Karta pracy — „Sposób na Alcybiadesa”
Edmund Niziurski · 1964 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026
Karta pracy do powieści Sposób na Alcybiadesa Edmunda Niziurskiego. Akcja rozgrywa się w męskiej szkole imienia Lindego w Warszawie, w klasie kończącej podstawówkę. Uczniowie nazywają nauczycieli gogami i szukają sposobu, żeby opanować szkołę bez nauki. Własne metody zawodzą, więc postanawiają kupić gotowy sposób, a pieniądze wystarczają im tylko na najtańszy — SPONĘ, czyli sposób na Alcybiadesa. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i zrozumieć, na czym naprawdę polega ten sposób.
Imię i nazwisko: …………………………………………………… Klasa: ……… Data: …………………
Czego uczy ta karta
- Uczeń porządkuje wydarzenia powieści i wskazuje ich skutki.
- Uczeń wyjaśnia, na czym polega SPONA i z czego się składa.
- Uczeń charakteryzuje Alcybiadesa i klasę VIIIa.
- Uczeń interpretuje puentę powieści.
Zadanie 1. (6 pkt)
Odpowiedz na pytania o powieści. Pisz pełnymi zdaniami i przywołuj konkretne wydarzenia.
- 1. Gdzie rozgrywa się akcja i kim są gogowie?
- 2. Po co chłopcy postanowili kupić sposób na nauczycieli?
- 3. Dlaczego wybrali właśnie SPONĘ?
- 4. Kto wtajemniczył chłopców w treść sposobu?
- 5. Kim był Alcybiades?
- 6. Czym zakończyła się historia klasy VIIIa?
Zadanie 2. (5 pkt)
Połącz element powieści z jego wyjaśnieniem. Przy numerze opisu wpisz literę, każda pozycja pasuje raz.
- A. SPONA
- B. Wielki Asocjacyjny Bluff
- C. Wąż Morski
- D. dryf
- E. Alcybiades
- 1. Najtańszy sposób na nauczyciela, kupiony przez klasę od Wątłusza Pierwszego.
- 2. Udawanie błyskotliwych skojarzeń na lekcjach, pierwszy element sposobu.
- 3. Prowokowanie nauczyciela wybranymi pytaniami i uwagami.
- 4. Luźna, miła narracja nauczyciela na ciekawe tematy.
- 5. Przydomek profesora Misiaka, starszego i łagodnego nauczyciela historii.
Zadanie 3. (5 pkt)
Ułóż wydarzenia powieści w kolejności. Numer 1 to pierwsze próby uczniów, numer 6 to sukces wycieczki.
- Klasa stosuje bluff, Węża Morskiego i doprowadzanie do dryfu.
- Uczniowie próbują prośbami i podstępami opanować nauczycieli.
- Oprowadzanie wycieczki z Ełku po Warszawie kończy się sukcesem klasy.
- Szekspir wtajemnicza chłopców w treść sposobu.
- Klasa postanawia kupić gotowy sposób i wybiera najtańszą SPONĘ.
- Wykłady Alcybiadesa budzą w uczniach prawdziwą fascynację historią.
Zadanie 4. (4 pkt)
Wpisz do zdań o szkole imienia Lindego wyrazy z ramki — każdy tylko raz, po przeczytaniu całego zdania.
Ramka: gogami · SPONĘ · Szekspirem · Misiaka · Ełku
- 1. Uczniowie nazywają nauczycieli ______ i spiskują przeciwko nim.
- 2. Klasa kupuje najtańszy sposób, czyli ______.
- 3. Juliusz Lepki, zwany ______, wyjawia chłopcom treść sposobu.
- 4. Alcybiades to przydomek profesora ______, nauczyciela historii.
- 5. Klasa oprowadza po Warszawie wycieczkę uczniów z ______.
Zadanie 5. (5 pkt)
Na końcu powieści pada pytanie, czy chłopcy nauczyli się historii dzięki cudowi, sposobowi, czy własnym umiejętnościom. Napisz, jak odpowiadasz na to pytanie.
Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)
Zadanie 1 (6 pkt)
- Akcja rozgrywa się w męskiej szkole imienia Lindego w Warszawie, a gogami uczniowie nazywają nauczycieli, przeciwko którym spiskują.
- Własne metody okazały się nieudolne, więc uznali, że kupią gotowy sposób, żeby opanować szkołę bez wysiłku.
- Na cały sposób było ich stać tylko na najtańszy, czyli SPONĘ, którą kupili od Wątłusza Pierwszego, choć ten nie pamiętał jej treści.
- Treść sposobu wyjawił im Juliusz Lepki zwany Szekspirem, prezes kółka teatralnego.
- Alcybiadesem nazywano profesora Misiaka, starszego nauczyciela historii, łagodnego i miłego, który nie sprawiał uczniom poważnych kłopotów.
- Chłopcy wyjawili profesorowi prawdę, ten przekonał ich, że zdobyli prawdziwą wiedzę, a oprowadzanie wycieczki z Ełku po Warszawie zakończyło się wielkim sukcesem.
Zadanie 2 (5 pkt)
1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E
Zadanie 3 (5 pkt)
- Uczniowie próbują prośbami i podstępami opanować nauczycieli.
- Klasa postanawia kupić gotowy sposób i wybiera najtańszą SPONĘ.
- Szekspir wtajemnicza chłopców w treść sposobu.
- Klasa stosuje bluff, Węża Morskiego i doprowadzanie do dryfu.
- Wykłady Alcybiadesa budzą w uczniach prawdziwą fascynację historią.
- Oprowadzanie wycieczki z Ełku po Warszawie kończy się sukcesem klasy.
Zadanie 4 (4 pkt)
- gogami
- SPONĘ
- Szekspirem
- Misiaka
- Ełku
Zadanie 5 (5 pkt)
Pomyśl o tym, co się stało z lekcjami Alcybiadesa po zastosowaniu sposobu i co chłopcy zrobili przed wycieczką. Zastanów się, ile w tym było podstępu, a ile prawdziwej pracy.
- 2 pkt — wyjaśniasz, na czym polegał sposób i co dzięki niemu zyskali uczniowie.
- 2 pkt — odpowiadasz na pytanie z puenty i uzasadniasz swoje zdanie.
- 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i podajesz przykłady z tekstu.
Karty pracy z tego samego etapu
Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Sposób na Alcybiadesa”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.
Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Sposób na Alcybiadesa” · bohaterowie i ich role