Test z lektury „Afryka Kazika”

Poprawna odpowiedź: główny bohater i narrator afrykańskiej części utworu

Kazik (Kazimierz Nowak) — główny bohater i narrator afrykańskiej części utworu: polski podróżnik, korespondent, reporter oraz fotograf, który samotnie przemierza Afrykę i opisuje napotkanych ludzi, przyrodę i trudy własnej drogi.

Poprawna odpowiedź: Krzyś odbiera z pociągu dziadka w czasie, gdy na dworcu odsłaniana jest tablica pamiątkowa poświęcona Nowakowi, a dziadek wyjaśnia wnukowi, kim był podróżnik, i daje mu książkę o jego wyprawie.

Ta scena tworzy współczesną ramę utworu, a wręczona książka staje się źródłem właściwej opowieści o wyprawie.

Poprawna odpowiedź: Kazik nie jedzie do Afryki po trofea ani po sławę; zatrzymuje się, rozmawia z mieszkańcami i stara się zrozumieć ich życie, zamiast oceniać je z wyższością, a badacze podkreślają, że przybysz jest w tym utworze gościem, a nie kolonizatorem.

Dlatego podróżnik przyjmuje pomoc gospodarzy, uczy się miejscowych zwyczajów i odwzajemnia się opowieściami o Polsce.

Poprawna odpowiedź: Utwór otwiera współczesna rama: chłopiec o imieniu Krzyś przybywa na dworzec kolejowy w Poznaniu, aby odebrać z pociągu dziadka, a w tym samym czasie na dworcu odbywa się odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej Nowakowi; dziadek wyjaśnia wnukowi, kim był podróżnik, i podaruje mu książkę o jego wyprawie.

Dzięki tej ramie historia podróżnika trafia do współczesnego chłopca jako żywa opowieść przekazana przez świadka tamtych wydarzeń.

Poprawna odpowiedź: Utwór kończy się powrotem Kazika do Poznania po pięciu latach wyprawy: na podróżnika czeka stęskniona rodzina, a on sam wkrótce zaczyna tęsknić za Afryką i jeździ po miastach, gdzie opowiada słuchaczom o swoich przygodach.

Zakończenie: Utwór kończy się powrotem Kazika do Poznania po pięciu latach wyprawy: na podróżnika czeka stęskniona rodzina, a on sam wkrótce zaczyna tęsknić za Afryką i jeździ po miastach, gdzie opowiada słuchaczom o swoich przygodach. Akcja wraca następnie do współczesnej ramy: dziadek opowiada Krzysiowi o własnym spotkaniu z Nowakiem, w którym jako dziecko uczestniczył podczas jednego z odczytów podróżnika, i to zamyka utwór. Sprawdzone opracowania książki nie podają, aby zbiór opowiadań obejmował śmierć Nowaka; jego zgon w 1937 roku na zapalenie płuc oraz pochówek w Poznaniu odnotowuje biografia podróżnika, a nie streszczenia omawianej książki. Dlatego przyjęcie, że utwór pokazuje śmierć głównego bohatera, pozostaje niepewne.

Poprawna odpowiedź: chłopiec z współczesnej ramy kompozycyjnej

Krzyś — chłopiec z współczesnej ramy kompozycyjnej, który wita na dworcu dziadka, słucha jego opowieści o Nowaku i poprzez podarowaną książkę wchodzi w historię afrykańskiej wyprawy.

Poprawna odpowiedź: Kazik żegna się z rodziną w Poznaniu, pociągiem jedzie do Rzymu, rowerem dociera do Neapolu i stamtąd statkiem płynie do Afryki.

Najważniejszym środkiem lokomocji jest dla niego rower, a do Poznania wraca później statkiem i pociągiem przez Algier.

Poprawna odpowiedź: Pustynni wojownicy okazują się gościnni, gdy bohater wyjaśni swoje zamiary, a pomoc przychodzi często od ludzi, których wcześniej się obawiał; utwór pokazuje, że lęk przed obcym bywa wzajemny i wynika z powtarzanych opowieści, a nie z rzeczywistego zagrożenia.

Dzięki temu, że bohater sam jest gościem i odwzajemnia się opowieściami o Polsce, kontakt z mieszkańcami układa się pokojowo.

Poprawna odpowiedź: W Rwandzie podróżnik obserwuje handel wymienny i wymienia swój zegarek na pamiątki dla rodziny.

Oprócz tego spotkał tam władcę kraju, z którym odbył przejażdżkę i długą, przyjacielską rozmowę.

Poprawna odpowiedź: postać ramy kompozycyjnej

Dziadek Krzysia — postać ramy kompozycyjnej: świadek odsłonięcia tablicy poświęconej Nowakowi, który wyjaśnia wnukowi znaczenie wyprawy, podaruje mu książkę, a na końcu opowiada o własnym spotkaniu z podróżnikiem.

Poprawna odpowiedź: Wiatr zrywa namiot podróżnika, po kilku dniach zaczyna brakować wody, a wyczerpany Kazik przekonuje nieprzyjaźnie nastawionych pustynnych wojowników o czystości swoich zamiarów i otrzymuje od nich wodę oraz jedzenie.

Trudności okazały się jednak przejściowe, bo nieufność wojowników ustąpiła, gdy wyjaśnił im, po co przybył.

Poprawna odpowiedź: Bohater nie walczy z wrogami, lecz znosi choroby, głód, samotność i awarie sprzętu; opracowania i recenzje zgodnie wskazują, że o powodzeniu wyprawy decyduje konsekwencja oraz umiejętność zaczynania od nowa, a nie brawura.

Widać to w drobnych epizodach, takich jak opieka nad rannym gepardem czy samotna wigilia na pustyni, z dala od bliskich.