Przejdź do treści
Lektury Polskie

Karta pracy — „Zdążyć przed Panem Bogiem”

Hanna Krall · 1977 · klasy liceum · 45 minut · 25 pkt · aktualizacja 10.11.2026

Karta pracy do reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. Książka powstała z rozmów z Markiem Edelmanem, uczestnikiem i jednym z ostatnich dowódców powstania w getcie warszawskim. Punktem wyjścia jest młoda pacjentka Edelmana chora na serce, o której lekarz mówi w kategoriach wykupionego czasu. Główna oś rozmowy to pytanie, czy w getcie zdążono jeszcze wywołać powstanie, zanim nastąpiła zagłada. Karta pomaga uporządkować wydarzenia, rozpoznać bohaterów i zrozumieć sens walki bez szans.

Imię i nazwisko: ……………………………………………………   Klasa: ………   Data: …………………

Czego uczy ta karta

  • Uczeń porządkuje wydarzenia reportażu i wskazuje ich sens.
  • Uczeń charakteryzuje Marka Edelmana i jego sposób mówienia.
  • Uczeń wyjaśnia, dlaczego powstańcy walczyli bez szans na zwycięstwo.
  • Uczeń interpretuje tytuł reportażu.

Zadanie 1. (6 pkt)

Odpowiedz na pytania o reportażu. Pisz pełnymi zdaniami i odwołuj się do relacji bohatera.

  1. 1. Na podstawie czego powstała książka?
  2. 2. Co jest punktem wyjścia rozmowy?
  3. 3. Jakie pytanie jest główną osią reportażu?
  4. 4. Dlaczego powstańcy walczyli, choć nie mieli szans na zwycięstwo?
  5. 5. Kiedy wybuchło powstanie w getcie?
  6. 6. Jak zginął Mordechaj Anielewicz?

Zadanie 2. (5 pkt)

Połącz osobę z jej rolą w reportażu. Przy numerze opisu wpisz literę, każda osoba występuje raz.

  • A. Marek Edelman
  • B. Mordechaj Anielewicz
  • C. Cywia Lubetkin
  • D. Janusz Korczak
  • E. Hanna Krall
  •   1. Lekarz kardiolog, uczestnik powstania, który po śmierci dowódcy przejmuje dowodzenie.
  •   2. Dowódca powstania, który ginie w bunkrze przy ulicy Miłej w maju 1943 roku.
  •   3. Członkini dowództwa Żydowskiej Organizacji Bojowej, jedna z bohaterek relacji.
  •   4. Autor cyklu o godności dziecka, który w sierpniu 1942 roku poszedł z dziećmi na Umschlagplatz.
  •   5. Autorka reportażu, która zadaje pytania i wydobywa to, co milczenie mogłoby zatrzeć.

Zadanie 3. (5 pkt)

Ułóż wydarzenia reportażu w kolejności. Numer 1 to rozmowa o pacjentce, numer 6 to powojenna praca lekarza.

  1.   19 kwietnia 1943 roku wybucha powstanie w getcie.
  2.   Edelman opowiada o młodej pacjentce chorej na serce i o wykupywaniu czasu.
  3.   Po wojnie Edelman pracuje jako kardiolog i ratuje chorych.
  4.   Bojowcy organizują opór i gromadzą nikłą broń.
  5.   Wielka akcja wysiedleńcza z lata 1942 roku wywozi mieszkańców getta do obozu zagłady.
  6.   Dowództwo ginie w bunkrze przy ulicy Miłej, a Edelman przejmuje dowodzenie.

Zadanie 4. (4 pkt)

Uzupełnij zdania o reportażu wyrazami z ramki. Każdy wyraz pasuje tylko w jedno miejsce, więc przeczytaj całe zdanie.

Ramka: Odra · kanałami · szmalcowników · Miłej · kardiolog

  1. 1. Tekst został pierwotnie wydrukowany w 1976 roku na łamach czasopisma ______.
  2. 2. W ostatnich dniach powstania bojowcy wydostają się z getta ______ na stronę aryjską.
  3. 3. Na stronie aryjskiej ocalali muszą uważać na ______, którzy szantażują ukrywających się.
  4. 4. Bunkier dowództwa znajdował się przy ulicy ______ 18.
  5. 5. Po wojnie Edelman pracuje jako ______ i ratuje chorych.

Zadanie 5. (5 pkt)

Tytuł reportażu znaczy: zdążyć przed Bogiem, czyli przed wyrokiem. Napisz, co według Edelmana udało się zrobić w getcie, zanim przyszła zagłada.

Klucz odpowiedzi i kryteria (dla nauczyciela)

Zadanie 1 (6 pkt)

  1. Na podstawie rozmów Hanny Krall z Markiem Edelmanem, uczestnikiem i jednym z ostatnich dowódców powstania w getcie warszawskim.
  2. Młoda pacjentka Edelmana chora na serce, o której lekarz mówi w kategoriach wykupionego czasu.
  3. Czy w getcie zdążono jeszcze wywołać powstanie, zanim nastąpiła zagłada mieszkańców.
  4. Chcieli sami wybrać sposób śmierci i zachować godność, a walka była ich własną decyzją.
  5. 19 kwietnia 1943 roku, gdy Niemcy wkroczyli do getta, by dokonać jego ostatecznej likwidacji.
  6. Zginął w bunkrze przy ulicy Miłej 8 maja 1943 roku, a po jego śmierci dowodzenie przejął Edelman.

Zadanie 2 (5 pkt)

1–A, 2–B, 3–C, 4–D, 5–E

Zadanie 3 (5 pkt)

  1. Edelman opowiada o młodej pacjentce chorej na serce i o wykupywaniu czasu.
  2. Wielka akcja wysiedleńcza z lata 1942 roku wywozi mieszkańców getta do obozu zagłady.
  3. Bojowcy organizują opór i gromadzą nikłą broń.
  4. 19 kwietnia 1943 roku wybucha powstanie w getcie.
  5. Dowództwo ginie w bunkrze przy ulicy Miłej, a Edelman przejmuje dowodzenie.
  6. Po wojnie Edelman pracuje jako kardiolog i ratuje chorych.

Zadanie 4 (4 pkt)

  1. Odra
  2. kanałami
  3. szmalcowników
  4. Miłej
  5. kardiolog

Zadanie 5 (5 pkt)

Pomyśl o różnicy między zwycięstwem a wyborem sposobu umierania. Zestaw relację o powstaniu z opowieścią o pacjentce i o codziennej pracy lekarzy w getcie.

  • 2 pkt — wyjaśniasz sens tytułu i łączysz go z relacją bohatera.
  • 2 pkt — wskazujesz, co powstańcy zdążyli wybrać i osiągnąć.
  • 1 pkt — piszesz pełnymi zdaniami i odróżniasz relację od komentarza autorki.

Karty pracy z tego samego etapu

wszystkie karty pracy (111)