Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Miejsce”

Andrzej Stasiuk · 1994 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do Miejsca Andrzeja Stasiuka. Narrator przybywa w bezludne, górskie miejsce w Beskidzie Niskim, gdzie niedawno rozebrano starą drewnianą cerkiew. Po budowli zostaje prostokąt gołej gliniastej ziemi, a w trawie leżą resztki gontu i kute gwoździe. Narrator odtwarza z wyobraźni budowę świątyni, jej wnętrze i losy ludzi, którzy wracali tu po latach. Karta pomaga uporządkować tok eseju, rozpoznać jego obrazy i odczytać sens pytania o pamięć miejsca. Esej nie opowiada dziejów wsi wprost: daty świata zewnętrznego, jak śmierć Casanovy czy ostatnie lata Ludwika XVI, sąsiadują tu z brakiem daty lokalnej, a to zestawienie mówi więcej niż kalendarz.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje tok eseju i wskazuje jego obrazy.
  • Uczeń charakteryzuje narratora i jego sposób patrzenia.
  • Uczeń wyjaśnia rolę wyobraźni w odtwarzaniu przeszłości.
  • Uczeń interpretuje sens pytania o miejsce.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o eseju. Pisz pełnymi zdaniami i nazywaj obrazy oraz przedmioty.

  1. 1. Co narrator zastaje na miejscu cerkwi?
  2. 2. Jak długo stała cerkiew i komu służyła?
  3. 3. Kogo narrator spotyka na placu?
  4. 4. Jak narrator wyobraża sobie budowę świątyni?
  5. 5. Co narrator uznaje za najważniejsze w cerkwi?
  6. 6. Co odpowiada turyście na pytanie o wejście?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz element eseju z tym, co znaczy w tekście. Literę wpisz przy właściwym numerze opisu, każdy element pasuje raz.

  • A. prostokąt gliny
  • B. kute gwoździe
  • C. puszczyk na strychu
  • D. skansen
  • E. turysta
  •   1. Ślad po cerkwi, porównany do płata zdartej skóry.
  •   2. Dowód ręcznej pracy, który przetrwał rozbiórkę.
  •   3. Ptak, którego obecność podważa sakralny charakter miejsca.
  •   4. Miejsce, w którym narrator nie chce widzieć zabytku wyjętego z czasu.
  •   5. Przybysz, który pyta o przeszłość, ale jej nie zna.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż tok eseju w kolejności. Numer 1 to przyjazd narratora, numer 6 to pytanie o próg.

  1.   Odtwarza wnętrze cerkwi i jej atmosferę.
  2.   Narrator przybywa na miejsce po rozebranej cerkwi.
  3.   Turysta pyta, gdzie było wejście, a narrator wskazuje próg.
  4.   Wyobraża sobie zimową budowę świątyni i zwożenie jodeł.
  5.   Na placu spotyka turystę i odpowiada na jego pytania.
  6.   Wchodzi na strych i ogląda więźbę bez gwoździ.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o cerkwi i miejscu wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc czytaj całe zdanie.

Ramka: Beskidzie Niskim · stu · puszczyk · wiarą · muzeum

  1. 1. Miejsce eseju znajduje się w ______.
  2. 2. Na budowę trzeba było ściąć około ______ jodeł.
  3. 3. Na strychu, gdzie były dzwony, gnieździ się ______.
  4. 4. Narrator twierdzi, że wyobraźnia ma wspólną istotę z ______.
  5. 5. Cerkiew zabrano po kawałku do ______.

Zadanie 5. (5 pkt)

Narrator stoi na placu, gdzie nie ma już cerkwi, i pisze, że miejsce nie ma wymiarów, jest punktem. Wyjaśnij, co przez to rozumie i dlaczego brak budowli nie odbiera temu miejscu znaczenia.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Prostokąt gołej gliniastej ziemi, porównany do płata zdartej skóry, oraz resztki gontu i gwoździe w trawie.
  2. Około dwustu lat i służyła obrządkowi wschodniemu, greckokatolickiemu lub prawosławnemu.
  3. Turystę z plecakiem, mapą i aparatem fotograficznym, który pyta, co tu było i co się stało.
  4. Jako zimową pracę przy ścięciu około stu jodeł, zwożeniu pni po śniegu i ciosaniu modrzewiowych podwalin.
  5. Nie wyposażenie, ale zamknięte w bryle powietrze uformowane przez ściany i sklepienie.
  6. Że turysta stoi dokładnie na progu dawnej świątyni.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Narrator przybywa na miejsce po rozebranej cerkwi.
  2. Na placu spotyka turystę i odpowiada na jego pytania.
  3. Wyobraża sobie zimową budowę świątyni i zwożenie jodeł.
  4. Odtwarza wnętrze cerkwi i jej atmosferę.
  5. Wchodzi na strych i ogląda więźbę bez gwoździ.
  6. Turysta pyta, gdzie było wejście, a narrator wskazuje próg.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Beskidzie Niskim
  2. stu
  3. puszczyk
  4. wiarą
  5. muzeum

Zadanie 5 (5 pkt)

Zestaw prostokąt gliny z obrazem wnętrza odtworzonym z wyobraźni. Pomyśl, co pozostaje po budynku, gdy zabierze się belki, ikony i dzwony.

  • 2 pkt — wyjaśniasz sens zdania o miejscu i popierasz je obrazami z eseju.
  • 2 pkt — interpretujesz rolę pamięci i wyobraźni w odtwarzaniu przeszłości.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i używasz pojęcia esej.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)

Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Miejsce”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.

Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Miejsce” · bohaterowie i ich role