Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Szewcy”

Stanisław Ignacy Witkiewicz · 1934 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do dramatu Szewcy Stanisława Ignacego Witkiewicza. Szewcy pracują w warsztacie prokuratora Roberta Scurvy’ego, który boi się ich buntu i zamyka ich w leniwni. Z tego przymusowego bezczynu rodzi się rewolucja, którą wygrywają szewcy, ale szybko tracą władzę na rzecz technokratów. Sztuka łączy filozoficzne dysputy z groteską i śpiewkami. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i odczytać sens cyklu rewolucji. Dramat przez cenzurę pozostawał zablokowany i doczekał się prapremiery dopiero w 1957 roku, dlatego jego groteskowa diagnoza społeczeństwa zachowuje aktualność niezależnie od ustroju.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia dramatu i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje Sajetana i jego przemianę.
  • Uczeń wyjaśnia pojęcie rewolucji w utworze.
  • Uczeń interpretuje katastroficzną wizję Witkacego.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o dramacie Szewcy. Pisz pełnymi zdaniami i nazywaj bohaterów oraz miejsca akcji.

  1. 1. Na czym polega praca szewców w warsztacie?
  2. 2. Kto jest ciemiężycielem szewców?
  3. 3. Dlaczego bezczynność jest dla szewców karą?
  4. 4. Kto wygrywa pierwszą rewolucję?
  5. 5. Dlaczego zwycięstwo szewców okazuje się iluzoryczne?
  6. 6. Kto przechodzi przez wszystkie rewolucje bez szkody?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz postać z jej rolą w dramacie. Literę wpisz przy właściwym numerze opisu, każda postać pasuje raz.

  • A. Sajetan
  • B. Scurvy
  • C. Kuczmor
  • D. Hiper-Robociarz
  • E. księżna
  •   1. Przywódca szewców, który z rewolucjonisty przeradza się w nowego despota.
  •   2. Prokurator, który w obawie przed buntem zamyka szewców w leniwni.
  •   3. Jeden z trzech głównych szewców, głos solidarności warsztatu.
  •   4. Przywódca rewolucji technokratycznej, który przejmuje władzę po szewcach.
  •   5. Arystokratka, która przechodzi przez wszystkie rewolucje bez szkody.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia dramatu w kolejności. Numer 1 to zamknięcie w leniwni, numer 6 to władza technokratów.

  1.   Wybucha rewolucja, którą wygrywają szewcy.
  2.   Scurvy zamyka szewców w leniwni razem z Dziarskimi Chłopcami.
  3.   Władzę obejmują technokraci z Hiper-Robociarzem na czele.
  4.   Buntownicy przedostają się przez przegrodę i wracają do warsztatu.
  5.   Szewcy nie wytrzymują bezczynności i buntują się.
  6.   Sajetan przejmuje cechy dawnych ciemiężycieli i traci poparcie.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o świecie dramatu wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj zdanie w całości.

Ramka: leniwni · Sajetan · 1957 · Nie-Boską komedią · Chochoła

  1. 1. Szewcy zostają zamknięci w ______ i skazani na bezczynność.
  2. 2. Przywódcą szewców jest ______.
  3. 3. Prapremiera dramatu odbyła się w roku ______ w Teatrze Wybrzeże.
  4. 4. Witkacy polemizuje między innymi z ______ Zygmunta Krasińskiego.
  5. 5. W obsadzie występuje między innymi postać ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Każda rewolucja w dramacie kończy się nowym uciskiem. Napisz, jaki model historii proponuje Witkacy i dlaczego jego wizja jest katastroficzna.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Jest ciężka, bezsensowna i bezmyślna, a szewcy czują się wykorzystywani i upokarzani przez pracę.
  2. Prokurator Robert Scurvy, który z obawy przed buntem zamyka ich w leniwni razem z Dziarskimi Chłopcami.
  3. Są ludźmi przyzwyczajonymi do pracy, więc przymusowa bezczynność okazuje się dla nich nie do zniesienia.
  4. Szewcy, którzy buntują się, wracają do warsztatu, a potem pozbywają się ciemiężycieli i własnego przywódcy Sajetana.
  5. Wkrótce padają ofiarą kolejnej rewolucji, tym razem technokratycznej, na czele z Hiper-Robociarzem.
  6. Księżna Zbereźnicka-Podberezka, arystokratka z poprzedniej epoki, która dostosowuje się do każdej władzy.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Scurvy zamyka szewców w leniwni razem z Dziarskimi Chłopcami.
  2. Szewcy nie wytrzymują bezczynności i buntują się.
  3. Buntownicy przedostają się przez przegrodę i wracają do warsztatu.
  4. Wybucha rewolucja, którą wygrywają szewcy.
  5. Sajetan przejmuje cechy dawnych ciemiężycieli i traci poparcie.
  6. Władzę obejmują technokraci z Hiper-Robociarzem na czele.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. leniwni
  2. Sajetan
  3. 1957
  4. Nie-Boską komedią
  5. Chochoła

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw losy Sajetana z losem obalonego prokuratora. Pomyśl, dlaczego miejsce i czas akcji są celowo niedookreślone i co to znaczy dla uniwersalności sztuki. Zwróć uwagę, że Witkacy nie proponuje żadnej alternatywy, a jedynie pokazuje mechanizm, który powtarza się w każdej epoce.

  • 2 pkt — opisujesz cykl rewolucji i popierasz go przykładami bohaterów.
  • 2 pkt — wyjaśniasz katastroficzny sens wizji Witkacego.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęcia dramat groteskowy.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Szewcy”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Szewcy” · bohaterowie i ich role