Test z lektury „Boska Komedia (fragmenty)”

Poprawna odpowiedź: bohater i narrator pierwszoosobowy

Dante (podróżny) — bohater i narrator pierwszoosobowy; człowiek błądzący w grzechach, który przez wędrówkę przez zaświaty uczy się rozpoznawać zło i wraca na drogę do Boga..

Poprawna odpowiedź: Podróżny budzi się zagubiony w lesie w połowie życiowej drogi i próbuje wydostać się ku światłu góry.

Las nie jest zwykłym tłem zdarzeń: wyraża stan człowieka pogrążonego w grzechu i odwlekanie powrotu do Boga, a ratunek przychodzi dopiero wtedy, gdy drogi bronią bestie.

Poprawna odpowiedź: Cała wędrówka czytana jest jako obraz nawrócenia: las to grzech, piekło to rozpoznanie zła, a wyjście ku górze zapowiada oczyszczenie i powrót do Boga.

Bohater jest zarazem narratorem, który w pierwszej osobie opowiada, jak uczy się rozpoznawać zło, dlatego kolejne etapy podróży składają się na jeden proces wewnętrznej przemiany.

Poprawna odpowiedź: Las symbolizuje zgubienie się człowieka w grzechach i odroczenie drogi do Boga.

Stan ten dotyczy człowieka w połowie życia, a pomoc przychodzi dopiero po starciu z bestiami: przewodnik proponuje wtedy inną trasę, przez piekło i czyściec.

Poprawna odpowiedź: W pieśni ostatniej Piekła podróżni wychodzą z otchłani wzdłuż ciała Lucyfera i na południowej półkuli oglądają niebo oraz górę czyśćcową — koniec pierwszej części zapowiada kontynuację wędrówki w Czyśćcu, a pełne dzieło kończy się wizją Boga w raju.

Piekło nie jest kresem podróży: wyjście z otchłani prowadzi bohaterów na drugą półkulę, gdzie czeka dalszy etap wspinaczki, a całe dzieło domyka dopiero wizja Boga w raju.

Poprawna odpowiedź: przewodnik Dantego przez piekło i czyściec

Wergiliusz — przewodnik Dantego przez piekło i czyściec; symbol rozumu ludzkiego i poezji antycznej, który prowadzi, ale nie może doprowadzić do raju..

Poprawna odpowiedź: Pantera, lew i wilczyca zatrzymują wspinaczkę; każda z nich odczytywana jest jako obraz innego porządku grzechu.

Zwierzęta odczytuje się jako aluzje do zmysłowości, pychy i chciwości, które nie pozwalają ruszyć ku górze cnoty; dopiero po tej porażce bohater otrzymuje przewodnika.

Poprawna odpowiedź: Dzieło dzieli się na trzy części, każda na trzydzieści trzy pieśni (plus pieśń wstępna), pisane trójwersowymi strofami; potrójność odzwierciedla Trójcę Świętą i porządkuje kosmologię poematu.

Ta sama trójka wraca w szczegółach: potrójny jest też układ grzechów, który poeta objaśnia w jednej z pieśni, więc liczba porządkuje nie tylko formę, ale i naukę o winie.

Poprawna odpowiedź: Poeta próbuje wyrzec się lasu ku świetlistej górze, lecz drogę zagradzają trzy bestie: pantera, lew i wilczyca.

Zatrzymanie nie jest przypadkiem: bestie czyta się jako obrazy zmysłowości, pychy i chciwości, więc droga ku górze okazuje się zamknięta i potrzebny jest przewodnik.

Poprawna odpowiedź: miłość idealna i symbol łaski

Beatrycze — miłość idealna i symbol łaski; to ona zleca Wergiliuszowi ratunek Dantego i przejmuje prowadzenie w raju..

Poprawna odpowiedź: Duch poety antycznego obiecuje poprowadzić Dantego inną drogą — przez piekło i czyściec — ku górze.

Przewodnik uosabia rozum i poezję antyczną, dlatego poprowadzi tylko przez piekło i czyściec — jego wiedza ma granicę i nie wystarczy, by doprowadzić bohatera do raju.

Poprawna odpowiedź: Każda kara w piekle wypływa logicznie z winy: goniący wiatr karze namiętność, zamarznięcie karze chłód zdrady, ciężary karzą chciwość.

Dzięki temu kara nie jest zewnętrznym wyrokiem, lecz widzialnym obrazem samego grzechu, a wędrowcy poznają jego istotę, patrząc na cierpienie w kolejnych kręgach.

Poprawna odpowiedź: Bestie interpretuje się zwykle jako aluzję do grzechów — zmysłowości, pychy i chciwości — które nie pozwalają ujść ku górze cnoty.

Zatrzymanie w drodze do cnoty tłumaczy alegoria nawrócenia: skoro las oznacza stan grzechu, to przeszkody muszą mieć moralną naturę, a nie tylko grozić fizycznie.

Poprawna odpowiedź: największy grzesznik i ośrodek piekła

Lucyfer — największy grzesznik i ośrodek piekła; dawny anioł skazany na wieczne zamarzanie w jeziorze Kokyt..

Poprawna odpowiedź: Nad bramą widnieje napis kończący się wezwaniem do porzucenia nadziei; dusze przedsionka wchodzą za sygnałem trąby.

Za progiem czekają dusze neutralne — tych, którzy za życia nie wybrali ani dobra, ani zła, nie chce nawet piekło; dopiero przeprawa przez rzekę i wstrząs ziemi otwierają właściwą otchłań.

Poprawna odpowiedź: Wergiliusz jako rozum prowadzi tylko do pewnej granicy; dalszą drogę możliwą dzięki łasce musi przejąć Beatrycze, co pokazuje średniowieczną hierarchię poznania.

To Beatrycze zleca przewodnikowi ratunek bohatera, więc porządek jest odwrócony niż się wydaje: to łaska posługuje się rozumem, a nie rozum sam siebie wybawia.

Poprawna odpowiedź: Po przegranej z bestiami zjawia się duch Wergiliusza, który proponuje prowadzenie podróżnika inną drogą — przez piekło i czyściec.

Nowy opiekun to postać poety antycznego, która uosabia rozum; jego pomoc ma jednak kres, bo nie może doprowadzić bohatera do raju, tylko przez zaświaty kary i oczyszczenia.

Poprawna odpowiedź: grzesznica miłosna z drugiego kręgu

Francesca da Rimini — grzesznica miłosna z drugiego kręgu; symbol namiętności, która oślepia sumienie..