Test z lektury „O krakowskich psach i kleparskich kotach”

Poprawna odpowiedź: zbiorowy bohater tytułowej legendy

Psy krakowskie — zbiorowy bohater tytułowej legendy, mieszkańcy miasta za murami.

Poprawna odpowiedź: Psy krakowskie i koty kleparskie zawierają potajemne porozumienie o wzajemnej pomocy, nieznane ludziom.

Dzięki niemu zwierzęta z dwóch stron murów mogły sobie pomagać, ale przymierze rozpadło się, gdy zginął dokument, który je potwierdzał.

Poprawna odpowiedź: Porozumienie między psami a kotami upada nie z powodu złej woli, lecz dlatego, że ginie dokument, który je potwierdzał, co pokazuje, jak łatwo zniszczyć wspólnotę, gdy brakuje dowodu zobowiązania.

Wystarczy, że przepadnie pergamin potwierdzający umowę, a dotychczasowa przyjaźń zmienia się w trwałą waśń, co pokazuje, jak kruche bywają zobowiązania.

Poprawna odpowiedź: Pochód Lajkonika odbywa się co roku w oktawie Bożego Ciała, w pierwszy czwartek po tym święcie.

Tradycja upamiętnia odparcie najazdu tatarskiego, a jeździec w stroju tatarskim przechodzi przez miasto w otoczeniu orszaku włóczków.

Poprawna odpowiedź: Zbiór nie ma jednego zakończenia, ponieważ składa się z samodzielnych legend, z których każda domyka się własnym morałem lub wyjaśnieniem. Tytułowa legenda kończy się trwałą waśnią psów i kotów, która wybucha, gdy ginie pergamin z przywilejem, a prawnuk Brysia nie otrzymuje należnej mu bułki.

Zakończenie: Zbiór nie ma jednego zakończenia, ponieważ składa się z samodzielnych legend, z których każda domyka się własnym morałem lub wyjaśnieniem. Tytułowa legenda kończy się trwałą waśnią psów i kotów, która wybucha, gdy ginie pergamin z przywilejem, a prawnuk Brysia nie otrzymuje należnej mu bułki. Legenda białostocka kończy się powstaniem osady nazwanej Białym Stokiem, legenda o błękitnej krwi wyjaśnia pochodzenie określenia używanego wobec ludzi szlachetnie urodzonych, a opowieści krakowskie tłumaczą nazwy miejsc i obrzędy miasta. Osobne miejsce w materiale towarzyszącym zajmuje tradycja Lajkonika, która trwa do dziś: co roku w pierwszy czwartek po Bożym Ciele ulicami Krakowa przechodzi pochód z jeźdźcem w stroju tatarskim, a dotknięcie jego buławy uchodzi za przynoszące szczęście. Zbiór zamyka się więc obrazem miasta, w którym legendy wciąż są odtwarzane.

Poprawna odpowiedź: zbiorowy bohater tytułowej legendy

Koty kleparskie — zbiorowy bohater tytułowej legendy, mieszkańcy osady przed murami.

Poprawna odpowiedź: Krakowskie przekupki karzą psy i ustanawiają zasadę, że zwierzęta mogą jeść wyłącznie to, co spadnie na ziemię.

W ten sposób przekupki pokazały, że w dawnym mieście każdy musiał przestrzegać ustalonych reguł, nawet zwierzęta.

Poprawna odpowiedź: Kolejne legendy tłumaczą, skąd wzięły się nazwy miast, określenia i obrzędy, dzięki czemu zbiór pełni funkcję opowieści o korzeniach lokalnych wspólnot.

Dzięki temu opowieści o miastach nie tylko bawią, lecz także wyjaśniają czytelnikowi pochodzenie herbów i obrzędów, które trwają do dziś.

Poprawna odpowiedź: Tradycja pochodu wiąże się z legendą o odparciu najazdu tatarskiego, do którego miało dojść pod Krakowem.

Postać jeźdźca w stroju tatarskim objeżdża miasto na drewnianym koniu, a pochód odbywa się w oktawie Bożego Ciała.

Poprawna odpowiedź: Psy spisują dokument potwierdzający ich prawa i składają go w krakowskim ratuszu.

Miał on chronić prawa zwierząt, lecz gdy dokument zaginął, potomkom brakowało dowodu i wybuchła waśń.

Poprawna odpowiedź: Mury Krakowa i odrębność Kleparza tworzą podział, który legenda przełamuje przez potajemne przymierze zwierząt, a następnie przywraca przez konflikt, ukazując napięcie między wspólnotami.

Odrębność ta nie była wymysłem legendy, bo Kleparz naprawdę pozostawał osobnym miastem aż do końca XVIII wieku.

Poprawna odpowiedź: Tom został opracowany i zestawiony przez Barbarę Tylicką, która zebrała legendy z różnych miast Polski.

Podania z różnych miast zostały ułożone alfabetycznie, a każda opowieść domyka się własnym morałem albo wyjaśnieniem.