Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Dziady część II”

Adam Mickiewicz · 1823 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do II części Dziadów Adama Mickiewicza. Utwór powstał w Kownie w latach 1821–1822 i został opublikowany w 1823 roku. Akcja rozgrywa się nocą w opuszczonej kaplicy na cmentarzu, gdzie Guślarz przewodzi ludowemu obrzędowi dziadów. Żywi wzywają dusze zmarłych, aby pomóc im w drodze do zbawienia. Kolejno pojawiają się duchy lekkie, ciężkie i średnie, a każda zjawa wyjaśnia, za co cierpi. Karta pomaga uporządkować obrzęd, rozpoznać wymowę poszczególnych zjaw i odczytać moralne przesłanie utworu.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń wyjaśnia, czym był obrzęd dziadów i kto mu przewodził.
  • Uczeń rozpoznaje trzy kategorie duchów i ich przewiny.
  • Uczeń porządkuje kolejność zjaw w utworze.
  • Uczeń formułuje morał płynący z losów bohaterów.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o utwór. Pisz pełnymi zdaniami i podawaj przykłady z tekstu.

  1. 1. Gdzie i kiedy rozgrywa się akcja utworu?
  2. 2. Kto przewodzi obrzędowi i jaką rolę pełni?
  3. 3. Czego potrzebowały duchy lekkie, Józio i Rózia?
  4. 4. Za co cierpiał Widmo Złego Pana?
  5. 5. Kim była Zosia i jaka była jej kara?
  6. 6. Jak zakończył się obrzęd?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz zjawę z jej przewiną lub karą. Przy numerze opisu wpisz literę postaci, każda postać pasuje raz.

  • A. Józio i Rózia
  • B. Widmo Złego Pana
  • C. Zosia
  • D. Guślarz
  • E. Starzec
  •   1. Dzieci, które nie zaznały cierpienia, więc proszą o ziarno gorczycy.
  •   2. Dziedzic skazany na wieczny głód i pragnienie oraz szarpanie przez drapieżne ptaki.
  •   3. Pasterka zawieszona między niebem a ziemią, bo nie zaznała prawdziwej miłości.
  •   4. Ludowy mędrzec, który wzywa duchy i żegna je znakiem krzyża.
  •   5. Pomocnik Guślarza, który przewodzi chórowi mieszkańców wsi.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia obrzędu w kolejności. Numer 1 to początek obrzędu, numer 6 to zakończenie wraz ze świtem.

  1.   Guślarz wzywa ducha ciężkiego, a przez okno zagląda Widmo Złego Pana.
  2.   Mieszkańcy wsi gromadzą się nocą w kaplicy na cmentarzu.
  3.   Z kaplicy wychodzi niewezwane, milczące Widmo, a obrzęd kończy się wraz ze świtem.
  4.   Guślarz rozpoczyna obrzęd i wzywa duchy lekkie, paląc garść kądzieli.
  5.   Widmo opowiada o swoich winach, a ptactwo szarpie jego ciało.
  6.   Pojawiają się Józio i Rózia, które proszą o ziarno gorczycy.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o utworze wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj zdanie do końca.

Ramka: Guślarz · kaplicy · gorczycy · pasterka · krzyża

  1. 1. Obrzędowi dziadów przewodził ______, ludowy mędrzec i pośrednik między światem żywych i umarłych.
  2. 2. Akcja utworu rozgrywa się w opuszczonej ______ na cmentarzu.
  3. 3. Józio i Rózia prosili o ziarno ______, aby posmakować goryczy.
  4. 4. Trzecią zjawą była Zosia, ______ z okolicznej wsi, która odrzucała zaloty młodzieńców.
  5. 5. Guślarz żegnał zjawy znakiem ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Losy trzech zjaw układają się w naukę o życiu. Wybierz dwie postacie i wyjaśnij, co ich cierpienie mówi o ludzkich obowiązkach.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Nocą, w opuszczonej kaplicy na cmentarzu, podczas obrzędu dziadów odprawianego od wieczora do świtu.
  2. Guślarz, ludowy mędrzec i pośrednik między światem żywych i umarłych, który wzywa duchy i wie, czego potrzebują.
  3. Prosiły o ziarno gorczycy, aby posmakować goryczy, bo za życia nie zaznały cierpienia.
  4. Za krzywdę wyrządzoną poddanym: był skazany na wieczny głód i pragnienie, a ptactwo szarpało jego ciało.
  5. Była pasterką, która odrzucała zaloty młodzieńców. Jej karą było zawieszenie między niebem a ziemią, bo nie zaznała miłości ani rozczarowania.
  6. Po trzech przywołaniach z zapadniętej podłogi wychodzi niewezwane, milczące Widmo, a obrzęd kończy się wraz ze świtem, bez rozwiązania jego zagadki.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Mieszkańcy wsi gromadzą się nocą w kaplicy na cmentarzu.
  2. Guślarz rozpoczyna obrzęd i wzywa duchy lekkie, paląc garść kądzieli.
  3. Pojawiają się Józio i Rózia, które proszą o ziarno gorczycy.
  4. Guślarz wzywa ducha ciężkiego, a przez okno zagląda Widmo Złego Pana.
  5. Widmo opowiada o swoich winach, a ptactwo szarpie jego ciało.
  6. Z kaplicy wychodzi niewezwane, milczące Widmo, a obrzęd kończy się wraz ze świtem.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Guślarz
  2. kaplicy
  3. gorczycy
  4. pasterka
  5. krzyża

Zadanie 5 (5 pkt)

Pomyśl o dzieciach, które nie zaznały goryczy, o dziedzicu, który krzywdził poddanych, i o pasterce, która nie poznała miłości. Zastanów się, dlaczego ich kary są takie, a nie inne.

  • 2 pkt — wybierasz dwie postacie i poprawnie opisujesz ich winy lub braki.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, jakiej postawy uczy każda z tych historii.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i nie mylisz zjaw ze sobą.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Dziady część II”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Dziady część II” · bohaterowie i ich role