szczegół pomiaru centymetrem należy traktować jako niepewny.

Poprawna odpowiedź: postać z finałowej historyjki

Lekarz — postać z finałowej historyjki, która zbiera cały cykl i stawia diagnozę.

Poprawna odpowiedź: Staruszek podsłuchuje sąsiadów przez trąbkę przystawioną do ściany, a gdy nic nie słyszy, sam prosi ich o rozmowę; sąsiedzi informują go, że został przyłapany i że ściana była świeżo malowana.

Jego podsłuch kończy się kompromitacją, bo sąsiedzi dają mu znać, że wiedzieli o wszystkim, a świeżo malowana ściana obok trąbki pokazuje, jak łatwo wścibski sam się wydaje.

Poprawna odpowiedź: Wścibstwo jest pokazane jako zachowanie, które narusza cudzą przestrzeń: wchodzenie do cudzych mieszkań, zaglądanie do wózków, śledzenie, podsłuchiwanie. Książka pokazuje to z perspektywy tego, kto jest podglądany, między innymi w scenie, w której podglądani sąsiedzi muszą ratować staruszkę z muru.

Puentą jest scena ratunku, w której to podglądani muszą pomóc wścibskiej bohaterce, oraz finał z lekarzem, dzięki czemu czytelnik patrzy na wścibstwo oczami jego ofiar.

Poprawna odpowiedź: Przez cały cykl powraca jedna postać, niania, która pojawia się w największej liczbie historyjek — między innymi w parku, w przebraniu na szczudłach, w telewizorze, w lustrze i w paczce.

Dzięki niej cykl trzyma się kupy, bo ta postać zmienia nawet wygląd, żeby zdobyć informacje o innych, a na jej przykładzie widać, jak daleko posuwa się wścibstwo.

Poprawna odpowiedź: bohater zwierzęcy w kilku historyjkach

Pies — bohater zwierzęcy w kilku historyjkach; odpowiednik wścibskiego człowieka w świecie zwierząt.

Poprawna odpowiedź: Pies obserwuje przez lunetę kota, a kot ostrzega go, że w tym czasie wrona opróżniła jego miskę.

Ta zwierzęca historyjka powtarza ludzki schemat: podejrzliwość wobec kota kosztuje psa obiad, a korzysta na niej wrona, która zabiera jedzenie z miski.

Poprawna odpowiedź: Niemal każda historyjka kończy się dla wścibskiego nieprzyjemnością: ugryzieniem w nos, przytrzaśnięciem ucha, przeziębieniem, odmrożeniem uszu, lumbago, kolcami róży, utratą jedzenia z miski. Konsekwencje są śmieszne dla czytelnika, ale dotkliwe dla bohatera.

Kary są błahe i śmieszne, a finał u lekarza pokazuje, że bohaterowie nie wyciągnęli z nich nauki, bo obiecują poprawę, w którą nikt nie wierzy.