Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie”

Julita Grodek · 2017 · klasy 4-6 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 07.10.2026

Karta pracy do książki Julity Grodek o Marii Skłodowskiej-Curie. Historia zaczyna się w warszawskim domu Skłodowskich pod zaborami, prowadzi przez tajne wykłady Uniwersytetu Latającego, pracę guwernantki, studia na Sorbonie, odkrycie polonu i radu, dwie Nagrody Nobla, aż po mobilne pracownie rentgenowskie na froncie I wojny światowej. Karta ćwiczy porządkowanie faktów biograficznych i pokazuje, jak ograniczenia zewnętrzne — zakaz studiowania dla kobiet, odmowa posady w Krakowie — kształtowały drogę bohaterki.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje najważniejsze etapy życia Marii Skłodowskiej-Curie i wiąże je z epoką.
  • Uczeń wyjaśnia, dlaczego kobieta w XIX wieku musiała kształcić się poza uczelnią.
  • Uczeń odróżnia odkrycie naukowe od nagrody i pokazuje, że sukces bywał okupiony stratą.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania, podając fakty z książki: daty, miejsca i nazwy, jeśli są w tekście.

  1. 1. Jakie wydarzenia z dzieciństwa Marii wpłynęły na jej życie?
  2. 2. Dlaczego Maria i jej siostry uczestniczyły w tajnych wykładach?
  3. 3. Na jaką umowę zgodziła się Maria z Bronisławą?
  4. 4. Dlaczego Maria nie objęła posady w Krakowie?
  5. 5. Jakie pierwiastki odkryli wspólnie Maria i Piotr Curie?
  6. 6. Czym Maria zajmowała się w czasie I wojny światowej?

Zadanie 2. (6 pkt)

Połącz osobę z rolą, jaką odegrała w życiu bohaterki. Literę wpisz przy numerze.

  • A. Piotr Curie
  • B. Bronisława Dłuska
  • C. Władysław Skłodowski
  • D. Irena Curie
  • E. Kazimierz Żórawski
  •   1. Ojciec Marii, nauczyciel fizyki i matematyki, w którego domu panowała naukowa atmosfera.
  •   2. Fizyk, który udostępnił Marii miejsce pracy i został jej mężem oraz współtwórcą odkryć.
  •   3. Starsza siostra, lekarka, z którą Maria zawarła umowę o wzajemnym finansowaniu studiów.
  •   4. Syn właścicieli majątku, w którym Maria pracowała jako guwernantka; jej uczucie było bez wzajemności.
  •   5. Córka, która jako nastolatka towarzyszyła matce w wojennych pracowniach rentgenowskich.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ustaw etapy życia bohaterki chronologicznie — od dzieciństwa do I wojny światowej.

  1.   Maria kończy gimnazjum z pierwszą lokatą i uczestniczy w tajnych wykładach.
  2.   W wieku dwudziestu czterech lat rozpoczyna studia na Sorbonie.
  3.   Mania dorasta w warszawskim domu Skłodowskich i wcześnie uczy się czytać.
  4.   Wspólnie z Piotrem odkrywa polon i rad, a w 1903 roku otrzymuje Nagrodę Nobla.
  5.   W czasie epidemii tyfusu umiera jej siostra Zofia, a potem matka.
  6.   Pracuje jako guwernantka i umawia się z Bronisławą o finansowaniu studiów.

Zadanie 4. (4 pkt)

Wpisz brakujące wyrazy z ramki. Wszystkie wyrazy dotyczą życia i pracy bohaterki.

Ramka: Sorbonie · polon · chemii · rentgenowskie · Panteon

  1. 1. Maria rozpoczęła studia z matematyki i fizyki na ______.
  2. 2. Pierwszym z odkrytych przez małżonków pierwiastków był ______.
  3. 3. Drugą Nagrodę Nobla Maria otrzymała w dziedzinie ______.
  4. 4. W czasie wojny organizowała mobilne pracownie ______.
  5. 5. Miejscem pochówku uczonej jest paryski ______.

Zadanie 5. (4 pkt)

Maria dwa razy otrzymała Nagrodę Nobla, ale jej życie nie było pasmem sukcesów. Wyjaśnij, co musiała poświęcić i dlaczego mimo przeszkód nie zrezygnowała z nauki.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Dorastała w domu nauczycielskim pod zaborami, uczyła się czytać w wieku czterech lat, a w czasie epidemii tyfusu zmarła jej siostra Zofia, a kilka lat później matka chora na gruźlicę.
  2. Kobiety nie miały wstępu na uniwersytety, więc uczęszczały na tajne, patriotyczne wykłady Uniwersytetu Latającego organizowane w prywatnych domach.
  3. Maria miała finansować studia medyczne siostry w Paryżu, a w zamian Bronisława pomogła jej później w wyjeździe na studia.
  4. Uniwersytet w Krakowie odmówił jej pracy, ponieważ kobiety nie mogły tam wówczas pracować naukowo, więc rozczarowana wróciła do Francji.
  5. Podczas badań nad promieniowaniem odkryli dwa nowe pierwiastki promieniotwórcze: polon i rad.
  6. Organizowała mobilne pracownie rentgenowskie i razem z córką Ireną jeździła na pola bitew, gdzie prześwietlenia ratowały życie rannym żołnierzom.

Zadanie 2 (6 pkt)

1–C, 2–A, 3–B, 4–E, 5–D

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Mania dorasta w warszawskim domu Skłodowskich i wcześnie uczy się czytać.
  2. W czasie epidemii tyfusu umiera jej siostra Zofia, a potem matka.
  3. Maria kończy gimnazjum z pierwszą lokatą i uczestniczy w tajnych wykładach.
  4. Pracuje jako guwernantka i umawia się z Bronisławą o finansowaniu studiów.
  5. W wieku dwudziestu czterech lat rozpoczyna studia na Sorbonie.
  6. Wspólnie z Piotrem odkrywa polon i rad, a w 1903 roku otrzymuje Nagrodę Nobla.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Sorbonie
  2. polon
  3. chemii
  4. rentgenowskie
  5. Panteon

Zadanie 5 (4 pkt)

Przywołaj stratę siostry i matki, rozstanie z krajem, odmowę pracy w Krakowie i śmierć Piotra. Następnie wskaż, co dawało jej siłę: badania, współpracę, poczucie misji wobec Polski. Nie pisz ogólnie o „wytrwałości” — podaj konkretne sceny z książki.

  • 2 pkt — wymieniasz co najmniej dwie konkretne straty lub przeszkody z życia bohaterki.
  • 1 pkt — wyjaśniasz, co pomagało jej działać dalej, powołując się na scenę z książki.
  • 1 pkt — łączysz jej wybory z sytuacją kobiet i Polski pod zaborami.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Mania, dziewczyna inna niż wszystkie” · bohaterowie i ich role