Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Chłopi (fragmenty)”

Władysław Stanisław Reymont · 1904 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do fragmentów Chłopów Władysława Stanisława Reymonta. Akcja tomu I zaczyna się jesienią i prowadzi przez Wielki Post, wiosnę i lato aż do żniw oraz dożynek. Najbogatszy gospodarz we wsi Lipce, sześćdziesięcioletni Maciej Boryna, postanawia ożenić się po raz trzeci z młodą Jagną Paczesiówną. Decyzja wywołuje burzę w rodzinie, bo synowie obawiają się utraty schedy. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i odczytać sens konfliktu o ziemię.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia tomu i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje Borynę, Antka i Jagnę.
  • Uczeń wyjaśnia rolę pracy i obrzędu w powieści.
  • Uczeń interpretuje sens konfliktu o schedę.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o tomie pierwszym Chłopów. Pisz pełnymi zdaniami i nazywaj bohaterów oraz wsie.

  1. 1. Kim jest Maciej Boryna?
  2. 2. Kogo Boryna wybiera na trzecią żonę?
  3. 3. Dlaczego rodzina sprzeciwia się ślubowi?
  4. 4. Jak Antek reaguje na decyzję ojca?
  5. 5. Jak wygląda wesele Boryny?
  6. 6. Co dzieje się podczas dożynek?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz mieszkańca Lipic z jego miejscem w powieści. Literę wpisz przy właściwym numerze opisu, każda postać pasuje raz.

  • A. Boryna
  • B. Antek
  • C. Hanka
  • D. Jagna
  • E. Kuba
  •   1. Najbogatszy gospodarz, który po raz trzeci się żeni i nie chce zapisać schedy.
  •   2. Najstarszy syn, żonaty z Hanką, który wyprowadza się z domu ojca.
  •   3. Żona Antka, która mimo biedy wiernie prowadzi nowe gospodarstwo.
  •   4. Młoda żona Boryny, obca w domu i tęskniąca za swobodą.
  •   5. Parobek Boryny, lojalny wobec gospodarza i oddany pracy.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia tomu w kolejności. Numer 1 to decyzja o ślubie, numer 6 to porwanie Jagny.

  1.   Odbywa się ślub i wesele Boryny z Jagną.
  2.   Boryna postanawia ożenić się po raz trzeci z Jagną.
  3.   Podczas dożynek Antek porywa Jagnę do lasu.
  4.   Antek wbija siekierę w drzewo i wyprowadza się z rodziną.
  5.   Rodzina domaga się zapisania majątku dzieciom.
  6.   Wieś przechodzi przez wiosenne zasiewy i żniwa.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o gospodarstwie i obrzędach wsi wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko tam, gdzie zdanie ma sens.

Ramka: Lipce · schedy · dożynki · siekierę · autorytetowi

  1. 1. Akcja powieści rozgrywa się we wsi ______.
  2. 2. Rodzina domaga się zapisania ______ dzieciom przed ślubem.
  3. 3. Cykl żniw zamykają ______, czyli święto plonów.
  4. 4. Antek wbija ______ w drzewo przy progu domu ojca.
  5. 5. Po powrocie do gospodarstwa Antek podporządkowuje się ______ ojca.

Zadanie 5. (5 pkt)

W Lipcach o wszystko walczy się przez ziemię, a rodzina Borynów rozpada się właśnie z jej powodu. Napisz, co Reymont mówi przez ten konflikt o wspólnocie wiejskiej i o miejscu człowieka w cyklu natury.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Najbogatszym i najbardziej poważanym gospodarzem we wsi Lipce, wdowcem po drugiej żonie, ojcem trójki dorosłych dzieci.
  2. Młodą Jagnę Paczesiówną, uznawaną za najpiękniejszą dziewczynę we wsi, która ma wielu adoratorów.
  3. Obawia się, że ojciec zapisze majątek nowej żonie i pozbawi dzieci schedy, dlatego domaga się zapisu przed ślubem.
  4. Wbija siekierę w drzewo przy progu domu, oznajmiając symbolicznie wyrzeczenie się domu, i przeprowadza się z rodziną do starej chaty.
  5. Odbywa się w kościele i staje się wielkim wydarzeniem całej wsi, a podczas zabawy Antek pije i otwarcie okazuje uczucie do Jagny.
  6. Wieś świętuje tańcem, śpiewem i ucztą, a napięcie między Antkiem a Boryną wybucha na nowo i prowadzi do porwania Jagny.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Boryna postanawia ożenić się po raz trzeci z Jagną.
  2. Rodzina domaga się zapisania majątku dzieciom.
  3. Antek wbija siekierę w drzewo i wyprowadza się z rodziną.
  4. Odbywa się ślub i wesele Boryny z Jagną.
  5. Wieś przechodzi przez wiosenne zasiewy i żniwa.
  6. Podczas dożynek Antek porywa Jagnę do lasu.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Lipce
  2. schedy
  3. dożynki
  4. siekierę
  5. autorytetowi

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw scenę wesela ze sporem o schedę. Pomyśl, dlaczego praca na polu jest w powieści opisana jak obrzęd, a nie tylko jako obowiązek.

  • 2 pkt — opisujesz konflikt o ziemię i popierasz go przykładami scen.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, jak powieść łączy los jednostki z rytmem natury.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęcia powieść ludowa.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Chłopi (fragmenty)”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Chłopi (fragmenty)” · bohaterowie i ich role