Test z lektury „Drzewo do samego nieba”

Poprawna odpowiedź: narrator i główny bohater

narrator (imię niepodane w źródłach) — narrator i główny bohater; uczeń szkoły podstawowej szkoły podstawowej, młodszy brat Staszka Lichockiego; to on po latach wspomina przygody z podwórka.

Poprawna odpowiedź: Narrator opisuje podwórko, trzy stare kamienice, budynek dawnej kuźni i rosnące na środku drzewo; wyjaśnia, że drzewo nie ma nazwy gatunkowej i że jest jedyną własnością tutejszych dzieci.

To drzewo jest wyższe od wszystkich kamienic i od dawnej kuźni, a że na całej ulicy nie ma drugiego takiego, sąsiedzi dzieciom go zazdroszczą; jego nazwy autor celowo nie podaje.

Poprawna odpowiedź: Książka jest jednym z najwcześniejszych tekstów o tematyce ekologicznej dla młodszych dzieci. Drzewo jest jedynym skrawkiem zieleni na ciasnym podwórku, a konflikt o jego wycięcie pokazuje, że o przyrodę trzeba się upominać wspólnie.

Ochrona przyrody i ekologia: Książka jest jednym z najwcześniejszych tekstów o tematyce ekologicznej dla młodszych dzieci. Drzewo jest jedynym skrawkiem zieleni na ciasnym podwórku, a konflikt o jego wycięcie pokazuje, że o przyrodę trzeba się upominać wspólnie. Badacze literatury dziecięcej czytają ten wątek w perspektywie ekokrytyki i antropocenu: dziecko występuje tu jako ten, kto może uratować kawałek świata, a troska o drzewo jest przedstawiona jako troska o siebie i o innych.

Poprawna odpowiedź: Narrator opisuje podwórko jako ciasne i pozbawione typowych atrakcji: przez podwórko ciągle przejeżdżają ciężarówki, a na nowych osiedlach dzieci mają huśtawki, karuzele i dużo miejsca. Mówi, że drzewo jest jedyną własnością dzieci z tego podwórka.

W finale właśnie ten argument przeważa, bo mieszkańcy przekonują, że po ciasnym podwórku jeżdżą samochody i to one, a nie drzewo, są dla dzieci naprawdę groźne.

Poprawna odpowiedź: Drzewo nie zostaje wycięte i nie ginie: nie ścinają go robotnicy, nie łamie go wichura i nie niszczy go piorun. Jesienią na podwórko przychodzą robotnicy z piłami i drabiną, żeby ściąć drzewo.

Zakończenie: Drzewo nie zostaje wycięte i nie ginie: nie ścinają go robotnicy, nie łamie go wichura i nie niszczy go piorun. Jesienią na podwórko przychodzą robotnicy z piłami i drabiną, żeby ściąć drzewo. Pani Rachlińska alarmuje mieszkańców, a lokatorzy wychodzą z mieszkań i wspólnie protestują; przekonują, że większym zagrożeniem dla dzieci niż drzewo są samochody jeżdżące po podwórku i spaliny. Do obrońców dołącza nawet mama Doroty, a robotnicy rezygnują z wycinki. To wydarzenie nazwane jest w książce Wielką Bitwą o Drzewo i kończy się zwycięstwem mieszkańców kamienicy. Dwa lata później bracia mieszkają z rodziną na nowym osiedlu, mają nowoczesny plac zabaw, ale tęsknią za dawnym podwórkiem. Rodzina wraca na starą ulicę: kamienic już nie ma i stoi tam nowy wieżowiec, ale drzewo nadal rośnie na swoim miejscu. Narrator kończy refleksją, że dla nowych mieszkańców będzie to zwyczajne drzewo, a dla niego i dla Staszka na zawsze pozostanie drzewem do samego nieba. Zakończenie jest więc szczęśliwe dla drzewa, ale gorzko-słodkie dla dzieci: ratują drzewo, a mimo to tracą podwórko i kamienicę, w której się wychowały.

Poprawna odpowiedź: starszy brat narratora, uczeń szkoły podstawowej szkoły podstawowej

Staszek Lichocki — starszy brat narratora, uczeń szkoły podstawowej szkoły podstawowej; razem z narratorem odkrywa drzewo i jego tajemnice.

Poprawna odpowiedź: Narrator opisuje sposób wchodzenia na drzewo i podkreśla, że każde dziecko z podwórka pamięta swój pierwszy raz na gałęzi.

Ten opis tłumaczy, dlaczego dzieci tak bardzo chciały szybko rosnąć, bo bez dłuższych rąk nie dało się dosięgnąć najniższej gałęzi, a pierwsze udane wejście pamiętały potem całe życie.

Poprawna odpowiedź: Drzewo działa jak czynnik wiążący mieszkańców kamienicy: dzięki niemu dzieci poznają sąsiadów i ich problemy, a dorośli jednoczą się w obronie drzewa. Samotność pani Rachlińskiej i izolacja Doroty pokazują, że wspólnota nie jest dana raz na zawsze — trzeba ją budować, a drzewo jest do tego pretekstem i narzędziem.

Widać to w Wielkiej Bitwie o Drzewo, gdy lokatorzy wychodzą z mieszkań i razem protestują, a do obrońców dołącza nawet mama Doroty; wcześniej dzieci przełamują samotność sąsiadki i chorej dziewczynki.

Poprawna odpowiedź: Wejście na drzewo nie było łatwe i dzieci z podwórka miały na to swój sposób: trzeba było najpierw wejść na stojącą pod drzewem ławkę, zaczepić się o pień, chwycić najniższą gałąź, podciągnąć się na rękach i przenieść na nią nogi, żeby w końcu usiąść wysoko między liśćmi.

Ten wysiłek miał znaczenie, bo pierwsze udane wejście zostawało w pamięci na zawsze i było dla dzieci miarą dorastania, na które tak czekały.

Poprawna odpowiedź: starsza, samotna mieszkanka kamienicy

Pani Rachlińska — starsza, samotna mieszkanka kamienicy; opiekunka i sojuszniczka dzieci z podwórka.

Poprawna odpowiedź: Chłopcy zdobywają pierwszy konar, z którego widać kuchnię pani Rachlińskiej, i po raz pierwszy składają jej wizytę w mieszkaniu.

Od tego konara zaczyna się cała drabina widoków, a wizyta w kuchni sąsiadki okazuje się początkiem przyjaźni, bo przemywa dzieciom rozbite kolana i częstuje je ciastkami.

Poprawna odpowiedź: Wchodzenie na coraz wyższe gałęzie jest w książce metaforą dorastania: każdy nowy konar to nowa perspektywa, nowy etap i swoista nobilitacja. Narrator podkreśla, że dzieci chciały szybko rosnąć właśnie po to, żeby dosięgnąć najniższej gałęzi, a przekroczenie granicy dachu jest momentem przejścia w nieznaną przestrzeń.

Każdy kolejny konar otwierał dzieciom inny widok na życie sąsiadów, a po latach to drzewo zostało jedynym świadkiem ich dzieciństwa na wyburzonym podwórku.