Test z lektury „Górą Edek”

Poprawna odpowiedź: Pierwszoosobowy świadek i komentator zdarzenia, wykształcony mieszkaniec miasta, który z dystansu relacjonuje uliczne zajście i opatruje je ironiczno-refleksyjną oceną.

Relacja ma charakter ramy wspomnieniowej, a opowiadający nie jest stroną konfliktu i nie wydaje jednoznacznego wyroku moralnego, poprzestając na ironicznej obserwacji.

Poprawna odpowiedź: Narrator wspomina na wstępie postać Edka z dramatu Tango Sławomira Mrożka.

Odwołanie nadaje scenie wymiar paraboliczny, bo Edek jest człowiekiem bez skrupułów, a jego przeciwieństwem pozostaje Artur, obrońca zasad, który ponosi klęskę.

Poprawna odpowiedź: Mechanizm motywu polega na zderzeniu wykształconego, drobnego kierowcy malucha z pewnym siebie właścicielem forda: kultura i zasady przegrywają nie z braku argumentów, lecz z powodu bezkarności i gotowości do przemocy.

Nikt z obecnych nie stanął w obronie pokrzywdzonego, a wspólne trąbienie nie zmieniło zachowania napastnika, który bez przeszkód zajął sporne miejsce.

Poprawna odpowiedź: Tom Prawo prerii liczy 173 strony i ukazał się w 1999 roku jako zbiór krótkich opowiadań.

Część zestawień datuje opowiadanie błędnie na 1960 rok, choć tom należy do fazy prozy autora związanej z III Rzecząpospolitą i ukazał się nakładem ABC Future.

Poprawna odpowiedź: Finał opowiadania przynosi całkowite zwycięstwo kierowcy forda. Kierowca malucha, drobny młody mężczyzna w okularach, odjeżdża zrezygnowany, gdy ford bez przeszkód zajmuje sporne miejsce. Po wysiadaniu młodzieniec próbuje jeszcze słownie zaprotestować i pyta, jak tak można, ale nie otrzymuje żadnej odpowiedzi.

Zakończenie: Finał opowiadania przynosi całkowite zwycięstwo kierowcy forda. Kierowca malucha, drobny młody mężczyzna w okularach, odjeżdża zrezygnowany, gdy ford bez przeszkód zajmuje sporne miejsce. Po wysiadaniu młodzieniec próbuje jeszcze słownie zaprotestować i pyta, jak tak można, ale nie otrzymuje żadnej odpowiedzi. Rosły mężczyzna w skórzanej kurtce przechodzi obok niego, traktując go jak powietrze, i znika w bramie prowadzącej do firm oraz przedstawicielstw handlowych. Nikt z obecnych nie staje w obronie pokrzywdzonego, a agresor nie ponosi żadnych konsekwencji. Utwór zamyka się więc symbolicznym triumfem siły i bezczelności nad kulturą i zasadami, a część opracowań dodaje, że narrator podsumowuje zdarzenie gorzką refleksją o bezradności kultury wobec chamstwa.

Poprawna odpowiedź: Antagonista utworu i zarazem jego tytułowy bohater

Edek, kierowca forda — Antagonista utworu i zarazem jego tytułowy bohater: pewny siebie, potężnie zbudowany mężczyzna w skórzanej kurtce, który wymusza miejsce parkingowe i bezkarnie upokarza słabszego..

Poprawna odpowiedź: Narrator obserwuje zatłoczoną ulicę, na której samochody polują na miejsca parkingowe.

Scena jest jedno-scenowa i zwięzła, bliska miniaturze literackiej, a wrażenie tłoku potęgują auta ustawiane częściowo na chodniku.

Poprawna odpowiedź: Błahy spór o miejsce parkingowe urasta do rangi pojedynku o pozycję w grupie; wielkość i marka samochodu stają się czytelnym znakiem przewagi materialnej i społecznej.

Błahy konflikt okazuje się soczewką, w której widać brutalizację relacji, zanik dialogu i upadek autorytetów w życiu publicznym.

Poprawna odpowiedź: Tytuł tomu Prawo prerii ma charakter ironiczny: autor przyrównuje początek polskiego kapitalizmu do czasów Dzikiego Zachodu, w których obowiązywało prawo silniejszego.

Ironia tytułu współgra z wymową tekstu, a opowiadanie funkcjonuje w szkole jako lektura obowiązkowa na poziomie podstawowym, czytana we fragmentach.

Poprawna odpowiedź: Drobny, młody mężczyzna w okularach, wyglądający na inteligenta

Kierowca malucha — Drobny, młody mężczyzna w okularach, wyglądający na inteligenta; pierwszy dostrzega wolne miejsce, przegrywa walkę o nie i ponosi publiczne upokorzenie..

Poprawna odpowiedź: Najbliżej zwolnionego miejsca znajduje się kierowca małego fiata.

Natychmiast potem kierowca forda ustawił się tuż za fiatem i zablokował mu wjazd, więc pierwszeństwo nie przełożyło się na zajęcie wolnego miejsca.

Poprawna odpowiedź: Agresor nie spotyka się z żadną sankcją ani reakcją otoczenia; jego sukces umacnia przekonanie, że prymitywizm i ignorowanie innych są w nowej rzeczywistości po prostu skuteczne.

Skoro świadkowie tylko się przyglądali, agresja nie napotkała sprzeciwu, a w mieście, gdzie każdy walczy o miejsce, nie rodzi się wspólnota obrony słabszego.

Poprawna odpowiedź: Geneza utworu wiąże się z obserwacją autentycznych sytuacji i przemian społecznych Polski po 1989 roku.

Nie jest to jednak prosty zapis zdarzeń, bo dobór kontrastów, marek samochodów i nawiązanie do Tanga służą świadomie zbudowanej paraboli o nowym kapitalizmie.

Poprawna odpowiedź: Postać przywołana intertekstualnie, która dostarcza wzorca prostaka i prymitywu

Edek z dramatu Tango Sławomira Mrożka — Postać przywołana intertekstualnie, która dostarcza wzorca prostaka i prymitywu; jej imię organizuje sens tytułu opowiadania..

Poprawna odpowiedź: Kierowca fiata podjeżdża za daleko i odsłania wjazd na parking.

Ten drobny błąd kosztuje go miejsce, bo kierowca forda bez skrupułów blokuje wjazd temu, który pierwszy zajął się manewrem parkowania.