Karta pracy — „Hobbit, czyli tam i z powrotem”
John Ronald Reuel Tolkien · 1937 · klasy 4-6 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026
Karta pracy do Hobbita, czyli tam i z powrotem J. R. R. Tolkiena. Bohaterem jest Bilbo Baggins, spokojny hobbit z Bag End w krainie Shire, który pod wpływem Gandalfa i trzynastu krasnoludów wyrusza odzyskać Samotną Górę i skarb zagarnięty przez smoka Smauga. Po drodze znajdzie pierścień, rozegra grę w zagadki z Gollumem, uratuje kompanię z sieci pająków i ucieknie w beczkach z niewoli elfów. Karta porządkuje wyprawę, pomaga rozpoznać bohaterów i pyta o zmianę, jaka dokonuje się w Bilbie — bo to jest właściwy temat tej powieści, nie sama lista przygód.
Imię i nazwisko: …………………………………………………… Klasa: ……… Data: …………………
Czego uczy ta karta
- Uczeń przedstawia bohatera, cel wyprawy i najważniejszych towarzyszy.
- Uczeń porządkuje etapy drogi od Shire do Samotnej Góry i z powrotem.
- Uczeń rozpoznaje bohaterów i ich rolę w kompanii.
- Uczeń wyjaśnia, jak zmienił się Bilbo w czasie wyprawy.
Zadanie 1. (6 pkt)
Odpowiedz na pytania o treść powieści. Każdą odpowiedź zapisz pełnym zdaniem i poprzyj szczegółem z tekstu.
- 1. Kim jest bohater powieści i gdzie mieszka?
- 2. Kto namówił Bilba do wyprawy?
- 3. Po co kompania wyruszyła w drogę?
- 4. Jak Bilbo zdobył pierścień i co mu on dawał?
- 5. Na czym polegała rozmowa Bilba z Gollumem w podziemiach?
- 6. Jak zakończyła się wyprawa po skarb?
Zadanie 2. (5 pkt)
Połącz bohatera z jego rolą w wyprawie. Wpisz literę przy numerze opisu, każdy bohater ma jeden opis.
- A. Bilbo Baggins
- B. Gandalf
- C. Thorin Dębowa Tarcza
- D. Gollum
- E. Beorn
- 1. Hobbit, który początkowo bywa ciężarem, a potem ratuje kompanię z opresji.
- 2. Czarodziej, który przyprowadza krasnoludów i opuszcza wyprawę przed Mroczną Puszczą.
- 3. Przywódca krasnoludów, który chce odzyskać górę i ginie w Bitwie Pięciu Armii.
- 4. Mieszkaniec podziemi, który rozgrywa z hobbitem grę w zagadki.
- 5. Odmieniec przybierający postać niedźwiedzia, który zaopatruje wyprawę przed puszczą.
Zadanie 3. (5 pkt)
Ustaw etapy wyprawy w kolejności. Zacznij od wizyty w Bag End, a skończ na wejściu do wnętrza góry.
- Bilbo znajduje pierścień i wygrywa grę w zagadki z Gollumem.
- Gandalf i trzynastu krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie w Bag End.
- Kompania płynie w beczkach do Miasta na Jeziorze, a Bilbo odnajduje tajemne drzwi góry.
- Kompania wpada na trolle, które o świcie zamieniają się w kamienie, i zdobywa broń.
- W Mrocznej Puszczy bohaterowie tracą ścieżkę, a Bilbo ratuje krasnoludy z sieci pająków.
- W Górach Mglistych wędrowcy zostają pojmani przez gobliny, a ucieczka rozdziela bohaterów.
Zadanie 4. (4 pkt)
Uzupełnij zdania o wyprawie wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc sprawdź całe zdanie.
Ramka: Shire · Smaug · niewidzialność · pająków · beczkach
- 1. Bilbo mieszka w Bag End w krainie zwanej ______.
- 2. Smok, który zagarnął skarb w Samotnej Górze, nazywał się ______.
- 3. Pierścień znaleziony w tunelach dawał hobbitowi ______, dzięki której uciekł z podziemi.
- 4. W Mrocznej Puszczy Bilbo uwolnił krasnoludy z sieci ______.
- 5. Z niewoli leśnych elfów kompania uciekła rzeką, ukryta w ______.
Zadanie 5. (5 pkt)
Bilbo wyruszył jako hobbit przywiązany do wygody, a wrócił jako ktoś inny. Wyjaśnij, jak zmieniła go wyprawa, i poprzyj to dwoma zdarzeniami z książki.
Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)
Zadanie 1 (6 pkt)
- Bohaterem jest hobbit Bilbo Baggins, stateczny i zamożny mieszkaniec Bag End w krainie Shire.
- Czarodziej Gandalf przyprowadził do jego domu trzynastu krasnoludów pod wodzą Thorina Dębowej Tarczy i razem zaproponowali hobbitowi udział w wyprawie.
- Celem wyprawy było odzyskanie Samotnej Góry i skarbu, który zagarnął smok Smaug.
- Znalazł złoty pierścień w tunelach goblinów i chował go do kieszeni, a pierścień dawał mu niewidzialność.
- Zagrali w grę w zagadki, w której stawką było życie hobbita, i Gollum przegrał tę rozgrywkę.
- W Bitwie Pięciu Armii zginął Thorin oraz Fili i Kili, Dain Żelazna Stopa został Królem pod Górą, a Bilbo wrócił do domu.
Zadanie 2 (5 pkt)
1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E
Zadanie 3 (5 pkt)
- Gandalf i trzynastu krasnoludów proponują Bilbowi udział w wyprawie w Bag End.
- Kompania wpada na trolle, które o świcie zamieniają się w kamienie, i zdobywa broń.
- W Górach Mglistych wędrowcy zostają pojmani przez gobliny, a ucieczka rozdziela bohaterów.
- Bilbo znajduje pierścień i wygrywa grę w zagadki z Gollumem.
- W Mrocznej Puszczy bohaterowie tracą ścieżkę, a Bilbo ratuje krasnoludy z sieci pająków.
- Kompania płynie w beczkach do Miasta na Jeziorze, a Bilbo odnajduje tajemne drzwi góry.
Zadanie 4 (4 pkt)
- Shire
- Smaug
- niewidzialność
- pająków
- beczkach
Zadanie 5 (5 pkt)
Porównaj początek, gdy krasnoludy traktują go jak ciężar, z momentami, gdy sam ratuje kompanię: w tunelach goblinów, w sieci pająków i w rozmowie ze smokiem. Napisz, czego hobbit nauczył się o sobie.
- 2 pkt — nazywasz zmianę w bohaterze i odróżniasz ją od samego opisu przygód.
- 2 pkt — podajesz dwa konkretne zdarzenia, które tę zmianę pokazują.
- 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i nie mieszasz treści książki z filmem.
Karty pracy z tego samego etapu
Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Hobbit, czyli tam i z powrotem”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.
Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Hobbit, czyli tam i z powrotem” · bohaterowie i ich role