Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Lalka”

Bolesław Prus · 1890 · klasy 7-8 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 09.11.2026

Karta pracy do powieści Bolesława Prusa. Akcja właściwa rozgrywa się w Warszawie w latach 1878–1879, ale powieść sięga retrospekcjami aż do czasów napoleońskich, przez Wiosnę Ludów i powstanie styczniowe. Stanisław Wokulski, kupiec i były zesłaniec, próbuje zdobyć Izabelę Łęcką, a równolegle Ignacy Rzecki prowadzi swój pamiętnik. Karta prowadzi od faktów do interpretacji: sprawdza, czy uczeń rozumie, dlaczego miłość Wokulskiego jest skazana na porażkę i co o epoce mówi spór między pracą a salonem.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje losy Wokulskiego i rozpoznaje ich związki z historią XIX wieku.
  • Uczeń charakteryzuje bohaterów przez ich działania, nie przez etykiety.
  • Uczeń interpretuje zakończenie powieści i rolę Pamiętnika starego subiekta.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania, odwołując się do wydarzeń z powieści. Podawaj nazwiska i miejsca.

  1. 1. Jak Wokulski zdobył majątek, którym dysponuje w czasie akcji?
  2. 2. Jakie znaczenie miało pierwsze spotkanie z Izabelą?
  3. 3. Dlaczego Wokulski pojedynkował się z baronem Krzeszowskim?
  4. 4. Jak Wokulski pomógł rodzinie Łęckich?
  5. 5. Co wydarzyło się w pociągu do Krakowa?
  6. 6. Jak zakończyły się losy Wokulskiego po wyjeździe z Warszawy?

Zadanie 2. (6 pkt)

Każdej postaci przypisz właściwą informację. Wpisz literę obok numeru.

  • A. Ignacy Rzecki
  • B. Julian Ochocki
  • C. Helena Stawska
  • D. Kazimiera Wąsowska
  • E. profesor Geist
  •   1. Starszy subiekt, weteran Wiosny Ludów i bonapartysta, autor Pamiętnika starego subiekta.
  •   2. Młody uczony i wynalazca, kuzyn Izabeli, przedstawiciel pokolenia pozytywistów.
  •   3. Młoda wdowa oskarżona w procesie o lalkę, której pomaga Wokulski.
  •   4. Młoda wdowa z warszawskich salonów, która doprowadza do zaręczyn Wokulskiego z Izabelą.
  •   5. Naukowiec z Paryża prowadzący badania nad metalem lżejszym od powietrza.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ustaw wydarzenia w porządku chronologicznym — od powstania styczniowego do wyjazdu z Warszawy.

  1.   Po powrocie pracuje w sklepie Mincla i żeni się z wdową Małgorzatą Minclową.
  2.   Jako dostawca wojskowy wyjeżdża na Bałkany i wraca z pomnożonym majątkiem.
  3.   Wokulski bierze udział w powstaniu styczniowym i zostaje zesłany na Syberię.
  4.   Na przedstawieniu teatralnym po raz pierwszy widzi Izabelę Łęcką.
  5.   Po śmierci żony dziedziczy sklep i majątek.
  6.   Jesienią 1879 roku sprzedaje majątek i znika z Warszawy.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania wyrazami z ramki. Dotyczą miejsc i przedmiotów ważnych w powieści.

Ramka: Syberię · Krakowskim Przedmieściu · Skierniewicami · Zasławiu · Pamiętnik

  1. 1. Po powstaniu styczniowym Wokulski został zesłany na ______.
  2. 2. Nowy sklep Wokulskiego znajdował się przy ______.
  3. 3. Do próby samobójczej Wokulskiego doszło pod ______.
  4. 4. W ruinach zamku w ______ Węgiełek wykuł fragment wiersza Mickiewicza.
  5. 5. Rzecki spisuje ______ starego subiekta, opisując życie sklepu i swoje poglądy.

Zadanie 5. (4 pkt)

Wokulski robi wszystko, by zdobyć Izabelę, a mimo to ponosi porażkę. Wyjaśnij, jakie przyczyny tej porażki widzi powieść — jednostkowe i społeczne — i dlaczego nie da się jej sprowadzić do zdrady jednej osoby.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Po powrocie z zesłania pracował w sklepie Jana Mincla i ożenił się z wdową Małgorzatą Minclową, a po jej śmierci odziedziczył sklep i fortunkę; majątek pomnożył jako dostawca wojskowy na Bałkanach.
  2. Wokulski zobaczył ją na przedstawieniu teatralnym i pod wpływem tego spotkania porzucił plany naukowe.
  3. Prawdziwym powodem była obelga wobec Izabeli, a nie potrącenie na wyścigach.
  4. Wykupił weksle i srebra Tomasza Łęckiego, a następnie nabył jego kamienicę na licytacji za dziewięćdziesiąt tysięcy rubli przez podstawionego licytanta.
  5. Izabela flirtowała ze Starskim po angielsku, nie wiedząc, że Wokulski rozumie każde słowo.
  6. Sprzedał majątek Szlangbaumowi, zniknął jesienią 1879 roku, a w testamencie wskazał Rzeckiego, Ochockiego i Stawską jako spadkobierców; Węgiełek twierdził potem, że widział go w ruinach Zasławia.

Zadanie 2 (6 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Wokulski bierze udział w powstaniu styczniowym i zostaje zesłany na Syberię.
  2. Po powrocie pracuje w sklepie Mincla i żeni się z wdową Małgorzatą Minclową.
  3. Po śmierci żony dziedziczy sklep i majątek.
  4. Na przedstawieniu teatralnym po raz pierwszy widzi Izabelę Łęcką.
  5. Jako dostawca wojskowy wyjeżdża na Bałkany i wraca z pomnożonym majątkiem.
  6. Jesienią 1879 roku sprzedaje majątek i znika z Warszawy.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Syberię
  2. Krakowskim Przedmieściu
  3. Skierniewicami
  4. Zasławiu
  5. Pamiętnik

Zadanie 5 (4 pkt)

Zestaw scenę w pociągu do Krakowa z wcześniejszymi staraniami Wokulskiego: wykupem weksli, licytacją kamienicy, zaręczynami. Zwróć uwagę na różnicę między światem kupca a światem salonu oraz na słowa Rzeckiego i Szumana o tej miłości. Wniosek oprzyj na wydarzeniach, nie na ogólnych sądach o epoce.

  • 2 pkt — podajesz przyczyny jednostkowe i społeczne, każdą popierasz wydarzeniem z powieści.
  • 1 pkt — interpretujesz scenę w pociągu w kontekście wcześniejszych starań bohatera.
  • 1 pkt — wyjaśniasz, dlaczego zakończenie jest otwarte i jaką rolę pełni w nim Rzecki.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Lalka”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Lalka” · bohaterowie i ich role