Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Mitologia, część I: Grecja”

Jan Parandowski · 1924 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do części greckiej Mitologii Jana Parandowskiego. Opowieść zaczyna się od powstania świata: z Chaosu rodzą się pierwsi bogowie, a Zeus po zwycięstwie nad Kronosem dzieli świat z braćmi. Dalej pojawiają się mity o Prometeuszu, Dedalu i Ikarze, Heraklesie, Tezeuszu i Orfeuszu. Część o wojnie trojańskiej i tułaczce Odyseusza domyka obraz greckiego świata. Karta pomaga uporządkować mity, rozpoznać bohaterów i odczytać typy heroizmu. Parandowski opowiada te dzieje językiem literackim, łącząc streszczenia mitów z komentarzem o ich sensie, dlatego czyta się je jak opowieść o porządku świata, a nie jak słownik postaci.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wątki mitologiczne i wskazuje ich sens.
  • Uczeń rozpoznaje bohaterów mitów i ich czyny.
  • Uczeń wyjaśnia różne typy heroizmu.
  • Uczeń interpretuje funkcję mitów w kulturze.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o mitach greckich. Pisz pełnymi zdaniami i wskazuj bohatera oraz jego czyn.

  1. 1. Jak według Parandowskiego powstał świat?
  2. 2. Jak Zeus podzielił świat po zwycięstwie?
  3. 3. Za co Prometeusz został ukarany?
  4. 4. Jaki błąd popełnił Dedal?
  5. 5. Jak Odyseusz wydostał się z jaskini Polifema?
  6. 6. Jak kończy się tułaczka Odyseusza?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz herosa z jego dokonaniem. Przy numerze opisu wpisz literę bohatera, każdy heros pasuje tylko raz.

  • A. Herakles
  • B. Tezeusz
  • C. Orfeusz
  • D. Dedal
  • E. Odyseusz
  •   1. Syn Zeusa i Alkmeny, który wykonał dwanaście prac pod władzą Eurysteusza.
  •   2. Ateńczyk, który wszedł do labiryntu na Krecie i pokonał Minotaura.
  •   3. Największy śpiewak Greków, który zszedł do Hadesu po zmarłą żonę.
  •   4. Rzemieślnik uwięziony na Krecie, który zbudował skrzydła dla siebie i syna.
  •   5. Król Itaki, który przez dwadzieścia lat nie mógł wrócić do domu.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia z części greckiej w kolejności. Numer 1 to Chaos, numer 6 to upadek Troi.

  1.   Dedal buduje skrzydła, a Ikar ginie w morzu.
  2.   Z Chaosu rodzą się pierwsi bogowie, a Kronos zostaje pokonany.
  3.   Grecy zdobywają Troję podstępem z koniem trojańskim.
  4.   Herakles wykonuje dwanaście prac pod władzą Eurysteusza.
  5.   Prometeusz wykrada ludziom ogień i zostaje ukarany.
  6.   Parys porywa Helenę i wybucha wojna trojańska.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o bogach i herosach wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc sprawdź całe zdanie.

Ramka: Kaukazu · Hadesu · Telemach · Argosa · Pallady

  1. 1. Prometeusz zostaje przykuty do skał ______.
  2. 2. Orfeusz schodzi do ______ po zmarłą żonę Eurydykę.
  3. 3. Syn Odyseusza i Penelopy, ______, wyrusza szukać wieści o ojcu.
  4. 4. Wracającego Odyseusza rozpoznaje najpierw stary pies ______.
  5. 5. Ajaks i Odyseusz ratują z płonącej Troi posąg ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Parandowski pokazuje różnych herosów: siłę Heraklesa, mądrość Odyseusza, śmiałość Tezeusza i tragizm Ikara. Napisz, czego uczą te wzorce i dlaczego mity są wciąż czytane.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Z Chaosu narodzili się pierwsi bogowie, a Kronos został ogłuszony i pokonany przez syna, który objął władzę.
  2. Oddał Posejdonowi morze, a Hadesowi krainę zmarłych, zachowując dla siebie niebo i władzę nad bogami.
  3. Wykradł dla ludzi ogień z rydwanu słońca, więc Zeus kazał przykuć go do skał Kaukazu.
  4. Zbudował skrzydła z piór sklejanych woskiem, a Ikar wzbił się zbyt blisko słońca i spadł do morza.
  5. Wyłupił jednookiemu cyklopowi oko, a potem uratował się z częścią towarzyszy.
  6. Wraca do Itaki w przebraniu żebraka, wygrywa zawody strzeleckie z łuku i zabija zalotników.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Z Chaosu rodzą się pierwsi bogowie, a Kronos zostaje pokonany.
  2. Prometeusz wykrada ludziom ogień i zostaje ukarany.
  3. Dedal buduje skrzydła, a Ikar ginie w morzu.
  4. Herakles wykonuje dwanaście prac pod władzą Eurysteusza.
  5. Parys porywa Helenę i wybucha wojna trojańska.
  6. Grecy zdobywają Troję podstępem z koniem trojańskim.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Kaukazu
  2. Hadesu
  3. Telemach
  4. Argosa
  5. Pallady

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw dwa wybrane mity i wskaż, jakiego typu bohaterstwa uczą. Pomyśl, co mity mówią o granicach, których człowiek nie powinien przekraczać. Zwróć uwagę, że każdy mit kończy się granicą: pychą, utratą, karą albo powrotem do domu.

  • 2 pkt — porównujesz dwa typy heroizmu i podajesz przykłady mitów.
  • 2 pkt — wyjaśniasz, czego mity uczą współczesnego czytelnika.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęć mit, archetyp.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Mitologia, część I: Grecja”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Mitologia, część I: Grecja” · bohaterowie i ich role