Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Wiersze dla dzieci”

Julian Tuwim · 1938 · klasy 1-3 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do wyboru wierszy Juliana Tuwima wydawanego pod tytułem Wiersze dla dzieci. W zestawie są między innymi Lokomotywa, Rzepka, Ptasie radio, Słoń Trąbalski, Okulary, Kotek, Idzie Grześ, O Grzesiu kłamczuchu i jego cioci oraz Bambo. Wiersze te czyta się na głos, bo ważny jest w nich rytm, rym i dźwięk wyrazów. Karta pomaga rozpoznać temat każdego utworu, zauważyć powtórzenia i wyjaśnić, na czym polega żart zawarty w puencie.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń rozpoznaje temat i bohatera wybranych wierszy.
  • Uczeń porządkuje wydarzenia wiersza Rzepka.
  • Uczeń wskazuje powtórzenia i wyrazy dźwiękonaśladowcze.
  • Uczeń wyjaśnia sens puenty wybranego wiersza.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o wiersze. Pisz pełnymi zdaniami i podawaj tytuł utworu, którego dotyczy odpowiedź.

  1. 1. O czym opowiada Lokomotywa i jak zbudowany jest ten wiersz?
  2. 2. Kogo dziadek wzywa do pomocy w wierszu Rzepka?
  3. 3. Jak zakończyła się narada ptaków w Ptasim radiu?
  4. 4. Na co cierpiał słoń Tomasz w wierszu Słoń Trąbalski?
  5. 5. Na czym polega puenta wiersza Okulary?
  6. 6. Co przydarzyło się Grzesiowi w wierszu Idzie Grześ?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz tytuł wiersza z jego bohaterem lub tematem. Przy numerze opisu wpisz literę tytułu, każdy tytuł pasuje tylko raz.

  • A. Okulary
  • B. Rzepka
  • C. Ptasie radio
  • D. Kotek
  • E. Bambo
  •   1. Wiersz o roztargnionym panu, który szuka zguby na własnym nosie.
  •   2. Wiersz o coraz dłuższej gromadzie ciągnącej warzywo z ziemi.
  •   3. Wiersz zbudowany jak audycja radiowa, pełen głosów i naśladownictwa dźwięków.
  •   4. Miniatura o zwierzątku, które domaga się mleka i zasypia po jedzeniu.
  •   5. Wiersz o chłopcu z afrykańskiej szkoły, który psoci i nie chce się kąpać.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia wiersza Rzepka w kolejności. Numer 1 to posadzenie rzepki, numer 6 to przewrócenie się całej gromady.

  1.   Dziadek próbuje sam wyrwać rzepkę, ale nie daje rady.
  2.   Ostatnia dołącza kura i wspólnie udaje się wyrwać rzepkę.
  3.   Dziadek sadzi rzepkę, która wyrasta bardzo duża.
  4.   Wszyscy ciągnący przewracają się jeden na drugiego.
  5.   Do pomocy dołączają wnuczek, pies i kot, a gromada rośnie.
  6.   Dziadek wzywa babcię i ciągną rzepkę we dwoje.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o wierszach wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno zdanie, więc przeczytaj je do końca.

Ramka: pamięć · okulary · parowóz · worek · maszynista

  1. 1. Słoń Trąbalski miał tak słabą ______, że nie pamiętał imion najbliższych.
  2. 2. Pan Hilary oskarża domowników o kradzież, a ______ przez cały czas ma na własnym nosie.
  3. 3. Bohaterem Lokomotywy jest ______ stojący na stacji, który po rozgrzaniu kotła rusza w drogę.
  4. 4. Grześ niesie przez wieś ______ piasku, z którego przez dziurkę wysypuje się zawartość.
  5. 5. W wierszu Lokomotywa palacz dokłada do kotła, a ______ wypuszcza parę i daje sygnał do odjazdu.

Zadanie 5. (5 pkt)

Wybierz jeden wiersz Tuwima i wyjaśnij, na czym polega jego żart lub niespodzianka na końcu. Wskaż fragment, który to pokazuje.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. O parowozie stojącym na stacji, który po rozgrzaniu kotła rusza i ciągnie wagony, a rytm wiersza przyspiesza razem z pociągiem.
  2. Po kolei wzywa babcię, wnuczka, psa, kota oraz kurę, bo sam nie potrafi wyrwać rzepki.
  3. Narada przerodziła się w kłótnię i bójkę, którą zakończyła dopiero interwencja ptasiej milicji.
  4. Miał tak słabą pamięć, że nie pamiętał imion żony ani dzieci, i bezskutecznie szukał na to rady.
  5. Pan Hilary zerka do lusterka i odkrywa, że przez cały czas szukane okulary ma na własnym nosie.
  6. Niósł przez wieś worek piasku, z którego przez dziurkę wysypywała się zawartość, a chłopiec cieszył się, że niesie lżej.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Dziadek sadzi rzepkę, która wyrasta bardzo duża.
  2. Dziadek próbuje sam wyrwać rzepkę, ale nie daje rady.
  3. Dziadek wzywa babcię i ciągną rzepkę we dwoje.
  4. Do pomocy dołączają wnuczek, pies i kot, a gromada rośnie.
  5. Ostatnia dołącza kura i wspólnie udaje się wyrwać rzepkę.
  6. Wszyscy ciągnący przewracają się jeden na drugiego.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. pamięć
  2. okulary
  3. parowóz
  4. worek
  5. maszynista

Zadanie 5 (5 pkt)

Pomyśl o panu Hilarym, który szuka okularów na nosie, o Grzesiu, który cieszy się z lżejszego worka, albo o rzepce, której nie da się wyrwać bez całej gromady. Napisz, co nas w tych scenach bawi.

  • 2 pkt — podajesz tytuł wiersza i wskazujesz jego puentę lub zabawną scenę.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, dlaczego ta scena bawi lub zaskakuje.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i nie streszczasz całego utworu.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Wiersze dla dzieci”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Wiersze dla dzieci” · bohaterowie i ich role