Test z lektury „Kamienie na szaniec”

Poprawna odpowiedź: Jeden z trzech głównych bohaterów książki

Maciej Aleksy Dawidowski Alek — Jeden z trzech głównych bohaterów książki; harcerz 23 WDH, żołnierz Szarych Szeregów i Grup Szturmowych, wykonawca głośnych akcji małego sabotażu..

Poprawna odpowiedź: Alek, Rudy i Zośka należeli do 23 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej Pomarańczarnia i w maju 1939 zdali maturę w Gimnazjum im. Stefana Batorego.

Ta wspólna ławka i harcerska drużyna związały ich na całe życie: żaden z całej trójki nie dożył końca wojny, a ostatni z nich zginął w sierpniu 1943 roku.

Poprawna odpowiedź: Utwór pokazuje trzech przyjaciół ze szkolnej ławy i harcerstwa jako wspólnotę, w której jeden drugiego ratuje i za drugiego ginie.

Ta lojalność nie kończy się na deklaracjach, bo z grona przyjaciół wyrasta oddział, który podejmuje ryzyko za towarzysza, a pamięć o poległym utrwalają w nazwie jednostki.

Poprawna odpowiedź: Hubert Lenk Hubert został ujęty w czasie akcji pod Arsenałem i zamordowany podczas śledztwa przez Gestapo.

Jego los pokazuje cenę tej akcji, bo wojnę przeżyło tylko jedenastu uczestników, a katów przesłuchujących Rudego podziemie dosięgło w ciągu dwóch miesięcy.

Poprawna odpowiedź: Utwór zamyka śmierć Tadeusza Zawadzkiego Zośki, który zginął 20 sierpnia 1943 pod Sieczychami podczas akcji Taśma; po jego śmierci warszawscy harcerze utworzyli batalion Armii Krajowej noszący jego pseudonim. Wszyscy trzej główni bohaterowie — Rudy, Alek i Zośka — nie dożyli końca wojny.

Kompozycja domyka się dopiero ze śmiercią ostatniego z trójki, a jego pseudonim przejmuje nowy oddział, dzięki czemu klęska jednostek zamienia się w trwały symbol pokolenia.

Poprawna odpowiedź: Jeden z trzech głównych bohaterów

Jan Bytnar Rudy — Jeden z trzech głównych bohaterów; podharcmistrz, dowódca hufca Południe Grup Szturmowych, więzień i bohater akcji pod Arsenałem..

Poprawna odpowiedź: Po klęsce wrześniowej 1939 harcerze włączyli się w konspirację; w październiku 1939 Rudy wraz z przyjaciółmi przystąpił do PLAN-u.

Członkostwo w tej organizacji okazało się krótkim etapem, bo już w listopadzie ten sam harcerz współtworzył akcję ośmieszających karteczek.

Poprawna odpowiedź: Trzecia część utworu wprost nazywa ideał służby; bohaterowie działają w konspiracji jako wypełnienie harcerskiego zobowiązania wobec kraju.

Harcerskie przyrzeczenie nie zostaje więc tylko słowem, lecz przekłada się na codzienną pracę w podziemiu, której kosztem okazuje się życie całej trójki bohaterów.

Poprawna odpowiedź: Jeden z trzech głównych bohaterów

Tadeusz Zawadzki Zośka — Jeden z trzech głównych bohaterów; harcmistrz, komendant warszawskich Grup Szturmowych, inicjator akcji pod Arsenałem i autor relacji, na której oparto książkę..

Poprawna odpowiedź: W listopadzie 1939 harcerze nalepili na niemieckich obwieszczeniach karteczki ośmieszające okupanta, w tym na obwieszczeniu o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa.

Celem nie były straty w szeregach wroga, lecz morale mieszkańców, którym ośmieszanie okupanta przypominało, że opór istnieje i może przynieść zwycięstwo.

Poprawna odpowiedź: Przedwojenne zastępy, przyrzeczenie i praca wychowawcza stają się przygotowaniem do odpowiedzialnych wyborów w czasie okupacji.

Książka śledzi całą tę drogę od dziecięcych zastępów do walki w podziemiu, więc przedwojenne wychowanie tłumaczy późniejszą gotowość do najtrudniejszych decyzji.

Poprawna odpowiedź: Autor i zarazem narrator opowieści

Aleksander Kamiński Kamyk — Autor i zarazem narrator opowieści; harcmistrz, pedagog, redaktor naczelny konspiracyjnego Biuletynu Informacyjnego i jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów..

Poprawna odpowiedź: W marcu 1941 Zośka wszedł z drużyną do Szarych Szeregów, objął hufiec Mokotów Górny i wraz z nim włączył się do Organizacji Małego Sabotażu Wawer.

Ma to znaczenie także dla samej książki, bo jej autor poznał przyszłego bohatera właśnie w tej organizacji i oparł opowieść na spisanej przez niego relacji.

Poprawna odpowiedź: Napisy na murach, nalepki i ośmieszanie zarządzeń okupanta nie ranią ludzi, lecz utwierdzają ludność w istnieniu ruchu oporu i wiary w zwycięstwo.

Siłą tych akcji było podważanie powagi okupanta i dawanie mieszkańcom codziennego dowodu, że ktoś się przeciwstawia, przy czym nie narażały one przypadkowych ludzi.

Poprawna odpowiedź: Harcmistrz i naczelnik Szarych Szeregów

Stanisław Broniewski Orsza — Harcmistrz i naczelnik Szarych Szeregów; dowódca akcji pod Arsenałem, a później wieloletni świadek i komentator tych wydarzeń..