Test z lektury „Profesor Andrews w Warszawie”

Poprawna odpowiedź: główny bohater opowiadania

Profesor Andrews — główny bohater opowiadania, angielski psycholog i wykładowca, który przyjeżdża do Warszawy i doświadcza wprowadzenia stanu wojennego.

Poprawna odpowiedź: Andrews przybywa do Warszawy, by wygłaszać wykłady z psychologii, i zamieszkuje w hotelu, nieświadomy zbliżających się wydarzeń politycznych.

Ironia tej sceny polega na tym, że przyjeżdża z wykładami o człowieku i jego psychice, a wkrótce zostaje zmuszony do zetknięcia z historią i polityką na własnej skórze.

Poprawna odpowiedź: Opowiadanie zestawia ze sobą rzeczywistość PRL-u w stanie wojennym i bogatą Europę Zachodnią; kontrast ten ukazuje różnice cywilizacyjne i wspólne ludzkie doświadczenie.

Kontrast nie służy jednak wyższości jednej strony: oba światy mają wspólny rdzeń, to samo ludzkie istnienie podatne na chaos, głód, sen i śmierć.

Poprawna odpowiedź: Andrews wkrótce staje przed problemem porozumienia: wykład ma się odbyć, ale tłumaczka, która ma mu pomóc, nie przychodzi, a bohater nie zna języka polskiego.

Motyw obcego języka okazuje się szerszy niż jedna scena: obcość staje się metaforą ogólnoludzkiej trudności porozumienia, a nie tylko niewiedzy bohatera.

Poprawna odpowiedź: Opowiadanie kończy się powrotem Andrewsa do Anglii: rzeczywistość, która przed wyjazdem wydawała mu się uporządkowana i normalna, po doświadczeniu warszawskiego stanu wojennego jawi się mu jako równie absurdalna i umowna; bohater wraca z nową wrażliwością na ulotność i chaos świata.

Zmiana dotyczy samego patrzenia: w Londynie bohater widzi ulice jak obcy, zamknięty świat, w którym wszystko wydaje się umowne i ulotne.

Poprawna odpowiedź: osoba mająca pomagać Andrewsowi w porozumiewaniu się podczas wykładów, która nie zjawia się na umówionym spotkaniu

Jej brak nie jest drobiazgiem: wstrzymuje cały program wykładów i pogłębia zagubienie bohatera, który nie zna polskiego.

Poprawna odpowiedź: Tłumaczka, mająca pomóc Andrewsowi w porozumiewaniu się, nie zjawia się na wykładzie, co wstrzymuje cały program i pogłębia poczucie zagubienia bohatera.

Skutek jest podwójny: wykład nie może się odbyć, bo bohater nie zna polskiego, a sam Andrews przestaje być obserwatorem i zostaje wciągnięty w sieć wydarzeń.

Poprawna odpowiedź: Tokarczuk pokazuje absurd rzeczywistości: tak polska wojna, jak i angielski ład okazują się oderwane od zdrowego rozsądku, a bohater traci pewność interpretacji świata.

Uderza w to, że oba porządki są umowne w różny sposób: polska rzeczywistość stanu wojennego i angielska codzienność jednakowo wymykają się zdrowemu rozsądkowi.

Poprawna odpowiedź: Powiedzieli się ograniczenia, które dotykają wszystkich: zamknięte sklepy, przerwa w telefonach, kontrole i godziny milicyjne, a Andrews jako cudzoziemiec pozostaje poza tą rzeczywistością, ale też poza pomocą.

Jego pozycja jest zarazem uprzywilejowana i osamotniająca: nie należąc do żadnej ze stron polskiego konfliktu, patrzy na rzeczywistość z dystansem i szuka w niej mechanizmów uniwersalnych.

Poprawna odpowiedź: warszawiacy

Polska rodzina goszcząca Andrewsa — warszawiacy, którzy przyjmują zagubionego cudzoziemca i pomagają mu przetrwać w trudnej rzeczywistości.

Poprawna odpowiedź: 13 grudnia 1981 roku w Polsce zostaje wprowadzony stan wojenny: na ulicach pojawiają się czołgi i wojskowa technika, a miasto zostaje zamknięte.

Miasto zmienia się w strefę kontroli: na pustych, zimowych ulicach stoją czołgi, a wojskowi i milicjanci są obecni także w instytucjach.

Poprawna odpowiedź: Andrews, psycholog, przekonuje się, że wiedza o człowieku nie wystarcza wobec historii, wojny i egzystencji; naukowa racjonalność ulega rewizji.

Bohater przechodzi przełom w postrzeganiu własnej tożsamości i profesji, bo postępowy racjonalizm, który wyznawał, okazuje się w Warszawie zbyt ciasny i wymaga rewizji.

Poprawna odpowiedź: W miarę wędrówki bohater jest świadkiem realiów PRL-u: kolejki, skromne i szare wnętrza, puste półki sklepów, wszechobecne oznaki wojny i zamętu.

Poznaje wtedy Polskę od strony zwykłych ludzi, a nie wykładów i konferencji, a obrazy te, czołgi, kolejki i puste sklepy, będą go prześladować po powrocie.

Poprawna odpowiedź: cudzoziemcy i Polacy mieszkający w hotelu razem z Andrewsem, którzy reagują różnie na stan wojenny

W tym miejscu zbiegają się ich losy, a bohater obserwuje postawy od obojętności po panikę i solidarne wsparcie, co pokazuje mu wielość możliwych reakcji na kryzys.

Poprawna odpowiedź: Andrews wyrusza pieszo przez Warszawę, ścierając się z pustymi sklepami, kolejami i instytucjami zamkniętymi na skutek stanu wojennego.

Wyprawa okazuje się podróżą inicjacyjną: bohater gubi się w przestrzeni i w sensie własnej misji, ale poznaje siebie i granice własnej wiedzy.