Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Ferdydurke (fragmenty)”

Witold Gombrowicz · 1937 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do powieści Ferdydurke Witolda Gombrowicza. Powieść ukazała się jesienią 1937 roku, a pierwsze wydanie zilustrował Bruno Schulz. Trzydziestoletni narrator Józio budzi się z lękiem nieistnienia i buntuje się przeciw formie narzuconej z zewnątrz. Do mieszkania wchodzi profesor Pimko, który zamienia go w ucznia i odsyła do szkoły, potem na stancję do Młodziaków, a wreszcie do dworu w Bolimowie. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i zrozumieć pojęcie gęby oraz upupienia.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia powieści i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje Józia i profesora Pimko.
  • Uczeń wyjaśnia, na czym polega forma i gęba w powieści.
  • Uczeń interpretuje zakończenie i ironię narratora.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o powieści. Pisz pełnymi zdaniami i odwołuj się do konkretnych rozdziałów.

  1. 1. Kim jest narrator powieści i jak się zaczyna utwór?
  2. 2. Jaką rolę odgrywa profesor Pimko?
  3. 3. Jak wygląda lekcja języka polskiego profesora Bladaczki?
  4. 4. Co stało się z Syfonem?
  5. 5. Dlaczego Józio opuszcza dom Młodziaków?
  6. 6. Co dzieje się w finale w dworze Hurleckich?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz postać z jej miejscem w powieści. Przy numerze opisu wpisz literę bohatera, każda postać występuje raz.

  • A. Józio
  • B. profesor Pimko
  • C. Miętus
  • D. Syfon
  • E. Zuta
  •   1. Trzydziestoletni narrator, który zostaje zamieniony w ucznia i buntuje się przeciw formie.
  •   2. Belfer klasyczny z Krakowa, który upupia bohatera i umieszcza go w szkole.
  •   3. Uczeń, który podziwia prawdziwych chłopaków i wyzywa kolegę na pojedynek na miny.
  •   4. Uczeń upokorzony pojedynkiem, który popełnia samobójstwo w szkolnej szatni.
  •   5. Córka Młodziaków, nowoczesna pensjonarka, która pogardza Józiem.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia powieści w kolejności. Numer 1 to lęk nieistnienia, numer 6 to ucieczka z dworu.

  1.   W szkolnej szatni ginie Syfon po pojedynku na miny.
  2.   Józio budzi się z lękiem nieistnienia i prowadzi spór o formę.
  3.   W dworze w Bolimowie wybucha bunt służby, a Józio ucieka z Zosią.
  4.   Józio trafia na stancję do Młodziaków i zakochuje się w Zucie.
  5.   Profesor Pimko zamienia go w ucznia i zapisuje do klasy szóstej.
  6.   Bohater urządza nocną intrygę, która kończy się bijatyką i wyjazdem.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o świecie powieści wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj całe zdanie.

Ramka: Schulz · Pimko · Bladaczki · gęby · Bolimowie

  1. 1. Pierwsze wydanie powieści zilustrował ______, autor okładki.
  2. 2. Profesor ______ zamienia dorosłego bohatera w ucznia klasy szóstej.
  3. 3. Lekcję języka polskiego prowadzi profesor ______, narzucający temat o miłości.
  4. 4. Miętus wszędzie dostrzega ______, które zdradzają ludzi i narzucają im role.
  5. 5. Dwór Hurleckich, do którego trafia bohater, znajduje się w ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Józio buntuje się przeciw formie, a jednak cały czas ktoś nadaje mu gębę. Napisz, co Gombrowicz mówi o wolności człowieka wobec form narzucanych przez innych.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Narratorem jest trzydziestoletni Józio, który budzi się nad ranem z lękiem nieistnienia i prowadzi spór o formę.
  2. To belfer klasyczny z Krakowa, który ocenia dzieło Józia, upupia go i zamienia dorosłego mężczyznę w ucznia klasy szóstej.
  3. Profesor narzuca klasie temat o miłości i recytuje gotowe formuły, nie interesując się tym, co uczniowie naprawdę myślą.
  4. Po pojedynku na miny i upokorzeniu przez Miętusa Syfon nie zniósł wstydu i powiesił się na wieszaku w szkolnej szatni.
  5. Nudzi się własną intrygą, spotyka Miętusa ze służącą i razem z nim wyrusza za miasto, do parobka.
  6. Po bijatyce w dworze w Bolimowie Józio ucieka przez ogród z Zosią, a utwór zamyka ironiczna inwokacja do przyszłych czytelników jako obcych gęb.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Józio budzi się z lękiem nieistnienia i prowadzi spór o formę.
  2. Profesor Pimko zamienia go w ucznia i zapisuje do klasy szóstej.
  3. W szkolnej szatni ginie Syfon po pojedynku na miny.
  4. Józio trafia na stancję do Młodziaków i zakochuje się w Zucie.
  5. Bohater urządza nocną intrygę, która kończy się bijatyką i wyjazdem.
  6. W dworze w Bolimowie wybucha bunt służby, a Józio ucieka z Zosią.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Schulz
  2. Pimko
  3. Bladaczki
  4. gęby
  5. Bolimowie

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw scenę z Pimką ze szkołą i domem Młodziaków. Pomyśl, dlaczego narrator kończy powieść ironiczną inwokacją do czytelników jako obcych gęb.

  • 2 pkt — wyjaśniasz pojęcia formy i gęby oraz podajesz przykłady.
  • 2 pkt — formułujesz wniosek o wolności i zależności od innych.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i zauważasz ironię narratora.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Ferdydurke (fragmenty)”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Ferdydurke (fragmenty)” · bohaterowie i ich role