Test z lektury „Mity greckie (wybór)”

Poprawna odpowiedź: Prometeusz tworzy ludzi z gliny, a następnie przynosi im ogień skradziony bogom, dając początek cywilizacji i ściągając na siebie gniew Zeusa.

Czyn Prometeusza jest świadomym wyborem: ryzykuje wieczną karę, żeby dać ludziom ogień, i dlatego jest wzorem poświęcenia się dla innych.

Poprawna odpowiedź: Niobe, Tantal i Syzyf przekraczają granicę między ludźmi a bogami - chwalą się, oszukują lub wystawiają bogów na próbę - i zawsze ponoszą surową karę; mit uczy pokory wobec porządku świata.

Przykładem jest Tantal, ulubieniec bogów, który zdradzał ich tajemnice, okradał z nektaru i ambrozji, a w końcu wystawił ich wszechwiedzę na próbę straszną ofiarą.

Poprawna odpowiedź: Prometeusz ulepił ludzi z gliny i zaczął ich bronić przed niechcianą surowością bogów olimpijskich.

Dlatego staje się orędownikiem ludzi wobec Zeusa, najwyższego boga Olimpu, i to właśnie ta opieka prowadzi go później do kradzieży ognia.

Poprawna odpowiedź: Zbiór mitów nie ma jednej klamry fabularnej i finalnej puenty - każdy mit kończy się osobno. Najczęściej zamykające wybory szkolne mity o wojnie trojańskiej kończą się upadkiem Troi, a cykl kar podziemnych trwa bez końca.

Warto dodać, że upadek Troi nie jest owocem wygranej bitwy, lecz podstępu z drewnianym koniem, więc wojna okazuje się grą siły, cierpliwości i chytrości.

Poprawna odpowiedź: najwyższy bóg Olimpu

Zeus — najwyższy bóg Olimpu, władca bogów i ludzi.

Poprawna odpowiedź: Zeus każe przykuć tytana do skały na Kaukazie, gdzie orzeł codziennie wyjada jego wątrobę, która odrasta w wiecznej męce.

Kara trwa wiecznie, bo rana wciąż się odnawia, i właśnie dlatego Prometeusz stał się dla ludzi symbolem buntu oraz poświęcenia w ich sprawie.

Poprawna odpowiedź: Każde wykroczenie ma wieczną lub straszną konsekwencję: skała Niobe, głaz Syzyfa, wieczny głód Tantala, skała Prometeusza; sprawiedliwość bogów jest nieuchronna i często nieproporcjonalna.

Widać to na Niobe, która szydziła z bogini Leto i chwaliła się czternaściorgiem dzieci; za karę je straciła, a Zeus zamienił ją w płaczącą skałę.

Poprawna odpowiedź: Prometeusz ukradł na Olimpie ogień, ukrył go w pustym wnętrzu łodygi kopru i przekazał ludziom.

Nie działał dla siebie: świadomie ryzykował wieczną karę, żeby ludzie mogli przestać być bezradni, i dlatego ten czyn uznaje się za początek ich cywilizacji.

Poprawna odpowiedź: pierwsza kobieta

Pandora — pierwsza kobieta, zesłana bogom ludziom jako nośnica nieszczęść.

Poprawna odpowiedź: Bogowie stwarzają Pandorę i zsyłają ją ludziom; z jej ciekawości świat otrzymuje choroby i troski, a jedynie nadzieja zostaje w naczyniu.

Ta opowieść tłumaczy, skąd na świecie wzięło się cierpienie, a pozostawiona na dnie naczynia nadzieja jest tym, co podtrzymuje ludzką wiarę.

Poprawna odpowiedź: Herakles i Tezeusz zdobywają chwałę wykonując zadania niemożliwe dla śmiertelnika; prace i labirynt są testem odwagi, siły i sprytu, który przynosi zasłużoną sławę.

Nagrodą bywa coś więcej niż sława: po zakończeniu prac i śmierci Herakles zostaje przyjęty na Olimp i sam staje się bogiem, co dopełnia obraz herosa.

Poprawna odpowiedź: Pandora otworzyła naczynie i uwolniła choroby, nędzę i troski; na dnie pozostała jedynie nadzieja.

Warto zauważyć, że Pandora była pierwszą kobietą i otrzymała od bogów wszystkie zalety, więc katastrofa nie wynika z jej zła, lecz z ciekawości i woli Zeusa.

Poprawna odpowiedź: genialny architekt i wynalazca

Dedal — genialny architekt i wynalazca, twórca labiryntu.

Poprawna odpowiedź: Król Minos zleca Dedalowi budowę labiryntu, w którym więzi Minotaura, potwora żerującego na daninie z młodych Aten.

Sprawa kończy się dopiero wtedy, gdy Tezeusz zabija potwora i wychodzi z labiryntu dzięki rozwiniętej nici, uwalniając Ateny od dalszej daniny.

Poprawna odpowiedź: Nie tylko mięśnie wygrywają: nici Ariadny, koń trojański, podstęp Syzyfa i wynalazki Dedala pokazują, że inteligencja i kunszt potrafią przechytrzyć siłę, choć bywają też przekleństwem.

Z drugiej strony ten dar bywa bezsilny: Orfeusz schodzi do podziemi po ukochaną i traci ją przez jedną chwilę słabości, więc sztuka nie odwraca nieodwracalnej straty.