Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Potop (fragmenty)”

Henryk Sienkiewicz · 1886 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do fragmentów Potopu Henryka Sienkiewicza. Powieść wydana w 1886 roku jest drugą częścią Trylogii. Akcja otwiera się przyjazdem Andrzeja Kmicica do Łowicza i na Wołosze Orzy, gdzie mieszka Aleksandra Billewiczówna. Kmicic, prawy i odważny, prowadzi jednak rozboje i zraża do siebie szlachtę. Po zdradzie Radziwiłła traci cześć i pod pseudonimem Babinicz walczy w obronie Jasnej Góry oraz w wojnie ze Szwedami. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i odczytać sens przemiany głównego bohatera.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia powieści i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje Kmicica i jego przemianę.
  • Uczeń wyjaśnia rolę obrony Jasnej Góry.
  • Uczeń interpretuje sens zakończenia i wymowy powieści.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o powieści. Pisz pełnymi zdaniami i nazywaj bohaterów oraz miejsca walk.

  1. 1. Od czego zaczyna się akcja Potopu?
  2. 2. Dlaczego szlachta nie ufa Kmicicowi?
  3. 3. Jaką rolę odgrywa Oleńka w przemianie Kmicica?
  4. 4. Na czym polega zdrada Radziwiłła?
  5. 5. Dlaczego Kmicic przyjmuje pseudonim Babinicz?
  6. 6. Jak kończy się wątek miłosny?

Zadanie 2. (5 pkt)

Dopasuj bohatera do zadania, które pełni w Potopie. Literę wpisz przy właściwym numerze opisu, każda postać pasuje raz.

  • A. Kmicic
  • B. Oleńka
  • C. Radziwiłł
  • D. Kordecki
  • E. Czarniecki
  •   1. Awanturnik, który pod pseudonimem Babinicz walczy w obronie Jasnej Góry.
  •   2. Dziedziczka Wołosz Orzy, której mowa zmienia postępowanie bohatera.
  •   3. Hetman, który zawiera układ w Kiejdanach i oddaje Litwę Szwedom.
  •   4. Ojciec przełożony, który prowadzi obronę klasztoru na Jasnej Górze.
  •   5. Hetman, u którego boku Kmicic prowadzi walki partyzanckie.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia powieści w kolejności. Numer 1 to przyjazd do Łowicza, numer 6 to pojednanie z Oleńką.

  1.   Jako Babinicz bohater bierze udział w obronie Jasnej Góry.
  2.   Kmicic przyjeżdża do Łowicza i na Wołosze Orzy.
  3.   Po wojnie zostaje przywrócony do czci i żeni się z Oleńką.
  4.   Radziwiłł zawiera układ w Kiejdanach i Kmicic traci cześć.
  5.   Pod wpływem Oleńki przyrzeka zmianę postępowania.
  6.   Kmicic walczy u boku Czarnieckiego i odzyskuje szacunek króla.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o świecie Potopu wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko do jednego zdania, więc czytaj uważnie.

Ramka: Babinicz · Kiejdanach · Jasnej Góry · 1886 · Oleńką

  1. 1. Pseudonim, którym posługuje się Kmicic, to ______.
  2. 2. Układ oddający Litwę Szwedom zawarto w ______.
  3. 3. Obrona ______ staje się symbolem narodowego oporu.
  4. 4. Powieść ukazała się w roku ______.
  5. 5. Powieść kończy się małżeństwem Kmicica z ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Kmicic zaczyna jako awanturnik, a kończy jako rycerz opatrznościowy. Napisz, dlaczego Sienkiewicz zbudował taką przemianę i czemu miała ona służyć w czasach, gdy powieść powstawała.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Od przyjazdu Andrzeja Kmicica do Łowicza i na Wołosze Orzy, gdzie mieszka Aleksandra Billewiczówna.
  2. Bo mimo odwagi prowadzi wokół Łowicza rozboje i napady na szlachtę, przez co zraża do siebie sąsiedztwo.
  3. Pod wpływem jej mowy miłosnej bohater przyrzeka zmianę postępowania i rezygnuje z rozbojów.
  4. Hetman Janusz Radziwiłł prowadzi prywatną politykę i zawiera układ w Kiejdanach, oddając Litwę Szwedom.
  5. By ukryć tożsamość i nie zdradzać nazwiska, które wówczas ciążyło na nim jako znak zdrady.
  6. Po zakończeniu wojny i wyjaśnieniu zarzutów Kmicic zostaje przywrócony do czci, a małżeństwo z Oleńką kończy powieść.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Kmicic przyjeżdża do Łowicza i na Wołosze Orzy.
  2. Pod wpływem Oleńki przyrzeka zmianę postępowania.
  3. Radziwiłł zawiera układ w Kiejdanach i Kmicic traci cześć.
  4. Jako Babinicz bohater bierze udział w obronie Jasnej Góry.
  5. Kmicic walczy u boku Czarnieckiego i odzyskuje szacunek króla.
  6. Po wojnie zostaje przywrócony do czci i żeni się z Oleńką.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Babinicz
  2. Kiejdanach
  3. Jasnej Góry
  4. 1886
  5. Oleńką

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw scenę rozbojów z obroną klasztoru i walką u boku Czarnieckiego. Pomyśl, jak losy jednostki mają pokazywać powinność całego społeczeństwa.

  • 2 pkt — opisujesz etapy przemiany bohatera i popierasz je scenami.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, po co Sienkiewicz stworzył wzór obywatela.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęcia powieść historyczna.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Potop (fragmenty)”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Potop (fragmenty)” · bohaterowie i ich role