Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Mazurek Dąbrowskiego”

Józef Wybicki · 1797 · klasy 4-6 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do Mazurka Dąbrowskiego, hymnu państwowego Polski. Tekst napisał Józef Wybicki w 1797 roku w Reggio Emilia, w obozie Legionów Polskich formowanych we Włoszech po utracie niepodległości. Pieśń miała rytm mazura i od początku była pieśnią marszową legionistów. W kolejnych zwrotkach pojawiają się generał Dąbrowski, Wisła, hetman Stefan Czarniecki oraz scena rodzinna z Basją. Karta pomaga zrozumieć okoliczności powstania pieśni, rozpoznać jej symbole i wyjaśnić, dlaczego została hymnem państwowym.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń zna okoliczności powstania pieśni i jej autora.
  • Uczeń wyjaśnia symbole występujące w tekście hymnu.
  • Uczeń porządkuje historię pieśni od legionów do hymnu państwowego.
  • Uczeń rozumie, dlaczego hymn śpiewa się z szacunkiem.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o hymn. Pisz pełnymi zdaniami, a odpowiedzi szukaj w tekście pieśni i w jej historii.

  1. 1. Kto napisał słowa Mazurka Dąbrowskiego i w jakich okolicznościach?
  2. 2. Do jakiego tańca nawiązuje rytm pieśni?
  3. 3. Co obiecuje refren pieśni?
  4. 4. Co symbolizuje wezwanie do przebycia Wisły?
  5. 5. Dlaczego w pieśni przywołano hetmana Stefana Czarnieckiego?
  6. 6. Kiedy Mazurek Dąbrowskiego został oficjalnym hymnem państwowym?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz słowo lub postać z hymnu z tym, co oznacza w tekście. Przy numerze wyjaśnienia wpisz literę hasła, każde hasło pasuje raz.

  • A. Dąbrowski
  • B. Wisła
  • C. Czarniecki
  • D. ziemia włoska
  • E. legiony
  •   1. Generał, do którego zwraca się refren, obiecując powrót legionistów do kraju.
  •   2. Rzeka, której przejście symbolizuje odzyskanie ziem utraconych w rozbiorach.
  •   3. Hetman przywołany jako wzór dowódcy wracającego z walk przez morze.
  •   4. Miejsce, z którego legioniści mają wyruszyć prosto do Polski, czyli ziemia włoska.
  •   5. Żołnierze formowani we Włoszech, dla których powstała pieśń marszowa.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż historię pieśni w kolejności. Numer 1 to powstanie tekstu, numer 6 to hymn państwowy.

  1.   Podczas powstania listopadowego pieśń staje się symbolem walki o niepodległość.
  2.   Legioniści śpiewają ją jako pieśń marszową, a tekst rozchodzi się ustnie.
  3.   W 1927 roku Mazurek Dąbrowskiego zostaje ogłoszony oficjalnym hymnem państwowym.
  4.   W 1797 roku w Reggio Emilia Józef Wybicki pisze pieśń dla Legionów Polskich.
  5.   W okresie międzywojennym pieśń rozprzestrzenia się w całym kraju.
  6.   W czasach zaborów pieśń jest zakazana i śpiewana potajemnie podczas uroczystości patriotycznych.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o hymnie wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj zdanie do końca.

Ramka: mazura · Wybicki · hymnem · Wisła · ojciec

  1. 1. Rytm pieśni nawiązywał do ______, tańca znanego polskiej szlachcie i ludowi.
  2. 2. Słowa pieśni napisał Józef ______, działacz polityczny i żołnierz związany z legionami.
  3. 3. W 1927 roku pieśń została ogłoszona oficjalnym ______ państwowym.
  4. 4. Rzeka, którą legioniści mają przekroczyć, to ______, symbol odzyskania utraconych ziem.
  5. 5. W finałowej zwrotce ______ pociesza płaczącą córkę i obiecuje powrót zwycięstwa.

Zadanie 5. (5 pkt)

Hymn śpiewa się w określonych sytuacjach i z zachowaniem zasad. Napisz, dlaczego Mazurek Dąbrowskiego jest ważny dla Polaków i jak należy się zachować podczas jego wykonywania.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Słowa napisał Józef Wybicki w 1797 roku w Reggio Emilia, w obozie Legionów Polskich formowanych we Włoszech po utracie niepodległości.
  2. Pieśń nawiązywała rytmem do mazura, tańca znanego polskiej szlachcie i ludowi, dlatego miała charakter marszowy.
  3. Refren zwraca się do generała Jana Henryka Dąbrowskiego i obiecuje powrót legionistów do Polski.
  4. Przebycie Wisły symbolizuje odzyskanie ziem utraconych w rozbiorach.
  5. Jako wzór dowódcy, który wracał z walk przez morze do kraju, i przypomnienie wojen ze Szwedami oraz Kozakami.
  6. W 1927 roku, po okresie międzywojennym, gdy pieśń rozprzestrzeniła się w całym kraju.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. W 1797 roku w Reggio Emilia Józef Wybicki pisze pieśń dla Legionów Polskich.
  2. Legioniści śpiewają ją jako pieśń marszową, a tekst rozchodzi się ustnie.
  3. W czasach zaborów pieśń jest zakazana i śpiewana potajemnie podczas uroczystości patriotycznych.
  4. Podczas powstania listopadowego pieśń staje się symbolem walki o niepodległość.
  5. W okresie międzywojennym pieśń rozprzestrzenia się w całym kraju.
  6. W 1927 roku Mazurek Dąbrowskiego zostaje ogłoszony oficjalnym hymnem państwowym.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. mazura
  2. Wybicki
  3. hymnem
  4. Wisła
  5. ojciec

Zadanie 5 (5 pkt)

Pomyśl o czasach zaborów, gdy pieśń była zakazana, o legionistach we Włoszech i o obietnicy powrotu do kraju. Przypomnij sobie, jak zachowujemy się, gdy hymn jest grany lub śpiewany.

  • 2 pkt — wyjaśniasz, co pieśń znaczyła dla Polaków w przeszłości.
  • 2 pkt — podajesz dwie zasady zachowania podczas hymnu i uzasadniasz je.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i nie streszczasz wszystkich zwrotek.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Mazurek Dąbrowskiego”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Mazurek Dąbrowskiego” · bohaterowie i ich role