Test z lektury „Przygody Tomka Sawyera”

Poprawna odpowiedź: bohater tytułowy

Tomek Sawyer — bohater tytułowy; sprytny, wybuchowy i nader wyobraźniowy chłopiec, sierota wychowywana przez ciotkę, który zamienia kary w triumfy i psoty w przygody.

Poprawna odpowiedź: Zamiast kary za bitwę ciotka Polly każe Tomkowi wybielić płot; Tomek udaje, że malowanie to zaszczyt, i koledzy płacą mu jabłkami i drobiazgami za możliwość pracy pędzlem.

Ta scena streszcza myśl przewodnią książki: obowiązek bywa pracą tylko dlatego, że ktoś każe go wykonać, a dobrowolne zajęcie staje się zabawą, więc psotnik zamienia karę w zysk.

Poprawna odpowiedź: Świat szkoły, kościoła i kar ciotki Polly jest systematycznie ośmieszany przez pomysły Tomka; Twain pokazuje, że dorosłe reguły są często pozorne, a dziecięca wyobraźnia sprawniej radzi sobie z rzeczywistością.

Warstwa satyryczna celuje w kościół, szkołę i sąd, więc dorosły czytelnik dostrzeże w niej więcej niż dziecko, a autor zapowiadał we wstępie, że pisze dla dzieci, licząc zarazem na odbiorcę dorosłego.

Poprawna odpowiedź: Kara za bitwę, malowanie płotu, zostaje przez Tomka zamieniona na zysk: chłopiec tak umiejętnie udaje przyjemność z pracy, że koledzy płacą za możliwość malowania, co daje Twainowi słynny wykład o tym, że praca to to, co trzeba zrobić, a zabawa to to, co się robi dobrowolnie.

Chłopiec nie unika pracy, lecz sprawia, że inni sami o nią proszą, dzięki czemu zbiera zapas drobiazgów, a autor wyprowadza z tego wniosek, że zajęcie podejmowane z własnej woli przestaje być obowiązkiem.

Poprawna odpowiedź: Powieść kończy się podwójnym zwycięstwem: Tomek prowadzi Hucka do jaskini, gdzie odnajdują skarb Indianina Jo wart dwanaście tysięcy dolarów, pieniądze trafiają do banku i na procenty pod opiekę sędziego Thatcher, wdowa Douglas bierze Hucka pod opiekę i próbuje go uczyć cywilizowanego życia.

Bogactwo zmienia pozycję chłopców w miasteczku, ale nie rozstrzyga sporu o wolność: podopieczny wdowy wciąż tęskni za dawnym życiem, a obietnica gangu rozbójników zostawia mu otwartą furtkę.

Poprawna odpowiedź: najlepszy przyjaciel Tomka

Huckleberry Finn — najlepszy przyjaciel Tomka; syn miastowego pijaka, wychowanek ulicy, bohater kontynuacji Przygody Hucka Finna.

Poprawna odpowiedź: Tomek poznaje Becky Thatcher, córkę sędziego, zdobywa jej uczucia, ale potem zawodzi ją, wspominając dawną sympatię z Amy Lawrence; Becky odwraca się od niego.

Dziewczyna, którą chłopiec najpierw zraża wyznaniem o dawnej sympatii, zostanie potem jego towarzyszką w jaskini, gdzie oboje będą szukać wyjścia z labiryntu.

Poprawna odpowiedź: Tomek przeżywa wyrzuty sumienia po procesie, gdy niewinny Potter ma być skazany, i mimo strachu przed Indianinem Jo zeznaje prawdę; powieść pokazuje drogę od przysięgi milczenia do odwagi publicznego świadectwa.

Zeznanie ratuje niewinnego człowieka od powieszenia, a winny ucieka z sali przez okno, więc chłopiec ponosi cenę odwagi: prawda zostaje wypowiedziana, lecz sprawiedliwość nie domyka się w sądzie.

Poprawna odpowiedź: Huck przez noce czatuje przy tawernie i śledzi Indianina Jo, co później uratuje wdowę Douglas: chłopiec zawiadamia Welshmana, gdy Joe planuje zemstę na wdowie za jej surowość wobec niego.

Czujność chłopca bierze się z zemsty, którą tamten nosi w sobie od dawna za doznane upokorzenie, więc nocne nasłuchiwanie zamienia ulicznika w obrońcę czyjegoś życia.

Poprawna odpowiedź: córka nowego sędziego Thatcher i miłość Tomka

Becky Thatcher — córka nowego sędziego Thatcher i miłość Tomka; dziewczynka o jasnych włosach i warkoczach, z którą Tomek zaprzyjaźnia się i gubi w jaskini.

Poprawna odpowiedź: W nocy na cmentarzu doktor Robinson zostaje zabity nożem przez Indianina Jo, który wrzuca nóż nieprzytomnemu Murrellowi Potterowi; Tomek i Huck widzą wszystko z ukrycia.

Nóż trafia w ręce pijanego i niepamiętnego człowieka, który zostaje oskarżony o zbrodnię, a prawdziwy sprawca ucieka z łupem, więc od początku wiadomo, że sąd może skazać niewinnego.

Poprawna odpowiedź: Związek Tomka z Huckiem jest lojalnością ponad podziałami klasowymi: dziecko ulicy i dziecię bogaczy wspólnie przeżywają morderstwo, ucieczkę i wyprawę po skarb; Tomek wspiera Hucka także na końcu, gdy ten cierpi pod porządkiem wdowy Douglas.

Dla dorosłych ta znajomość jest skandalem, bo chłopiec z dobrego domu zadaje się z synem pijaka, ale dla dzieci to zaszczyt, a wspólne sekrety i wyprawa po złoto zwiążą ich na dłużej niż szkolne porządki.

Poprawna odpowiedź: Powieść wzorowana jest na dzieciństwie Twaina w Hannibal w Missouri: miasteczko St. Petersburg odwzorowuje Hannibal nad Missisipi, a jaskinia McDougala opiera się na realnej jaskini, pierwotnie zwanej McDowells

Związek z rzeczywistością jest tak ścisły, że po sukcesie książki podziemia niedaleko rodzinnego miasta autora zmieniły nazwę, aby uczcić pisarza.

Poprawna odpowiedź: siostra zmarłej matki Tomka i jego opiekunka

Ciotka Polly — siostra zmarłej matki Tomka i jego opiekunka; starsza panna, która kocha chłopca, choć nieustannie go karze za psoty.

Poprawna odpowiedź: Przerażeni chłopcy przypieczętowują przysięgę własną krwią, że nigdy nie wydadzą sekretu, boją się Indianina Jo i decydują się milczeć.

Chłopcy uciekają nocą z miasteczka, bo przeraża ich człowiek, którego wkrótce uznają za uosobienie zła, a jego śmierć w zamurowanej jaskini domknie ten konflikt w baśniowej konwencji.