Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „W pustyni i w puszczy”

Henryk Sienkiewicz · 1911 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do powieści W pustyni i w puszczy Henryka Sienkiewicza. Czternastoletni Staś Tarkowski i ośmioletnia Nel Rawlison mieszkają w Port Saidzie, gdzie ich ojcowie pracują przy budowie Kanału Sueskiego. Podczas ferii dzieci zostają porwane przez ludzi działających dla Smaina i ruszają w głąb Afryki. Karawana przeżywa burzę piaskową, a Staś musi wziąć odpowiedzialność za młodszą koleżankę. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i zrozumieć, jak zmienia się Staś.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia powieści i wskazuje ich skutki.
  • Uczeń charakteryzuje Stasia i Nel oraz ich relację.
  • Uczeń wyjaśnia, dlaczego dzieci zostały porwane.
  • Uczeń interpretuje zakończenie powieści.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o powieści. Pisz pełnymi zdaniami i wskazuj scenę, na której opierasz odpowiedź.

  1. 1. Kim są Staś i Nel i gdzie mieszkają na początku utworu?
  2. 2. Dlaczego dzieci zostały porwane?
  3. 3. Kto pomógł w uprowadzeniu dzieci?
  4. 4. Co Staś zrobił po śmierci porywaczy?
  5. 5. Kto uratował wyczerpane dzieci?
  6. 6. Co postanowił Kali na końcu powieści?

Zadanie 2. (5 pkt)

Dopasuj bohatera do tego, czym zajmuje się w czasie wędrówki. Literę postaci wpisz przy właściwym numerze — każda pasuje raz.

  • A. Staś Tarkowski
  • B. Nel Rawlison
  • C. Kali
  • D. Mea
  • E. Linde
  •   1. Czternastoletni chłopiec, który po porwaniu bierze na siebie opiekę nad młodszą koleżanką.
  •   2. Ośmioletnia dziewczynka, która w drodze zostawia rękawiczki jako ślad dla ojców.
  •   3. Syn króla Wa-Himów, który zostaje towarzyszem dzieci i obejmuje tron swojego ludu.
  •   4. Dziewczynka z karawany, która zostaje służącą i opiekunką małej pani.
  •   5. Umierający podróżnik, który przekazuje chłopcu chininę i wskazówki dotyczące drogi.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia powieści w kolejności. Numer 1 to rozmowa w Port Saidzie, numer 6 to odpowiedź angielskiego patrolu.

  1.   Dzieci przeżywają burzę piaskową i trafiają do Omdurmanu.
  2.   Staś i Nel rozmawiają w Port Saidzie o wyjeździe do ojców.
  3.   Wystrzelone race ściągają angielski patrol, który ratuje dzieci.
  4.   Chamis wyprowadza dzieci z domu i prowadzi je na stację.
  5.   Po śmierci porywaczy Staś organizuje dalszą wędrówkę w puszczy.
  6.   Karawana z Idrysem i Gebhrem rusza w głąb Afryki.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o podróży Stasia i Nel wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj całe zdanie.

Ramka: okup · Saba · baobabu · chininę · race

  1. 1. Porywacze chcieli wykorzystać dzieci jako ______ za Fatmę i jej dzieci.
  2. 2. Pies imieniem ______ dogonił karawanę i pozostał przy dzieciach.
  3. 3. Staś urządził obóz w wydrążonym pniu wielkiego ______, który dzieci nazwały Krakowem.
  4. 4. Od umierającego Lindego chłopiec otrzymał ______, która wyleczyła Nel z febry.
  5. 5. Wołanie o pomoc rozległo się, gdy Staś wystrzelił ______, na które odpowiedział patrol.

Zadanie 5. (5 pkt)

Staś ma czternaście lat, a w Afryce musi decydować za siebie i za Nel. Napisz, jak zmienia się bohater i czego uczy go ta podróż.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Staś Tarkowski ma czternaście lat, Nel Rawlison osiem, a oboje mieszkają w Port Saidzie, gdzie ich ojcowie pracują przy modernizacji Kanału Sueskiego.
  2. Porywacze chcieli zawieźć je do Smaina i wykorzystać jako okup za Fatmę oraz jej dzieci.
  3. Karawanę zorganizowali Idrys i Gebhr, a Chamis pod pozorem odwiezienia dzieci do ojców wyprowadził je z domu.
  4. Razem z Nel, Kalim i Meą pozostał w głębi Afryki bez drogi powrotu i musiał zorganizować dalszą wędrówkę.
  5. Staś wystrzelił race, na które odpowiedział angielski patrol pod dowództwem kapitana Glena i doktora Clary’ego.
  6. Kali zrezygnował z wyjazdu do Egiptu i pozostał królem Wa-Himów.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Staś i Nel rozmawiają w Port Saidzie o wyjeździe do ojców.
  2. Chamis wyprowadza dzieci z domu i prowadzi je na stację.
  3. Karawana z Idrysem i Gebhrem rusza w głąb Afryki.
  4. Dzieci przeżywają burzę piaskową i trafiają do Omdurmanu.
  5. Po śmierci porywaczy Staś organizuje dalszą wędrówkę w puszczy.
  6. Wystrzelone race ściągają angielski patrol, który ratuje dzieci.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. okup
  2. Saba
  3. baobabu
  4. chininę
  5. race

Zadanie 5 (5 pkt)

Pomyśl o scenach, w których chłopiec opiekuje się Nel, poluje i podejmuje decyzje za całą grupę. Zastanów się, czym różni się Staś z Port Saidu od Stasia pod górą Lindego.

  • 2 pkt — opisujesz dwie zmiany w postawie bohatera i popierasz je scenami.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, czego uczy go odpowiedzialność za innych.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i nie streszczasz całej fabuły.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „W pustyni i w puszczy”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „W pustyni i w puszczy” · bohaterowie i ich role