Test z lektury „Wesele”

Poprawna odpowiedź: gospodarz wesela, pierwowzorem Włodzimierz Tetmajer, malarz z Bronowic

Gospodarz — gospodarz wesela, pierwowzorem Włodzimierz Tetmajer, malarz z Bronowic; to jego sprowadza Wernyhora, oddaje mu złoty róg i powierza misję czuwania nad sprawą narodową.

Poprawna odpowiedź: Wesele rozpoczyna się sceną powrotu orszaku weselnego z kościoła do wiejskiej izby w Bronowicach, co ustala jedność miejsca i wprowadza oba światy: chłopski i inteligencki.

Scena odtwarza autentyczne wesele poety Lucjana Rydla z chłopką z Bronowic, odbyte w lutym 1900 roku, na którym bawili się razem przedstawiciele obu warstw.

Poprawna odpowiedź: Wesele buduje dramat na kontraście chłopów i inteligencji: goście z Krakowa i wieśniacy przebywają razem, ale każdy świat mówi innym językiem, ma własne obyczaje i własne wyobrażenie o Polsce, a ich zderzenie nie rodzi porozumienia.

Wieś nie jest tu tylko tłem: Czepiec, Jasiek i Kasia mają własne głosy, ironię i hierarchie, a powierzenie chłopcu misji rogu pokazuje, że o losach narodu decydują oba środowiska.

Poprawna odpowiedź: Dramat składa się z trzech aktów: pierwszym jest przyjęcie nowożeńców, drugim wesele z kontrastem dwóch światów, a trzecim zabawa, w której kolejni goście doświadczają widzeń, a całość kończy chocholi taniec.

Napięcie rośnie z aktu na akt: po północy goście tracą kontrolę nad zabawą, widzenia wypierają rzeczywistość, a iluzja wspólnoty rozpada się w narastającym chaosie.

Poprawna odpowiedź: Dramat kończy się chocholim tańcem: Chochoł wciąga wszystkich gości w mechaniczny obrót, widzenia milkną, a izba pustoszeje. Zamiast oczekiwanego narodowego zrywu społeczność tonie w bezwolnym tańcu, co stanowi diagnozę skostnienia narodu pod zaborami i porażki wszystkich misji powierzonych bohaterom przez zjawy.

Odczytań jest kilka: najczęściej widzi się w nim obraz marazmu i bezwolności narodu, który nie podjął wyzwania, a część badaczy podkreśla ironiczny, groteskowy wymiar tej sceny.

Poprawna odpowiedź: pan młody, pierwowzorem Lucjan Rydel, poeta i dramatopisarz doby Młodej Polski

W jego widzeniu zjawia się Hetman, który wyśmiewa buńczuczność artysty i wskazuje, że wolny twórca i tak służy tym, których uważa za zniewolonych.

Poprawna odpowiedź: Goście witają parę młodą, a rozmowy przy stole pokazują różnice obyczajowe i światopoglądowe między chłopami a gośćmi z Krakowa, które będą narastały przez cały dramat.

Te różnice nie znikają: między oboma stronami panuje nieufność, chłopi patrzą na przyjezdnych z dystansem, a inteligenci nie potrafią z nimi naprawdę porozmawiać.

Poprawna odpowiedź: Każde widzenie stawia postać wobec wezwania do działania, ale Dziennikarz, Poeta, Pan Młody i Gospodarz wszyscy odchodzą od widzeń bez decyzji, a wymiana rogu na gwizdek przypieczętowuje ogólną porażkę narodowej akcji.

Spór dotyczy tego, kogo obciąża ta porażka: jedno odczytanie widzi w decyzji chłopca niedojrzałość wsi, inne przerzuca winę na inteligencję, która powierzyła zadanie dziecku.

Poprawna odpowiedź: Na weselu spotykają się dwa światy: chłopski, reprezentowany przez Gospodarza, Czepca i Jasieka, oraz inteligencki, reprezentowany przez Pana Młodego, Dziennikarza, Poetę i państwa z Krakowa.

Podział nie idzie jednak ściśle po warstwach: widzenia przeżywają wyłącznie przedstawiciele inteligencji oraz chłopski Jasiek, co pokazuje, że misja dotyczy obu stron, lecz żadna nie jest na nią gotowa.

Poprawna odpowiedź: panna młoda

Jej milczenie i dystans obnażają naiwność oczekiwania, że ślub zniweluje podziały; pierwowzorem postaci była chłopka, która poślubiła inteligenckiego poetę.

Poprawna odpowiedź: W drugim akcie goście tańczą, grają w karty i rozmawiają, a zbiorowa zabawa ujawnia, że wspólnota weselna jest powierzchowna i nie prowadzi do prawdziwego porozumienia.

Sceneria zabawy buduje obraz społeczeństwa podzielonego na warstwy, które nie umieją współdziałać, a ich chwilowa wspólnota opiera się na tańcu i upojeniu, nie na porozumieniu.

Poprawna odpowiedź: Dramat stosuje poetykę snu i fantastyki: zjawy, róg, gwizdek i chochoł są symbolami, a granica między rzeczywistością a widzeniem zanika, co czyni z utworu wzorcowy przykład dramatu symbolicznego Młodej Polski.

Róg, gwizdek i srebrny pierścień krążą w dramacie z rąk do rąk, a ich wędrówka obnaża jałowość obietnic składanych w widzeniach.

Poprawna odpowiedź: Między światami panuje nieufność i niezrozumienie: chłopi patrzą na gości z Krakowa z dystansem, a inteligenci oswajają się z wiejską rzeczywistością, nie potrafiąc ze sobą naprawdę porozmawiać.

Kulminacją tego stanu jest zabawa, podczas której wszyscy stają się jedną gromadą, ale jedność okazuje się iluzją, bo opiera się na tańcu i upojeniu, nie na rzeczywistym porozumieniu.

Poprawna odpowiedź: publicysta i intelektualista z Krakowa

Dziennikarz — publicysta i intelektualista z Krakowa, reprezentant prasy, widzi Stańczyka, który demaskuje jego słabość i jałowość narodowej publicystyki.

Poprawna odpowiedź: Jeszcze przed północą Chochoł ukazuje się Rachele i Isi, co wprowadza motyw fantastyczny i przygotowuje finałowy taniec, który zepnie całość dramatu.

Jego postać wywodzi się ze słomianej otuliny, którą okrywano krzewy zimą; ten wiejski przedmiot staje się przewodnikiem wszystkich gości w końcowym obrocie.