Test z lektury „Iliada (fragmenty)”

Poprawna odpowiedź: największy wojownik Achajów

Achilles — największy wojownik Achajów, syn Peleusa i bogini Tetydy, protagonista eposu.

Poprawna odpowiedź: Kapłan Chryses prosi o zwrot córki, zostaje odesłany, a Apollo zsyła na Achajów zarazę, która wycieńcza armię przez dziewięć dni.

Klęska jest karą boga za zniewagę jego sługi, więc ustępstwo wobec kapłana i wspólna narada wodzów okazują się jedynym sposobem, by armia odzyskała siły.

Poprawna odpowiedź: Gniew Achillesa jest pierwszym słowem utworu i jego motorem: prowadzi od urazy do wycofania się z walki, przez rozpacz po Patroklosie do furii na polu bitwy, aż do wyciszenia w scenie z Priamem.

Uraza nie wypala się sama: dopiero strata najbliższego towarzysza zamienia ją w morderczą wściekłość, a scena spotkania z Priamem przynosi jej wyciszenie.

Poprawna odpowiedź: Epos kończy się pochówkiem Hektora: Trojanie żegnają wodza w lamentach, palą jego ciało i usypują mogiłę, a wojna i los Achillesa pozostają otwarte poza ramą utworu.

Utwór urywa się przed zdobyciem miasta, więc ostatnim akcentem jest odwrócenie wcześniejszej zniewagi zwłok przez godny obrzęd i zbiorową żałobę mieszkańców.

Poprawna odpowiedź: wódz armii trojańskiej

Hektor — wódz armii trojańskiej, syn Priama, obrońca miasta i rodziny.

Poprawna odpowiedź: Na naradzie Achilles żąda zwrotu Chryseis, a Agamemnon w zamian zabiera mu Briseis, co staje się iskrą głównego konfliktu eposu.

Spór uderza we własne wojsko, więc naprawa wymaga publicznego zrzeczenia się gniewu i zwrotu dóbr, choć winny nie przyznaje się do błędu.

Poprawna odpowiedź: Bohater grecki wybiera krótkie życie w chwałę ponad długie życie w zapomnieniu; Achilles żyje według tej zasady, a Hektor broni podobnego ideału, choć po stronie oblężonego miasta.

Świadomość nieuchronnego końca nie skłania bohaterów do buntu, lecz do czynów, które mają trwać w pieśni, choć okrucieństwo wobec pokonanego podaje ten ideał w wątpliwość.

Poprawna odpowiedź: naczelny wódz armii Achajów

Agamemnon — naczelny wódz armii Achajów, brat Menelaosa.

Poprawna odpowiedź: Atena zrzuca się z Olimpu i powstrzymuje Achillesa przed uderzeniem Agamemnona, kierując jego gniew w słowa i zapowiedź odejścia z wojny.

Bogini nie gasi sporu, lecz przesuwa go z czynu w słowo, dzięki czemu otwarta zniewaga i groźba porzucenia wojny zastępują rozlew krwi w obozie.

Poprawna odpowiedź: Bogowie uczestniczą w wojnie jak politycy i wojownicy: wspierają wybranych, zwodzą, ratują i karzą, a ich spory odbijają się na ludziach, którzy rzadko znają pełne zasady tej gry.

Losy pojedynków rozstrzygają się poza wolą walczących, bo boska przychylność zmienia strony wraz z własnymi sporami, a ocalenie bywa równie nieprzewidywalne jak klęska.

Poprawna odpowiedź: król Troi

Priam — król Troi, ojciec Hektora i Parysa.

Poprawna odpowiedź: Achilles prosi matkę o wstawiennictwo, a Tetyda uzyskuje od Zeusa obietnicę, że trojanie będą wygrywać, dopóki honor syna nie zostanie przywrócony.

Klęski własnej armii stają się narzędziem nacisku, które ma zmusić wodzów do uznania wyrządzonej krzywdy, więc cierpienie wielu służy sporowi o cześć jednego człowieka.

Poprawna odpowiedź: Więzi rodzinne organizują obie strony konfliktu: Hektor walczy dla żony i syna, Priam odzyskuje ciało dziecka, a Achilles wraca do walki z miłości do przyjaciela tracącego miejsce rodziny.

Uczucia rodzinne okazują się silniejsze od wrogości, bo ojciec przybywa nocą do obozu wroga z okupem, a bogowie nakazują pogromcy oddać zwłoki.

Poprawna odpowiedź: najbliższy przyjaciel Achillesa

Patroklos — najbliższy przyjaciel Achillesa, towarzysz z dzieciństwa.

Poprawna odpowiedź: W pierwszych dniach bez Achillesa armia trojańska pod wodzą Hektora odnosi kolejne sukcesy i spycha Achajów w stronę ich obozu.

Przewaga najeźdźców bierze się z nieobecności Achillesa, więc dopiero zagrożenie łodzi na własnym wybrzeżu zmusza obrońców do rozpaczliwej reakcji.