Karta pracy — „Zdążyć przed Panem Bogiem”
Hanna Krall · 1977 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026
Karta pracy do reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. Książka powstała z rozmów z Markiem Edelmanem, uczestnikiem i jednym z ostatnich dowódców powstania w getcie warszawskim. Punktem wyjścia jest młoda pacjentka Edelmana chora na serce, o której lekarz mówi w kategoriach wykupionego czasu. Główna oś rozmowy to pytanie, czy w getcie zdążono jeszcze wywołać powstanie, zanim nastąpiła zagłada. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i zrozumieć sens walki bez szans.
Imię i nazwisko: …………………………………………………… Klasa: ……… Data: …………………
Czego uczy ta karta
- Uczeń porządkuje wydarzenia reportażu i wskazuje ich sens.
- Uczeń charakteryzuje Marka Edelmana i jego sposób mówienia.
- Uczeń wyjaśnia, dlaczego powstańcy walczyli bez szans na zwycięstwo.
- Uczeń interpretuje tytuł reportażu.
Zadanie 1. (6 pkt)
Odpowiedz na pytania o reportażu. Pisz pełnymi zdaniami i odwołuj się do relacji bohatera.
- 1. Na podstawie czego powstała książka?
- 2. Co jest punktem wyjścia rozmowy?
- 3. Jakie pytanie jest główną osią reportażu?
- 4. Dlaczego powstańcy walczyli, choć nie mieli szans na zwycięstwo?
- 5. Kiedy wybuchło powstanie w getcie?
- 6. Jak zginął Mordechaj Anielewicz?
Zadanie 2. (5 pkt)
Połącz osobę z jej rolą w reportażu. Przy numerze opisu wpisz literę, każda osoba występuje raz.
- A. Marek Edelman
- B. Mordechaj Anielewicz
- C. Cywia Lubetkin
- D. Janusz Korczak
- E. Hanna Krall
- 1. Lekarz kardiolog, uczestnik powstania, który po śmierci dowódcy przejmuje dowodzenie.
- 2. Dowódca powstania, który ginie w bunkrze przy ulicy Miłej w maju 1943 roku.
- 3. Członkini dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej, jedna z bohaterek relacji.
- 4. Autor cyklu o godności dziecka, który w sierpniu 1942 roku poszedł z dziećmi na Umschlagplatz.
- 5. Autorka reportażu, która zadaje pytania i wydobywa to, co milczenie mogłoby zatrzeć.
Zadanie 3. (5 pkt)
Ułóż wydarzenia reportażu w kolejności. Numer 1 to rozmowa o pacjentce, numer 6 to powojenna praca lekarza.
- 19 kwietnia 1943 roku wybucha powstanie w getcie.
- Edelman opowiada o młodej pacjentce chorej na serce i o wykupywaniu czasu.
- Po wojnie Edelman pracuje jako kardiolog i ratuje chorych.
- Bojowcy organizują opór i gromadzą nikłą broń.
- Wielka akcja wysiedleńcza z lata 1942 roku wywozi mieszkańców getta do obozu zagłady.
- Dowództwo ginie w bunkrze przy ulicy Miłej, a Edelman przejmuje dowodzenie.
Zadanie 4. (4 pkt)
Uzupełnij zdania o reportażu wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj całe zdanie.
Ramka: Odra · kanałami · szmalcowników · Miłej · kardiolog
- 1. Tekst został pierwotnie wydrukowany w 1976 roku na łamach czasopisma ______.
- 2. W ostatnich dniach powstania bojowcy wydostają się z getta ______ na stronę aryjską.
- 3. Na stronie aryjskiej ocalali muszą uważać na ______, którzy szantażują ukrywających się.
- 4. Bunkier dowództwa znajdował się przy ulicy ______ 18.
- 5. Po wojnie Edelman pracuje jako ______ i ratuje chorych.
Zadanie 5. (5 pkt)
Tytuł reportażu znaczy: zdążyć przed Bogiem, czyli przed wyrokiem. Napisz, co według Edelmana udało się zrobić w getcie, zanim przyszła zagłada.
Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)
Zadanie 1 (6 pkt)
- Na podstawie rozmów Hanny Krall z Markiem Edelmanem, uczestnikiem i jednym z ostatnich dowódców powstania w getcie warszawskim.
- Młoda pacjentka Edelmana chora na serce, o której lekarz mówi w kategoriach wykupionego czasu.
- Czy w getcie zdążono jeszcze wywołać powstanie, zanim nastąpiła zagłada mieszkańców.
- Chcieli sami wybrać sposób śmierci i zachować godność, a walka była ich własną decyzją.
- 19 kwietnia 1943 roku, gdy Niemcy wkroczyli do getta, by dokonać jego ostatecznej likwidacji.
- Zginął w bunkrze przy ulicy Miłej 8 maja 1943 roku, a po jego śmierci dowodzenie przejął Edelman.
Zadanie 2 (5 pkt)
1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E
Zadanie 3 (5 pkt)
- Edelman opowiada o młodej pacjentce chorej na serce i o wykupywaniu czasu.
- Wielka akcja wysiedleńcza z lata 1942 roku wywozi mieszkańców getta do obozu zagłady.
- Bojowcy organizują opór i gromadzą nikłą broń.
- 19 kwietnia 1943 roku wybucha powstanie w getcie.
- Dowództwo ginie w bunkrze przy ulicy Miłej, a Edelman przejmuje dowodzenie.
- Po wojnie Edelman pracuje jako kardiolog i ratuje chorych.
Zadanie 4 (4 pkt)
- Odra
- kanałami
- szmalcowników
- Miłej
- kardiolog
Zadanie 5 (5 pkt)
Pomyśl o różnicy między zwycięstwem a wyborem sposobu umierania. Zestaw relację o powstaniu z opowieścią o pacjentce i o codziennej pracy lekarzy w getcie.
- 2 pkt — wyjaśniasz sens tytułu i łączysz go z relacją bohatera.
- 2 pkt — wskazujesz, co powstańcy zdążyli wybrać i osiągnąć.
- 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i odróżniasz relację od komentarza autorki.
Karty pracy z tego samego etapu
Sprawdź odpowiedzi online: quiz z lektury „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Pełne opracowanie: streszczenie, bohaterowie i plan wydarzeń.
Przydatne przy tej karcie: czas i miejsce akcji „Zdążyć przed Panem Bogiem” · bohaterowie i ich role