Karta pracy — „Dywizjon 303”
Arkady Fiedler · 1942 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026
Karta pracy do książki Dywizjon 303 Arkadego Fiedlera. Autor opisuje losy polskich pilotów, którzy po klęsce kampanii 1939 roku przedostali się przez Francję do Wielkiej Brytanii. Dywizjon 303 utworzono w lipcu 1940 roku, a 2 sierpnia jednostka dotarła na lotnisko Northolt. Początkowo Brytyjczycy nie ufali polskim lotnikom, ale już 30 sierpnia porucznik Paszkiewicz zestrzelił niemiecki myśliwiec podczas lotu treningowego. Karta pomaga uporządkować wydarzenia bitwy o Anglię, rozpoznać pilotów i zrozumieć, dlaczego książka jest reportażem, a nie zwykłą powieścią.
Imię i nazwisko: …………………………………………………… Klasa: ……… Data: …………………
Czego uczy ta karta
- Uczeń porządkuje wydarzenia z historii dywizjonu.
- Uczeń rozpoznaje pilotów i ich role.
- Uczeń odróżnia reportaż od fikcji literackiej.
- Uczeń wyjaśnia, dlaczego wynik dywizjonu był wyjątkowy.
Zadanie 1. (6 pkt)
Odpowiedz na pytania o książce. Pisz pełnymi zdaniami i przywołuj konkretne daty oraz wydarzenia.
- 1. Jak polscy piloci znaleźli się w Wielkiej Brytanii?
- 2. Jak Brytyjczycy początkowo traktowali polskich lotników?
- 3. Co się stało 30 sierpnia 1940 roku?
- 4. Kto przejął dowództwo polskie w dywizjonie po wypadku Krasnodębskiego?
- 5. Kim był Josef Frantisek i jak zginął?
- 6. Jakie wyniki osiągnął dywizjon w bitwie o Anglię?
Zadanie 2. (5 pkt)
Połącz osobę z jej rolą w historii dywizjonu. Przy numerze opisu wpisz literę, każda osoba pasuje raz.
- A. Ludwik Paszkiewicz
- B. Witold Urbanowicz
- C. Josef Frantisek
- D. Ronald Kellett
- E. Stanisław Karubin
- 1. Porucznik, który zestrzelił niemiecki myśliwiec podczas lotu treningowego.
- 2. Kapitan, który po wypadku przejął polskie dowództwo w dywizjonie.
- 3. Czeski pilot walczący w pojedynkę, który zginął w katastrofie niebojowej.
- 4. Brytyjski dowódca dywizjonu, który rekomendował ogłoszenie jednostki operacyjną.
- 5. Sierżant, który po wyczerpaniu amunicji zbliżył się do wrogiego samolotu, by zmusić pilota do skoku.
Zadanie 3. (5 pkt)
Ułóż wydarzenia z historii dywizjonu w kolejności. Numer 1 to dotarcie na lotnisko Northolt, numer 6 to wycofanie na odpoczynek.
- Dywizjon zostaje ogłoszony operacyjnym i walczy nad Kentem.
- Dywizjon 303 dociera na lotnisko Northolt 2 sierpnia 1940 roku.
- 11 października dywizjon zostaje wycofany na odpoczynek do Leconfield.
- 30 sierpnia Paszkiewicz zestrzeliwuje niemiecki myśliwiec podczas lotu treningowego.
- Polscy piloci przechodzą przeszkolenie na myśliwcach Hawker Hurricane.
- Po wypadku Krasnodębskiego dowództwo obejmuje Urbanowicz.
Zadanie 4. (4 pkt)
Uzupełnij zdania o dywizjonie wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc sprawdź całe zdanie.
Ramka: Northolt · Hurricane · Kelletta · Frantisek · Leconfield
- 1. Dywizjon 303 dotarł na lotnisko ______ 2 sierpnia 1940 roku.
- 2. Polscy piloci przeszkolili się na myśliwcach Hawker ______.
- 3. Jednostkę ogłoszono operacyjną po rekomendacji dowódcy Ronalda ______.
- 4. Czeski pilot ______ walczył w polskim dywizjonie i zginął w katastrofie niebojowej.
- 5. 11 października 1940 roku dywizjon wycofano na odpoczynek do ______.
Zadanie 5. (5 pkt)
Fiedler opisał lotników z podziwem, ale historycy obniżyli później liczbę ich zwycięstw. Napisz, dlaczego ta książka jest ważna mimo tych różnic.
Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)
Zadanie 1 (6 pkt)
- Po klęsce kampanii 1939 roku przedostali się przez Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie mieli walczyć w brytyjskim lotnictwie.
- Nie ufali im, przydzielili brytyjskich dowódców i kazali przejść przeszkolenie na myśliwcach Hawker Hurricane oraz opanować brytyjską doktrynę walki.
- Porucznik Ludwik Paszkiewicz włączył się do walki podczas lotu treningowego i zestrzelił niemiecki myśliwiec, po czym jednostka została ogłoszona operacyjną.
- Dowództwo przejął kapitan Witold Urbanowicz, który stał się jedną z czołowych postaci i najskuteczniejszych pilotów jednostki.
- Był czeskim pilotem służącym w polskim dywizjonie, który walczył w pojedynkę i zginął 8 października 1940 roku w katastrofie podczas lotu niebojowego.
- W czasie sześciu tygodni walk zgłosił 126 zestrzeleń, tracąc 18 samolotów Hurricane, siedmiu zabitych i pięciu ciężko rannych pilotów.
Zadanie 2 (5 pkt)
1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E
Zadanie 3 (5 pkt)
- Dywizjon 303 dociera na lotnisko Northolt 2 sierpnia 1940 roku.
- Polscy piloci przechodzą przeszkolenie na myśliwcach Hawker Hurricane.
- 30 sierpnia Paszkiewicz zestrzeliwuje niemiecki myśliwiec podczas lotu treningowego.
- Dywizjon zostaje ogłoszony operacyjnym i walczy nad Kentem.
- Po wypadku Krasnodębskiego dowództwo obejmuje Urbanowicz.
- 11 października dywizjon zostaje wycofany na odpoczynek do Leconfield.
Zadanie 4 (4 pkt)
- Northolt
- Hurricane
- Kelletta
- Frantisek
- Leconfield
Zadanie 5 (5 pkt)
Pomyśl, jak autor zdobywał informacje i jakie scenki z życia lotniska opisuje obok walk. Zastanów się, czy reportaż może oddawać prawdę o ludziach, nawet jeśli liczby wymagają korekty.
- 2 pkt — wyjaśniasz, dlaczego wynik dywizjonu był wyjątkowy.
- 2 pkt — uzasadniasz wartość książki mimo korekt historyków.
- 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i podajesz przykłady z tekstu.
Karty pracy z tego samego etapu
Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Dywizjon 303”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.
Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Dywizjon 303” · bohaterowie i ich role