Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Romantyczność i inne ballady”

Adam Mickiewicz · 1822 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do wyboru ballad Adama Mickiewicza, przede wszystkim Romantyczności, Świtezianki, Powrotu taty, Lilij, Pani Twardowskiej i Świtezi. Tom Ballady i romanse wydany w Wilnie w 1822 roku uznaje się za początek polskiego romantyzmu. W balladach świat znany i swojski styka się ze światem tajemniczym, w którym siły wyższe osądzają ludzkie czyny. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i odczytać spór romantyzmu z oświeceniem.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia ballad i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje bohaterów ballad.
  • Uczeń wyjaśnia spór poety ze starcem w Romantyczności.
  • Uczeń interpretuje funkcję świata nadprzyrodzonego.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o balladach Mickiewicza. Pisz pełnymi zdaniami i podawaj tytuł utworu.

  1. 1. Kiedy ukazał się tom Ballady i romanse i jakie ma znaczenie?
  2. 2. Kogo widzi Karusia w Romantyczności?
  3. 3. O co spierają się starzec i poeta w Romantyczności?
  4. 4. Jak kończy się Świtezianka?
  5. 5. Kto ratuje kupca w Powrocie taty?
  6. 6. Jak Twardowski wymyka się diabłu?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz bohatera z balladą, w której występuje. Literę wpisz przy właściwym numerze opisu, każda postać pasuje raz.

  • A. Karusia
  • B. świtezianka
  • C. kupiec
  • D. zbójcy
  • E. księżniczka
  •   1. Osierocona dziewczyna, która nocuje na rynku i twierdzi, że widzi ducha zmarłego.
  •   2. Nadprzyrodzona dziewczyna nad jeziorem, która poddaje strzelca próbie wierności.
  •   3. Podróżny wracający z handlu, napadnięty w lasach nad Bugiem.
  •   4. Napastnicy, których starszy porusza się modlitwą dzieci z wzgórza.
  •   5. Postać z Lilij, która zrywa kwiaty wyrosłe na grobie i nie zaznaje spokoju.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia z Powrotu taty w kolejności. Numer 1 to niepokój matki, numer 6 to szczęśliwe spotkanie.

  1.   Dzieci żarliwie modlą się o szczęśliwy powrót ojca.
  2.   Matka martwi się o męża wracającego z podróży handlowej.
  3.   Rodzina spotyka się szczęśliwie przy dzieciach.
  4.   Kupiec zostaje napadnięty przez zbójców w lasach nad Bugiem.
  5.   Dzieci idą za miasto na wzgórze z cudownym obrazem.
  6.   Starszy ze zbójców buntuje się przeciw zabójstwu.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o balladach wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj całe zdanie.

Ramka: 1822 · Wilnie · Rzymie · metamorfoza · oświecenia

  1. 1. Tom Ballady i romanse ukazał się w roku ______.
  2. 2. Utwór wydano w ______, w ramach pierwszego tomu Poezji.
  3. 3. Diabeł może zabrać Twardowskiego do piekła tylko w ______.
  4. 4. W Rybce zachodzi ______, czyli zamiana człowieka w rybę i złączenie z naturą.
  5. 5. Starzec w Romantyczności wygłasza poglądy typowe dla ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

W balladach siły wyższe karzą winnych i ratują niewinnych. Napisz, po co Mickiewicz wprowadza świat nadprzyrodzony i jak wiąże go ze sprawiedliwością.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Wydany w Wilnie w 1822 roku jako pierwszy tom Poezji, uznawany jest za początek polskiego romantyzmu i manifest epoki.
  2. Twierdzi, że widzi ducha zmarłego Jaśka, choć otoczenie uważa ją za obłąkaną.
  3. Starzec chce wytłumaczyć zjawę złudzeniem i ufa tylko rozumowi, a poeta broni uczucia i wiary jako drogi poznania.
  4. Młody strzelec łamie przysięgę wierności i zostaje ukarany śmiercią, a nadprzyrodzona dziewczyna okazuje się istotą z jeziora.
  5. Starszy ze zbójców, poruszony modlitwą dzieci, buntuje się przeciw zabójstwu i przegania napastników.
  6. Podpisuje umowę, według której diabeł może zabrać go do piekła tylko w Rzymie, i znajduje się w karczmie o tej nazwie.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Matka martwi się o męża wracającego z podróży handlowej.
  2. Dzieci idą za miasto na wzgórze z cudownym obrazem.
  3. Dzieci żarliwie modlą się o szczęśliwy powrót ojca.
  4. Kupiec zostaje napadnięty przez zbójców w lasach nad Bugiem.
  5. Starszy ze zbójców buntuje się przeciw zabójstwu.
  6. Rodzina spotyka się szczęśliwie przy dzieciach.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. 1822
  2. Wilnie
  3. Rzymie
  4. metamorfoza
  5. oświecenia

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw dwie ballady: w Świteziance wina zostaje ukarana, a w Powrocie taty modlitwa ratuje życie. Pomyśl, komu w tych utworach przypisana jest mądrość o świecie.

  • 2 pkt — opisujesz działanie świata nadprzyrodzonego w dwóch balladach.
  • 2 pkt — wyjaśniasz związek kar i nagród z ludową moralnością.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęcia ballada romantyczna.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Romantyczność i inne ballady”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Romantyczność i inne ballady” · bohaterowie i ich role