Test z lektury „Pieśń o Rolandzie (fragmenty)”

Poprawna odpowiedź: hrabia i siostrzeniec Karola Wielkiego

Roland — hrabia i siostrzeniec Karola Wielkiego, najlepszy rycerz Franków, bohater tytułowy, uosobienie odwagi i wierności, ale też pychy.

Poprawna odpowiedź: Marsyl proponuje Karolowi fałszywą kapitulację; rada Franków wybiera posła, a Roland wskazuje Ganelona, co rodzi urazę.

Urażony Ganelon przysięga Rolandowi zemstę jeszcze przed wyruszeniem do wroga, więc pozornie pokojowa misja od początku skrywa osobisty odwet.

Poprawna odpowiedź: Roland, Oliver i Turpin spełniają cnoty wierności panu, odwagi i obrony wiary; ich postawy tworzą kanon rycerstwa, który szkoła chce rozpoznać w analizie utworu.

Wzorzec nie jest jednoznaczny, bo obok wierności i męczeństwa część interpretacji widzi w Rolandzie pychę, która przyczyniła się do zagłady jego oddziału.

Poprawna odpowiedź: Ganelon zawiera z Marsylim układ zdrady: za bogactwa i wolność obiecuje przepuścić Karola przez Hiszpanię, a w odwecie wskazuje Rolandowi dowódcę tylnych szeregów jako cel zasadzki.

Kieruje się zemstą i chęcią zysku, a zawarty układ wydaje cały oddział Saracenom, przez co ginie także sam Roland.

Poprawna odpowiedź: Epos zamyka się po skazaniu Ganelona na śmierć przez rozrywanie końmi i po zdobyciu Saragossy; Karol Wielki, wyczerpany wojnami, otrzymuje wezwanie do obrony kolejnego kraju, co podkreśla niekończący się charakter misji chrześcijańskiego rycerstwa.

Zwycięstwo przypieczętowuje zdobycie Saragossy i pochówek poległych w Roncevaux, a pokonani poganie przyjmują chrzest albo giną.

Poprawna odpowiedź: przyjaciel Rolanda

Oliver — przyjaciel Rolanda, mądry i rozsądny rycerz, symbol rozwagi zrównoważonej z walecznością.

Poprawna odpowiedź: Ganelon w Zaragozie przysięga Marsyliemu wydanie Rolanda w zamian za bogactwa i bezpieczny odwrót Karola.

Uraza z rady łączy się z chęcią zysku, a zawarty układ kosztuje życie Rolanda; ostatecznie rozstrzygnie go pojedynek uznany za wyrok Boga.

Poprawna odpowiedź: Kontrast między wiernością Rolanda a zdradą Ganelona organizuje fabułę; zdrada pana i towarzyszy broni jest najcięższym grzechem rycerskim, karany śmiercią.

Wagę wierności podkreśla śmierć Rolanda z myślą o panu oraz to, że o zdradzie rozstrzyga pojedynek uznany za głos Boga.

Poprawna odpowiedź: Ganelon poddaje swą sprawę sądowi Bożemu: jego powiernik Pinyabel przegrywa pojedynek z Tjerrym, co uznaje się za wyrok Boga; Ganelon zostaje skazany na rozerwanie końmi.

Skoro wyrok należy do Boga, o winie rozstrzyga pojedynek, a klęska strony oskarżonego pociąga za sobą karę również dla jego rodziny i popleczników.

Poprawna odpowiedź: pasierb Karola Wielkiego i zdrajca

Ganelon — pasierb Karola Wielkiego i zdrajca, który za zemstę i bogactwa wydaje oddział Rolanda Saracenom.

Poprawna odpowiedź: Karol z głównymi siłami wraca do Francji, a Roland z dwudziestoma tysiącami rycerzy prowadzi tylną straż przez przełęcz.

Scena odsyła do klęski z 778 roku, którą autor utworu z około 1100 roku przetworzył zgodnie z ideologią rycerską i krucjatową.

Poprawna odpowiedź: Napięcie między pychą Rolanda a rozwagą Olivera prowadzi do katastrofy w Roncevaux; epos nie potępia Rolanda, ale pokazuje cenę dumy.

Oliver uosabia rozwagę, lecz jego ostrzeżenia są ignorowane, a obaj rycerze giną w wąwozie, co pokazuje, ile kosztuje duma wodza.

Poprawna odpowiedź: Zdrada Ganelona zostaje przedstawiona jako najbardziej wstydliwy z grzechów rycerskich: zdrada pana i towarzyszy broni, karana najbrutalniejszym wyrokiem sądu Bożego.

O wadze przewinienia świadczy to, że oskarżenie padło przed zgromadzeniem rycerzy, a kara dotknęła nie tylko winowajcę, lecz także jego rodzinę i stronników.

Poprawna odpowiedź: cesarz Franków

Karol Wielki — cesarz Franków, wuj Rolanda, sprawiedliwy i boży władca, mściciel poległych.

Poprawna odpowiedź: Setki tysięcy wrogów otacza oddział Rolanda; Oliver wzywa do zadęcia w róg, ale Roland odmawia z dumy.

Odmowa wynika z dumy, nie z braku odwagi, więc ostrzeżenie przyjaciela zostaje zignorowane i wąwóz staje się pułapką bez wyjścia.