Test z lektury „Katarynka”

Poprawna odpowiedź: główny bohater noweli

Pan Tomasz — główny bohater noweli; zamożny emerytowany prawnik i mecenas, kolekcjoner sztuki, stary kawaler i właściciel mieszkania w kamienicy przy ulicy Miodowej.

Poprawna odpowiedź: Zamożny emerytowany prawnik pan Tomasz prowadzi w Warszawie uporządkowane, samotne życie przy ulicy Miodowej.

Jego dni wypełniają niezmienne spacery tę samą trasą oraz urządzanie mieszkania, więc brak bliskich rekompensuje sobie codziennym porządkiem i kontaktem ze sztuką.

Poprawna odpowiedź: Pan Tomasz przechodzi od skupienia na własnym spokoju i upodobaniach do współczucia i czynnej pomocy; impulsem nie jest wielkie wydarzenie, lecz widok radości niewidomego dziecka, co pozwala pokazać, że zmiana jest możliwa w każdym wieku.

Autor nie potwierdza wyleczenia, bo najważniejsze jest samo przewartościowanie: dawny przeciwnik hałasu szuka lekarzy dla obcego dziecka, a skutek tej decyzji pozostaje niepewny.

Poprawna odpowiedź: Pan Tomasz to starszy, zamożny i szanowany mieszkaniec Warszawy.

Jego majątek i pozycja pozwalają mu żyć według własnych upodobań, więc otacza się dziełami sztuki i broni swojego spokoju, dopóki sąsiedzka bieda nie zmusi go do zmiany.

Poprawna odpowiedź: Zakończenie noweli jest optymistyczne, lecz niedomknięte. Po scenie katarynki pan Tomasz każe stróżowi wpuszczać grajków na podwórze i wynagradza kataryniarza napiwkiem, a następnie postanawia pomóc niewidomej dziewczynce: szuka adresów najlepszych okulistów i zamierza sfinansować leczenie jej oczu.

Zakończenie: Zakończenie noweli jest optymistyczne, lecz niedomknięte. Po scenie katarynki pan Tomasz każe stróżowi wpuszczać grajków na podwórze i wynagradza kataryniarza napiwkiem, a następnie postanawia pomóc niewidomej dziewczynce: szuka adresów najlepszych okulistów i zamierza sfinansować leczenie jej oczu. Utwór nie mówi jednak, czy dziewczynka odzyska wzrok — czytelnik zostaje z nadzieją matki i zobowiązaniem bohatera, a nie z potwierdzonym wynikiem leczenia. Najważniejszą zmianą, którą zakończenie unaocznia, nie jest więc samo wyleczenie dziecka, lecz przemiana pana Tomasza z człowieka skupionego na sobie w kogoś gotowego działać dla innych.

Poprawna odpowiedź: drugoplanowa bohaterka

Niewidoma dziewczynka — drugoplanowa bohaterka, kilkuletnie dziecko (według opracowań około ośmioletnie), które dwa lata przed akcją straciło wzrok i mieszka naprzeciwko pana Tomasza razem z matką oraz jej przyjaciółką.

Poprawna odpowiedź: W młodości mecenas ma powodzenie u kobiet, ale skupia się na karierze i nie zakłada rodziny, zostając starym kawalerem.

Samotność nie jest tu przypadkiem, lecz skutkiem wyboru, jakim była praca, dlatego dopiero na starość bohater odnajduje nowy cel w pomaganiu dziecku.

Poprawna odpowiedź: Przez lata mecenas płacił za to, by nie słyszeć katarynek, nie zastanawiając się nad potrzebami innych; dopiero zetknięcie z cudzym cierpieniem odsłania granice jego dotychczasowej obojętności.

Dopiero zbieg okoliczności sprawia, że muzyka dociera na podwórze, a bohater zajęty aktami sprawy dostrzega przy tym chorobę sąsiedniego dziecka.

Poprawna odpowiedź: Mieszka w kamienicy przy ulicy Miodowej.

Rozkład mieszkania tłumaczy, dlaczego hałas z podwórza tak bardzo mu przeszkadza, bo właśnie tam wychodzą okna części, którą zachowuje wyłącznie dla siebie.

Poprawna odpowiedź: uboga lokatorka mieszkania naprzeciwko

Matka dziewczynki — uboga lokatorka mieszkania naprzeciwko, utrzymująca siebie i córkę z pracy przy szyciu.

Poprawna odpowiedź: Po zakończeniu kariery zawodowej pan Tomasz poświęca się kolekcjonowaniu sztuki i urządzaniu mieszkania.

Sztuka daje mu zajęcie i poczucie wyższości nad zwykłym otoczeniem, przez co tym trudniej zauważyć mu ludzi żyjących tuż obok w biedzie.

Poprawna odpowiedź: Nowela pokazuje dziecko pozbawione wzroku i dwie kobiety utrzymujące się z dorywczej pracy, a ich los zostaje przeciwstawiony dostatkowi i sztuce, którymi otacza się pan Tomasz.

Kontrast służy tu wyraźnej tezie, że ludzie wykształceni i bogaci mają obowiązek wobec najbiedniejszych, dlatego finał zamienia jego dostatek w zobowiązanie finansowe.

Poprawna odpowiedź: Pan Tomasz jest znawcą i miłośnikiem sztuki — kupuje obrazy, chodzi na koncerty i do teatru, a mieszkanie urządza z dużym smakiem.

To wyrobienie i zamiłowanie do porządku sprawiają, że przypadkowy hałas z podwórza doprowadza go do gniewu, zanim jeszcze dostrzeże, kto go wywołuje.

Poprawna odpowiedź: druga z kobiet mieszkających w lokalu naprzeciwko

Przyjaciółka matki — druga z kobiet mieszkających w lokalu naprzeciwko; zarabia na życie wyrobem pończoch i pomaga w opiece nad niewidomą dziewczynką.

Poprawna odpowiedź: Mecenas zyskuje sławę człowieka nieznoszącego katarynek i płaci stróżom za niedopuszczanie grajków na podwórze.

Zakaz działał tylko dopóty, dopóki wszyscy go znali: wystarczyła zmiana stróża, by muzyka dotarła na podwórze i uruchomiła przemianę bohatera.