Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą”

Agnieszka Frączek · 2013 · klasy 1-3 · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 09.11.2026

Karta pracy do książki Agnieszki Frączek o dzieciństwie Juliana Tuwima. Uczniowie sprawdzają, czy pamiętają najważniejsze sceny: doświadczenia w kuchni, wybuch, ucieczkę do Sieradza i odkrycie ukrytych zeszytów z wierszami. Zadania prowadzą od faktów do rozmowy o tym, kiedy hobby staje się powołaniem. Kartę można wydrukować w całości — zadania na pierwszej stronie, klucz odpowiedzi dla nauczyciela na drugiej — albo wybrać pojedyncze ćwiczenia. Zadanie 4 warto omówić na forum klasy, bo dotyczy tego, że talent bywa ukrywany.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń opowiada najważniejsze wydarzenia z dzieciństwa Julka, zachowując ich kolejność.
  • Uczeń odróżnia w książce postacie autentyczne (Tuwim i jego rodzina) od literackiego opracowania ich losów.
  • Uczeń wyjaśnia, dlaczego Julek ukrywał swoje wiersze i co to znaczy, że został poetą.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz pełnym zdaniem. Każde pytanie dotyczy wydarzenia opisanego w książce.

  1. 1. Kim był Julek i w jakim mieście przyszedł na świat?
  2. 2. Co chłopiec urządził na drewnianym stołku w kącie kuchni?
  3. 3. Czym skończyło się zmieszanie saletry z siarką?
  4. 4. Dlaczego Julek uciekł do cioci Rozalii w Sieradzu?
  5. 5. W jaki sposób rodzina odkryła, że Julek pisze wiersze?
  6. 6. Czym Julek interesował się poza doświadczeniami i zwierzętami?

Zadanie 2. (6 pkt)

Dopasuj postać z książki do opisu. Literę postaci wpisz w kratkę przed numerem opisu.

  • A. Julek
  • B. Adela Tuwim
  • C. Izydor Tuwim
  • D. Irenka
  • E. ciocia Rozalia
  •   1. Czyta synowi wiersze, śpiewa i gra utwory Chopina, budząc w nim wrażliwość na słowo i muzykę.
  •   2. Młodsza siostra bohatera, która dorasta razem z nim w łódzkiej kamienicy.
  •   3. Ucieka po złej ocenie, a potem przynosi do domu jaszczurki i zaskrońce z wakacji.
  •   4. Mieszka w Sieradzu i uspokaja wystraszonych rodziców, gdy chłopiec pojawia się u niej bez pozwolenia.
  •   5. Ojciec bohatera, który razem z matką zastanawia się nad przyszłością wyjątkowego syna.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ustaw wydarzenia w kolejności. Cyfra 1 oznacza to, co wydarzyło się najwcześniej.

  1.   Chłopiec ucieka przed złą oceną z matematyki do cioci Rozalii w Sieradzu.
  2.   W Łodzi przychodzi na świat Julian, nazywany przez najbliższych Julkiem.
  3.   Ślusarz otwiera szufladę i rodzina odkrywa ukryte wiersze.
  4.   Po zmieszaniu saletry z siarką następuje wybuch i chłopiec poparzy sobie rękę.
  5.   Julek zaczyna układać wiersze i chowa zeszyty w zamkniętej szufladzie.
  6.   W kącie kuchni powstaje laboratorium z substancjami przyniesionymi z apteki.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania wyrazami z ramki. Każde słowo pasuje tylko raz.

Ramka: Łodzi · temblaku · Sieradzu · esperanto · ślusarz

  1. 1. Julian urodził się we wrześniu 1894 roku w ______.
  2. 2. Po wybuchu chłopiec nosił rękę na ______ przez cały tydzień.
  3. 3. Ze strachu po złej ocenie Julek uciekł do ciotki mieszkającej w ______.
  4. 4. Julek uczył się ______ i tłumaczył na ten język ulubione wiersze.
  5. 5. Zeszyt z wierszami otworzył wezwany ______, bo zginął klucz do szuflady.

Zadanie 5. (4 pkt)

Książka nosi podtytuł „O tym, jak Julian Tuwim został poetą”. Wyjaśnij własnymi słowami, co się musiało stać, żeby rodzinna fascynacja chłopca zamieniła się w powołanie.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Julian, którego najbliżsi nazywali Julkiem, urodził się we wrześniu 1894 roku w Łodzi — to przyszły poeta Julian Tuwim.
  2. Zrobił tam sobie laboratorium: przynosił z apteki substancje i przeprowadzał doświadczenia, dopóki jedno z nich nie zakończyło się wybuchem.
  3. Nastąpił wybuch, chłopiec poparzył rękę i przez tydzień nosił ją na temblaku, a hałas wystraszył rodziców i sąsiadów.
  4. Uciekł ze strachu przed rodzicami po złej ocenie z matematyki, a ciocia Rozalia uspokoiła rodziców i odesłała chłopca do domu.
  5. Zaginął klucz do szuflady z zeszytami, trzeba było wezwać ślusarza, a po jej otwarciu rodzice zobaczyli ukryte wiersze.
  6. Słowem i językami: szukał nietypowych książek, zbierał ciekawe wyrazy, uczył się esperanto i tłumaczył na nie ulubione wiersze.

Zadanie 2 (6 pkt)

1–B, 2–D, 3–A, 4–E, 5–C

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. W Łodzi przychodzi na świat Julian, nazywany przez najbliższych Julkiem.
  2. W kącie kuchni powstaje laboratorium z substancjami przyniesionymi z apteki.
  3. Po zmieszaniu saletry z siarką następuje wybuch i chłopiec poparzy sobie rękę.
  4. Chłopiec ucieka przed złą oceną z matematyki do cioci Rozalii w Sieradzu.
  5. Julek zaczyna układać wiersze i chowa zeszyty w zamkniętej szufladzie.
  6. Ślusarz otwiera szufladę i rodzina odkrywa ukryte wiersze.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Łodzi
  2. temblaku
  3. Sieradzu
  4. esperanto
  5. ślusarz

Zadanie 5 (4 pkt)

Wypisz najpierw trzy rzeczy, które Julek robił w tajemnicy albo mimo sprzeciwu otoczenia, a potem zastanów się, co się zmieniło w domu po odkryciu zeszytów. Odpowiedź powinna pokazać, że poezja nie była kolejnym „bzikiem” chłopca, ale zajęciem, które przetrwało próbę czasu.

  • 2 pkt — nazywasz przynajmniej dwa konkretne zajęcia Julka z książki i pokazujesz, że robił je z własnej potrzeby.
  • 1 pkt — opisujesz rolę odkrycia zeszytów przez ślusarza i reakcję rodziny.
  • 1 pkt — wyjaśniasz różnicę między chwilową fascynacją a powołaniem, powołując się na zakończenie książki.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą” · bohaterowie i ich role