Test z lektury „Syzyfowe prace (fragmenty)”

Poprawna odpowiedź: główny bohater powieści

Marcin Borowicz — główny bohater powieści, syn zamożnych rodziców z Gawronek, uczeń gimnazjum w Klerykowie, przechodzący drogę od nieświadomego chłopca do świadomego polskiego patrioty.

Poprawna odpowiedź: Mały Marcin Borowicz opuszcza dom w Gawronkach i zostaje odwieziony do szkoły elementarnej w Owczarach.

Był synem zamożnych rodziców z majątku Gawronki, a po tej szkole trafił do rządowego gimnazjum w Klerykowie, gdzie panował rosyjski nadzór.

Poprawna odpowiedź: Rosyjski nadzór, zakazy językowe i programowe sprawiają, że nauka staje się narzędziem wynarodowienia, a uczniowie muszą wybierać między karierą a polskością.

Odpowiedzią na ten system było między innymi kółko samokształcenia założone przez Zygiera, w którym czytano zakazane książki i podtrzymywano polskość.

Poprawna odpowiedź: W trakcie nauki w gimnazjum umiera matka Marcina, co pogłębia jego samotność i zależność od środka szkolnego.

Ta strata odcina go od domu, a wkrótce dodatkowo osłabia go choroba, która opóźnia naukę i każe mu się zastanowić nad jej sensem.

Poprawna odpowiedź: Po zdaniu matury Marcin Borowicz dowiaduje się, że ukochana Biruta wraz z ojcem została wywieziona w głąb Rosji. Załamany chłopak przychodzi do parku w miejsce ich dawnych spotkań, pogrążając się w rozpaczy.

Zakończenie: Po zdaniu matury Marcin Borowicz dowiaduje się, że ukochana Biruta wraz z ojcem została wywieziona w głąb Rosji. Załamany chłopak przychodzi do parku w miejsce ich dawnych spotkań, pogrążając się w rozpaczy. Wtedy zjawia się Andrzej Radek, który bez słowa mocno ściska jego dłoń w geście braterskiej solidarności i wsparcia. Powieść kończy się tym wymownym uściskiem dłoni dwóch młodych Polaków, uświadomionych narodowo i gotowych do dalszej walki mimo represji caratu.

Poprawna odpowiedź: uczeń przybyły do Klerykowa po wyrzuceniu ze szkoły warszawskiej, organizator uczniowskiego oporu i koła samokształcenia

Do klasy wnosi doświadczenie konspiracji z Warszawy i zakłada kółko, w którym uczniowie czytają zakazane książki.

Poprawna odpowiedź: Po szkole w Owczarach Marcin trafia do gimnazjum rządowego w Klerykowie, pełnego rosyjskiego nadzoru.

Na czele tej szkoły stoi dyrektor Kriestoobriadnikow, uosobienie rosyjskiej władzy, a nadzór sprawuje także inspektor Zabielskij.

Poprawna odpowiedź: Kółka samokształcenia, zakazane książki i gesty jak recytacja Rosy po polsku pokazują, że nawet małe akty sprzeciwu budują świadomość narodową.

W ten sposób poczucie narodowe nie jest wrodzone, lecz wypracowywane przez literaturę, doświadczenie i przyjaźń, a lekcje potrafią budować świadomość wbrew programowi.

Poprawna odpowiedź: Marcin przeżywa cichą pierwszą miłość do Anny Stogowskiej, zwanej Birutą, nie zamieniając z nią ani słowa.

Ona sama jest córką lekarza i Rosjanki, a gdy po maturze wyjeżdża z rodziną w głąb Rosji, ten wątek pozostaje niespełniony.

Poprawna odpowiedź: ubogi chłop ze wsi

Andrzej Radek — ubogi chłop ze wsi, syn fornala, który dzięki uporowi i pomocy ludzi dobrej woli zdobywa wykształcenie w gimnazjum w Klerykowie.

Poprawna odpowiedź: W trakcie nauki w Klerykowie umiera matka Marcina, co pogłębia jego samotność i oddalenie od domu.

Żałobę pogłębia nauka z dala od bliskich, a w tle biegnie równolegle droga Andrzeja Radka, który do gimnazjum trafił dzięki pomocy innych.

Poprawna odpowiedź: droga Marcina od beztroskiego dziecka do młodego człowieka świadomego swojej historii pokazuje, że dojrzewanie to też budzenie się odpowiedzialności za naród.

W finałowej scenie ten proces domyka uścisk dłoni Andrzeja Radka, gest solidarności dwóch uświadomionych narodowo Polaków.

Poprawna odpowiedź: Po maturze Marcin próbuje odnaleźć Annę Stogowską, ale okazuje się, że wyjechała z rodziną do Rosji.

Załamanego Marcina odnajduje wtedy w parku Andrzej Radek i bez słowa ściska mu dłoń w geście braterskiej solidarności.

Poprawna odpowiedź: córka lekarza i Rosjanki

Anna Stogowska, Biruta — córka lekarza i Rosjanki, pierwsza miłość Marcina Borowicza, do której nie przemówił ani słowem.

Poprawna odpowiedź: Marcin zakochuje się bez słowa w Annie Stogowskiej, zwanej Birutą, i przechowuje wspomnienie tej miłości na cały czas nauki.

Mimo że nie przemówił do niej ani słowem, pamięć o tym uczuciu towarzyszy mu przez całe lata nauki i pozostaje niespełniona.